glukozaminoglikan

Glukozaminoglikany (GAG) to długołańcuchowe polisacharydy zbudowane z powtarzających się jednostek disacharydowych, które zawierają pochodną heksozaminy (glukozaminę lub galaktozaminę) oraz kwas uronowy lub galaktozę. Stanowią one kluczowy element macierzy pozakomórkowej tkanek łącznych, gdzie występują zarówno w formie wolnej, jak i związanej z białkami jako proteoglikany.

Do głównych typów glukozaminoglikanów należą: kwas hialuronowy, siarczan chondroityny, siarczan dermatanu, siarczan keratanu, heparyna oraz siarczan heparanu. Każdy z nich pełni specyficzne funkcje biologiczne, wpływając na właściwości biomechaniczne tkanek, procesy adhezji komórkowej, migracji, różnicowania oraz modulację aktywności czynników wzrostu i cytokin.

Zaburzenia metabolizmu glukozaminoglikanów leżą u podłoża wielu chorób, w tym mukopolisacharydoz – grupy lizosomalnych chorób spichrzeniowych, charakteryzujących się nieprawidłową degradacją i gromadzeniem GAG w tkankach, co prowadzi do postępujących zaburzeń wielonarządowych. Glukozaminoglikany wykorzystywane są również w terapii jako suplementy diety wspomagające regenerację chrząstki stawowej w chorobach zwyrodnieniowych stawów oraz jako składniki leków przeciwzakrzepowych (heparyna i jej pochodne).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl