warfaryna i acenokumarol
Warfaryna i acenokumarol to doustne antykoagulanty z grupy antagonistów witaminy K (VKA), stosowane w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych. Oba leki działają poprzez hamowanie cyklicznej przemiany witaminy K, co prowadzi do zmniejszenia syntezy czynników krzepnięcia zależnych od tej witaminy (II, VII, IX, X) oraz białek C i S.
Warfaryna charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania (36-42 godziny) w porównaniu do acenokumarolu (8-11 godzin), co przekłada się na bardziej stabilne działanie przeciwkrzepliwe i mniejsze wahania wartości INR. Acenokumarol wymaga częstszego dawkowania, ale umożliwia szybszą korektę parametrów krzepnięcia w przypadku konieczności odstawienia leku.
Skuteczność terapii VKA monitoruje się poprzez oznaczanie wskaźnika INR, którego wartość terapeutyczna zazwyczaj mieści się w przedziale 2,0-3,0 (w przypadku zastawek mechanicznych serca 2,5-3,5). Oba leki wchodzą w liczne interakcje z lekami, suplementami diety oraz pożywieniem bogatym w witaminę K, co wymaga systematycznej kontroli parametrów krzepnięcia i odpowiedniej edukacji pacjenta.
W ostatnich latach obserwuje się stopniowe wypieranie VKA przez doustne antykoagulanty niebędące antagonistami witaminy K (NOAC), które nie wymagają rutynowego monitorowania INR i cechują się mniejszą liczbą interakcji. Jednak warfaryna i acenokumarol pozostają lekami z wyboru u pacjentów z mechanicznymi protezami zastawek, ciężką niewydolnością nerek oraz w zespole antyfosfolipidowym.