anhydroza
Anhydroza (anhidroza) to zaburzenie polegające na zmniejszeniu lub całkowitym braku wydzielania potu przez gruczoły potowe. Jest to stan patologiczny, który może dotyczyć całego ciała (anhydroza uogólniona) lub tylko określonych jego obszarów (anhydroza miejscowa).
Przyczyny anhydrozy mogą być bardzo różnorodne, obejmując choroby neurologiczne (np. neuropatie autonomiczne, choroba Parkinsona), schorzenia skóry (np. liszaj płaski, twardzina układowa), zaburzenia metaboliczne (np. cukrzyca), czy też uszkodzenia gruczołów potowych (np. na skutek oparzenia). Może również wystąpić jako działanie niepożądane niektórych leków, zwłaszcza antycholinergicznych, czy być objawem chorób genetycznych.
Anhydroza stanowi poważny problem zdrowotny, ponieważ upośledzenie zdolności organizmu do wydzielania potu znacząco zmniejsza możliwość termoregulacji. Pacjenci z anhydrozą są narażeni na przegrzanie organizmu, udar cieplny i inne powikłania związane z niezdolnością do ochładzania ciała. Diagnostyka obejmuje testy potliwości (np. test jodowo-skrobiowy Minora), badania elektrofizjologiczne oraz biopsję skóry z oceną gruczołów potowych.
Leczenie anhydrozy zależy od jej przyczyny. Może obejmować odstawienie leków odpowiedzialnych za zaburzenie, terapię choroby podstawowej lub środki wspomagające termoregulację. Pacjenci powinni unikać przegrzania organizmu poprzez ograniczenie wysiłku fizycznego w upalne dni, stosowanie klimatyzacji, noszenie odpowiedniej odzieży i regularne schładzanie ciała.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hornera – Objawy
Zespół Hornera to rzadkie zaburzenie neurologiczne wynikające z przerwania szlaku współczulnego unerwiającego głowę, oko i szyję, manifestujące się klasyczną triadą objawów ipsilateralnych: miozą (zwężenie źrenicy), łagodną ptozą (opadanie powieki o 1-2 mm) oraz anhydrozą (zmniejszone lub nieobecne pocenie się twarzy). Charakterystyczna jest anizokoria, bardziej widoczna w ciemności, z opóźnionym rozszerzaniem źrenicy po stronie uszkodzenia (dilation lag). Dodatkowo mogą wystąpić objawy takie jak enoftalmus, przekrwienie spojówek, a w zależności od lokalizacji uszkodzenia – zawroty głowy, ból szyi, podwójne widzenie czy objawy pleksopatii splotu ramiennego. U dzieci poniżej 2. roku życia możliwa jest heterochromia tęczówek, będąca wynikiem zaburzeń pigmentacji melanocytów. Nagły początek zespołu Hornera z towarzyszącym bólem wymaga pilnej diagnostyki w kierunku rozwarstwienia tętnicy szyjnej wewnętrznej, ze względu na ryzyko udaru mózgu.
- Leksykon chorób i schorzeń
Udar cieplny – Etiologia i przyczyny
Udar cieplny stanowi najcięższą postać hipertermii, definiowaną jako temperatura ciała >40°C (104°F) z towarzyszącymi zaburzeniami neurologicznymi, wymagającą natychmiastowej interwencji medycznej. Wyróżnia się dwa typy: klasyczny (niewysiłkowy), częsty u osób starszych i z chorobami przewlekłymi, z wysoką śmiertelnością 10-65%, oraz wysiłkowy, dotyczący młodych, zdrowych osób podczas intensywnego wysiłku fizycznego, ze śmiertelnością 3-5%. Patofizjologia obejmuje nadmierną produkcję ciepła metabolicznego, ograniczoną utratę ciepła (np. przez odwodnienie i zaburzenia pocenia) oraz dysfunkcję termoregulacji, prowadzącą do uszkodzenia komórek, śródbłonka, zaburzeń mikrokrążenia i rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego. Czynniki ryzyka to m.in. wiek, choroby przewlekłe, odwodnienie, leki (antyhistaminowe, diuretyki, beta-blokery, neuroleptyki), alkohol, narkotyki, brak aklimatyzacji oraz ekspozycja na wysoką temperaturę i wilgotność.
