niedobór inhibitora alfa-1-proteinazy
Niedobór inhibitora alfa-1-proteinazy (A1PI), znany również jako niedobór alfa-1-antytrypsyny (AATD), to genetycznie uwarunkowane zaburzenie metaboliczne, charakteryzujące się niskim stężeniem białka inhibitora alfa-1-proteinazy w surowicy krwi. Białko to, produkowane głównie w wątrobie, chroni tkankę płucną przed działaniem enzymów proteolitycznych, szczególnie elastazy neutrofilowej.
Najczęstszą przyczyną niedoboru A1PI są mutacje w genie SERPINA1, zlokalizowanym na długim ramieniu chromosomu 14. Dziedziczenie odbywa się w sposób autosomalny współdominujący. Najbardziej patogenne allele to Z i S, przy czym homozygoty ZZ są najbardziej narażone na rozwój choroby.
Klinicznie niedobór inhibitora alfa-1-proteinazy manifestuje się przede wszystkim jako wczesna rozedma płuc, występująca zwykle u osób przed 40. rokiem życia, zwłaszcza u palaczy tytoniu. Drugim głównym narządem dotkniętym chorobą jest wątroba, gdzie może dochodzić do uszkodzenia związanego z gromadzeniem się nieprawidłowo pofałdowanego białka w hepatocytach, prowadząc do marskości wątroby.
Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia A1PI w surowicy, fenotypowaniu białka oraz badaniach genetycznych. Leczenie obejmuje substytucję brakującego białka poprzez podawanie koncentratu A1PI, zaprzestanie palenia tytoniu, standardowe leczenie POChP oraz w zaawansowanych przypadkach – transplantację płuc lub wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Prolastin 1000 mg
Prolastin to preparat zawierający ludzki inhibitor alfa-1-proteinazy, pozyskiwany z osocza dawców, stosowany w długotrwałym leczeniu wspomagającym u pacjentów z ciężkim niedoborem tego inhibitora. Wskazania do terapii obejmują pacjentów z genotypami PiZZ, PiZ(null), Pi(null,null) oraz PiSZ, u których stwierdzono postępującą chorobę płuc manifestującą się obniżeniem FEV1, ograniczeniem zdolności wysiłkowej lub zwiększoną liczbą zaostrzeń. Kwalifikacja do leczenia wymaga potwierdzenia genotypu oraz oceny progresji choroby przez doświadczonego pulmonologa, a terapia Prolastin powinna być stosowana jako uzupełnienie optymalnego leczenia farmakologicznego i niefarmakologicznego, w tym rehabilitacji pulmonologicznej i szczepień ochronnych.
badanie diagnostyczne, choroba obturacyjna płuc, choroba płuc, genotyp, genotyp Pi(null, genotyp PiSZ, genotyp PiZ(null), genotyp PiZZ, inhibitor alfa-1 proteinazy, leczenie wspomagające, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, niedobór inhibitora alfa-1-proteinazy, null), rehabilitacja pulmonologiczna, roztwór do infuzji, spirometria, zaostrzenie choroby płuc - Leksykon substancji czynnych
Inhibitor alfa-1-proteinazy – Właściwości farmakodynamiczne
Inhibitor alfa-1-proteinazy, o masie cząsteczkowej 51 kDa, jest osoczowym inhibitorem proteaz, który hamuje aktywność elastazy granulocytów obojętnochłonnych, chroniąc tkankę płucną przed degradacją. W patogenezie rozedmy związanej z niedoborem tego inhibitora kluczowa jest dysproporcja między aktywnością elastazy a jej inhibitorem, prowadząca do stopniowego uszkodzenia miąższu płucnego. Klinicznie istotnym parametrem jest stężenie alfa-1 antytrypsyny w surowicy poniżej 80 mg/dl, co koreluje ze zwiększonym ryzykiem rozwoju rozedmy. Elastaza, produkowana przez komórki prozapalne w dolnych drogach oddechowych, degraduje tkankę łączną płuc, a niedobór inhibitora alfa-1-proteinazy eliminuje naturalną ochronę przed tym enzymem.
alfa-1-antytrypsyna, dolne drogi oddechowe, elastaza granulocytów obojętnochłonnych, granulocyty obojętnochłonne, infuzja dożylna, inhibitor alfa-1 proteinazy, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, niedobór inhibitora alfa-1-proteinazy, Prolastin, rozedma płuc, roztwór do infuzji, wartość FEV1 - Leksykon substancji czynnych
Inhibitor alfa-1-proteinazy – Wskazania do stosowania
Inhibitor alfa-1-proteinazy, stosowany w preparacie Prolastin (1000 mg ludzkiego inhibitora alfa-1-proteinazy w proszku do sporządzania roztworu do infuzji), jest wskazany do długotrwałego leczenia wspomagającego pacjentów z ciężkim niedoborem tego białka, potwierdzonym genetycznie. Kwalifikacja do terapii opiera się na obecności genotypów PiZZ, PiZ(null), Pi(null,null) oraz PiSZ, a także na klinicznych objawach progresji choroby płuc, takich jak spadek FEV1, ograniczenie zdolności wysiłkowej oraz zwiększona liczba zaostrzeń. Preparat zawiera 25 mg inhibitora alfa-1-proteinazy na 1 ml roztworu oraz 2,76 mg sodu/ml (120 mmol/l), co jest istotne u pacjentów wymagających ograniczenia sodu.
badanie spirometryczne, FEV1, genotyp, genotyp Pi(null, genotyp PiSZ, genotyp PiZ(null), genotyp PiZZ, inhibitor alfa-1 proteinazy, leczenie wspomagające, ludzkie osocze, niedobór inhibitora alfa-1-proteinazy, niewydolność oddechowa, null), postępująca choroba płuc, Prolastin, roztwór do infuzji, schorzenie genetyczne, terapia przewlekła, zaostrzenie choroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Prolastin 1000 mg
Inhibitor alfa-1-proteinazy (A1PI), o masie cząsteczkowej 51 kDa i kodzie ATC B02AB02, jest kluczowym osoczowym inhibitorem proteaz, hamującym elastazę granulocytów obojętnochłonnych i chroniącym tkankę płucną przed degradacją. Niedobór A1PI prowadzi do dysproporcji między aktywnością elastazy a jej inhibitorem, co skutkuje postępującym niszczeniem tkanki łącznej płuc i rozwojem rozedmy. Krytyczne stężenie progowe A1PI w surowicy wynosi 80 mg/dl; wartości poniżej tego poziomu znacząco zwiększają ryzyko rozedmy płuc. Elastaza, uwalniana przez komórki prozapalne w dolnych drogach oddechowych, degraduje strukturę tkanki włóknistej, a niedobór inhibitora eliminuje naturalne mechanizmy ochronne miąższu płucnego.
dolne drogi oddechowe, elastaza granulocytów obojętnochłonnych, FEV1, granulocyt obojętnochłonny, inhibitor alfa-1 proteinazy, inhibitor proteazy osoczowej, komórka prozapalna, miąższ płucny, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, niedobór inhibitora alfa-1-proteinazy, osocze ludzkie, proteaza, rekonstytucja, rozedma płuc, roztwór do infuzji, upośledzenie funkcji płuc