inhibitor transportera usuwania leków

Inhibitor transportera usuwania leków (ang. drug efflux transporter inhibitor) to związek, który blokuje działanie białek transportowych odpowiedzialnych za aktywne usuwanie substancji leczniczych z komórek. Te transportery, wśród których najważniejsze to P-glikoproteina (P-gp), białka MRP (Multidrug Resistance-associated Proteins) oraz BCRP (Breast Cancer Resistance Protein), odgrywają kluczową rolę w zjawisku lekooporności wielolekowej.

Inhibitory transporterów usuwania leków mają ogromne znaczenie w terapii przeciwnowotworowej, gdzie często obserwuje się zjawisko oporności komórek nowotworowych na chemioterapeutyki. Blokowanie tych transporterów zwiększa wewnątrzkomórkowe stężenie leków, potencjalnie przywracając wrażliwość komórek nowotworowych na terapię. Przykładami takich inhibitorów są werapamil, cyklosporyna A, elakrydar czy tariquidar.

W praktyce klinicznej inhibitory transporterów usuwania leków mogą być również wykorzystywane do zwiększenia biodostępności leków, które są substratami tych transporterów, zwłaszcza w przypadku przechodzenia przez barierę krew-mózg. Mają również zastosowanie w badaniach nad optymalizacją farmakoterapii w kontekście interakcji lek-lek, gdzie mogą wpływać na farmakokinetykę równocześnie stosowanych leków.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl