śpiączka ketonowa
Śpiączka ketonowa (DKA – diabetic ketoacidosis) to ostre, zagrażające życiu powikłanie cukrzycy, charakteryzujące się hiperglikemią (zwykle >250 mg/dl), kwasicą metaboliczną (pH krwi <7,3) oraz ketonemią i ketonurią. Występuje głównie w cukrzycy typu 1, rzadziej w cukrzycy typu 2, często jako pierwszy objaw nierozpoznanej choroby.
Patofizjologia śpiączki ketonowej opiera się na bezwzględnym lub względnym niedoborze insuliny przy jednoczesnym wzroście stężenia hormonów kontrregulacyjnych (glukagonu, katecholamin, kortyzolu, hormonu wzrostu). Prowadzi to do nasilonej lipolizy i produkcji ciał ketonowych (kwasu β-hydroksymasłowego, acetooctowego i acetonu), powodujących kwasicę metaboliczną.
Objawy kliniczne obejmują: poliurię, polidypsję, odwodnienie, osłabienie, nudności, wymioty, bóle brzucha, zaburzenia świadomości, oddech Kussmaula, zapach acetonu z ust. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się hiperglikemię, kwasicę metaboliczną z luką anionową, ketonemię/ketonurię, hiponatremię, hipokaliemię (mimo całkowitego niedoboru potasu w organizmie), podwyższone stężenie mocznika i kreatyniny.
Leczenie śpiączki ketonowej obejmuje dożylne podawanie płynów (0,9% NaCl), insulinoterapię (insulina krótkodziałająca w ciągłym wlewie i.v.), suplementację potasu, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz leczenie czynnika wywołującego. Kluczowe jest monitorowanie parametrów życiowych, stężenia glukozy, elektrolitów, gazometrii oraz bilansu płynów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Śpiączka cukrzycowa – Leczenie
Śpiączka cukrzycowa to stan zagrożenia życia, wynikający z ciężkich zaburzeń metabolicznych w przebiegu cukrzycy typu 1 i 2, manifestujący się utratą przytomności na tle hiperglikemii (np. kwasica ketonowa – DKA, hiperglikemiczny zespół hiperosmolarny – HHS) lub hipoglikemii. Leczenie DKA obejmuje intensywną terapię na oddziale intensywnej terapii, z dożylnym nawodnieniem (izotoniczny NaCl 0,9% lub roztwór Ringera z mleczanami), ciągłym wlewem insuliny w dawce około 0,1 j.m./kg/h (lub 7,2 j.m./godz. w standardowym protokole), uzupełnianiem elektrolitów (szczególnie potasu, którego niedobór może sięgać 500-700 mEq) oraz korekcją zaburzeń kwasowo-zasadowych. W HHS kluczowe jest szybkie nawodnienie przed podaniem insuliny, a w hipoglikemii natychmiastowe podanie glukagonu lub dożylnej dekstrozy. Monitorowanie glikemii, elektrolitów, gazometrii i stanu neurologicznego jest niezbędne dla oceny skuteczności terapii i zapobiegania powikłaniom, takim jak obrzęk mózgu, szczególnie u dzieci.
ciągły monitoring glikemii, ciśnienie krwi, dekstroza, diureza, elektrolit, gazometria krwi tętniczej, glukagon, hiperglikemia, hiperglikemiczny zespół hiperosmolarny, hiperosmolalność, hipoglikemia, inhibitor SGLT2, insulinoterapia, ketoza, kwasica ketonowa, monitoring glikemii, obrzęk mózgu, parametry życiowe, płyn dożylny, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka cukrzycowa, śpiączka hiperosmolarna, śpiączka hipoglikemiczna, śpiączka ketonowa, śpiączka nieketonowa, stan nawodnienia, stężenie glukozy, system zamkniętej pętli, utrata przytomności, wlew insuliny, wodorowęglan sodu, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Śpiączka cukrzycowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Śpiączka cukrzycowa stanowi stan zagrożenia życia, charakteryzujący się nieprzytomnością i brakiem reakcji na bodźce, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Śmiertelność w kwasicy ketonowej (DKA) wynosi od 0,2% do 2,5%, natomiast w hiperglikemicznym zespole hipermolalnym (HHS) może sięgać nawet 20%, szczególnie przy obecności śpiączki i niskiego ciśnienia krwi. Wczesna śmiertelność w ciągu pierwszych 72 godzin wynosi około 14% dla śpiączki ketonowej i 29% dla nieketonowej. Do najważniejszych czynników prognostycznych należą wiek pacjenta (ze wzrostem śmiertelności powyżej 50. roku życia), podwyższone stężenia glukozy, osmolarności i mocznika we krwi, a także zaburzona odpowiedź glikemii na insulinę. Stężenie mocznika jest szczególnie istotnym wskaźnikiem niekorzystnego rokowania.
cukrzycowa kwasica ketonowa, glikemia, hipoglikemia, hipotermia, insulinooporność, insulinoterapia, intensywna terapia, krzywa ROC, kwasica ketonowa, leki wazoaktywne, mocznik we krwi, następstwa neurologiczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, oddział intensywnej terapii, odwodnienie, osmolarność, ostre uszkodzenie nerek, powikłania zakrzepowo-zatorowe, skala Glasgow, skąpomocz, śpiączka cukrzycowa, śpiączka ketonowa, śpiączka nieketonowa, stan świadomości, uszkodzenie mózgu, zawał mięśnia sercowego