zwiększone stężenie lipazy
Zwiększone stężenie lipazy jest istotnym parametrem biochemicznym wskazującym najczęściej na ostre zapalenie trzustki (OZT). Lipaza jest enzymem trzustkowym, którego poziom w surowicy wzrasta w ciągu 4-8 godzin od początku OZT, osiąga wartość szczytową po 24 godzinach i może utrzymywać się podwyższony przez 8-14 dni, co czyni go czulszym i bardziej specyficznym markerem niż amylaza.
Wartości powyżej trzykrotnej górnej granicy normy (>3×GGN) są uważane za diagnostyczne dla OZT, przy czym stopień podwyższenia stężenia lipazy nie koreluje z ciężkością choroby. Oprócz OZT, zwiększone stężenie lipazy może występować również w innych schorzeniach, takich jak zapalenie dróg żółciowych, perforacja przewodu pokarmowego, niedrożność przewodu trzustkowego, rak trzustki, niewydolność nerek czy makrolipazemia.
Diagnostyka różnicowa podwyższonego stężenia lipazy powinna uwzględniać także leki (np. opioidy, inhibitory ACE), urazy brzucha, choroby wątroby oraz stany zapalne w jamie brzusznej. W praktyce klinicznej interpretacja tego parametru zawsze wymaga korelacji z obrazem klinicznym pacjenta oraz wynikami badań obrazowych, szczególnie USG i tomografii komputerowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tenofovir Zentiva
Przed rozpoczęciem terapii Tenofovir Zentiva u pacjentów z zakażeniem HBV konieczne jest wykonanie badań przesiewowych w kierunku HIV oraz świadomość, że lek nie zapobiega transmisji HBV. Unika się jednoczesnego stosowania z innymi preparatami zawierającymi tenofowiru dizoproksyl lub alafenamid oraz adefowirem dipiwoksylem, a także dydanozyną ze względu na ryzyko niepowodzenia terapii i oporności. Tenofovir jest eliminowany głównie przez nerki, co wiąże się z ryzykiem nefrotoksyczności, w tym niewydolności nerek, hipofosfatemii i zespołu Fanconiego. Zaleca się monitorowanie czynności nerek poprzez ocenę klirensu kreatyniny i stężenia fosforanów w surowicy przed leczeniem, po 2-4 tygodniach, po 3 miesiącach oraz co 3-6 miesięcy u pacjentów bez czynników ryzyka. W przypadku fosforanów <1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub klirensu kreatyniny <50 ml/min konieczna jest ponowna ocena w ciągu tygodnia, a przy dalszym pogorszeniu rozważa się przerwanie terapii.
adefowir dipiwoksylu, aktywność AlAT, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, dekompensacja czynności wątroby, gęstość mineralna kości, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lek przeciwwirusowy, marskość wątroby, martwica kości, miano DNA HBV, nadmiar mleczanów, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, osteomalacja, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, stężenie fosforanów, stężenie kreatyniny, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wirus HBV, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia czynności mitochondriów, zakażenie HBV, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej, zwiększone stężenie lipazy