anhydroza, cecha sierpowatokrwinkowa, choroba dermatologiczna, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfunkcja ośrodkowego układu nerwowego, dysplazja ektodermalna, endotoksemia, hipertermia, hipertermia złośliwa, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, odwodnienie, pocenie się, przełom tarczycowy, rabdomioliza, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, temperatura wewnętrzna, termoregulacja, udar cieplny, wstrząs hipowolemiczny, wyczerpanie cieplne, wysiłkowy udar cieplny, zaburzenie mikrokrążenia, zaburzenie neurologiczne, zapalenie mózgu, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lidocaini hydrochloridum Noridem 10 mg/ml
Lidocaini hydrochloridum Noridem w stężeniu 10 mg/ml, stosowany do znieczulenia miejscowego i regionalnego, może wywoływać działania niepożądane zależne od dawki, drogi podania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Przy stężeniach lidokainy w osoczu powyżej 5–10 mg/l obserwuje się objawy toksyczności ogólnoustrojowej, obejmujące ośrodkowy układ nerwowy oraz układ sercowo-naczyniowy. Reakcje anafilaktyczne występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego. Często (≥1/100 do <1/10) pojawiają się przemijające objawy neurologiczne utrzymujące się do 5 dni, zwłaszcza po znieczuleniu podpajęczynówkowym i zewnątrzoponowym. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić poważne powikłania neurologiczne, takie jak trwałe znieczulenie, parestezje, niedowład, zespół ogona końskiego, ból głowy z szumami usznymi i światłowstrętem, a także urazy nerwów czaszkowych i głuchota nerwowo-czuciowa. Zespół Hornera, objawiający się miozą, ptozą i anhydrozą, może wystąpić z nieznaną częstością po znieczuleniu zewnątrzoponowym lub miejscowym w okolicy głowy i szyi. Bardzo często (≥1/10) obserwuje się nudności i wymioty, szczególnie po znieczuleniu regionalnym.
anhydroza, chlorowodorek lidokainy, głuchota nerwowo-czuciowa, komplikacja neurologiczna, Lidocaini hydrochloridum, niedowład, nietrzymanie moczu i stolca, niewydolność oddechowa, opadanie powieki, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, światłowstręt, toksyczność ogólnoustrojowa, ucisk rdzenia kręgowego, wstrząs anafilaktyczny, zespół Hornera, zespół ogona końskiego, znieczulenie miejscowe i regionalne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, zwężenie źrenicy - Leksykon chorób i schorzeń
Wyczerpanie cieplne – Etiologia i przyczyny
Wyczerpanie cieplne to stan kliniczny wynikający z zaburzenia termoregulacji organizmu, prowadzący do niezdolności do efektywnego chłodzenia ciała podczas długotrwałej ekspozycji na wysokie temperatury, zwłaszcza powyżej 38°C (100°F) i przy indeksie ciepła przekraczającym 32°C (90°F). Patofizjologia obejmuje odwodnienie i utratę elektrolitów (głównie sodu) na skutek nadmiernego pocenia, co skutkuje zmniejszeniem objętości krwi krążącej, tachykardią kompensacyjną, spadkiem ciśnienia tętniczego oraz zaburzeniami funkcji komórkowej. Wyczerpanie cieplne dzieli się na wysiłkowe, typowe dla młodych, aktywnych fizycznie osób, oraz klasyczne, występujące u osób starszych i z chorobami przewlekłymi, często po długotrwałej ekspozycji na upały bez odpowiedniej klimatyzacji. Czynniki ryzyka obejmują wiek (dzieci <4 lat, osoby >65 lat), choroby układu krążenia, cukrzycę, otyłość, zaburzenia pocenia, leki (diuretyki, beta-blokery, leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne) oraz substancje psychoaktywne (MDMA, kokaina).
anhydroza, beta-bloker, choroba układu krążenia, cytokina prozapalna, diuretyk, dysplazja ektodermalna, hiponatremia, hipotensja, indeks ciepła, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, mechanizm termoregulacji, pocenie się, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, udar cieplny, wyczerpanie cieplne, zaburzenie termoregulacji - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hornera – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół Hornera, charakteryzujący się ipsilateralną ptozą, miozą i anhydrozą, ma rokowanie ściśle zależne od etiologii. W przypadku idiopatycznego zespołu Hornera rokowanie jest zazwyczaj pomyślne, z około 50% pacjentów doświadczających ustąpienia anizokorii oraz 30% poprawy lub całkowitego ustąpienia ptozy w ciągu średnio 7,9 lat. Przedzwojowy zespół Hornera wskazuje na poważną patologię, często nowotworową, natomiast pozazwojowy ma zwykle łagodne przyczyny, takie jak naczyniowe bóle głowy. W badaniu populacyjnym 56,4% przypadków miało niebezpieczne podłoże, najczęściej rozwarstwienie tętnicy szyjnej wewnętrznej, co podkreśla konieczność dokładnej diagnostyki obrazowej i klinicznej u pacjentów zgłaszających ból.
anhydroza, anizokoria, badanie obrazowe, choroba podstawowa, defekt współczulno-oczny, demielinizacja, idiopatyczny zespół Hornera, mioza, neurookulistyka, pozazwojowy zespół Hornera, przedzwojowy zespół Hornera, ptoza, radiologia interwencyjna, rozwarstwienie tętnicy szyjnej wewnętrznej, schorzenie podstawowe, stwardnienie rozsiane, tętniak, zespół Hornera