Działania niepożądane leku Lidocaini hydrochloridum Noridem

Lidocaini hydrochloridum Noridem, roztwór do wstrzykiwań 10 mg/ml, zawierający chlorowodorek lidokainy, może wywoływać szereg działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle uzależnione od zastosowanej dawki, sposobu podania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych działań niepożądanych tego leku stosowanego w znieczuleniu miejscowym i regionalnym.¹

Toksyczność ogólnoustrojowa

Przy stężeniach lidokainy w osoczu przekraczających 5–10 mg/l występują ogólnoustrojowe działania niepożądane, które mogą manifestować się zarówno jako objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), jak i układu sercowo-naczyniowego. Toksyczność miejscowa może również wystąpić po podaniu lidokainy.²

Zaburzenia ze strony układu immunologicznego

Reakcje anafilaktyczne występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i mogą objawiać się pokrzywką, obrzękiem, skurczem oskrzeli, niewydolnością oddechową oraz objawami ze strony układu krążenia, w najcięższych przypadkach prowadzącymi do wstrząsu anafilaktycznego.³

Zaburzenia ze strony układu nerwowego

Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się przemijające objawy neurologiczne, utrzymujące się do 5 dni, szczególnie po znieczuleniu podpajęczynówkowym i zewnątrzoponowym.⁴

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) występują poważniejsze komplikacje neurologiczne po blokach ośrodkowego układu nerwowego, głównie po znieczuleniu podpajęczynówkowym, takie jak:

• Trwałe znieczulenie – długotrwałe zniesienie czucia
• Parestezje – zaburzenia czucia objawiające się drętwieniem, mrowieniem
• Niedowład – częściowe osłabienie siły mięśniowej
• Zespół ogona końskiego – poważne powikłanie objawiające się obustronnym osłabieniem siły mięśniowej nóg aż po paraliż, tzw. znieczuleniem siodłowym, nietrzymaniem moczu i stolca
• Ból głowy z towarzyszącymi mu szumami usznymi i światłowstrętem

Mogą również wystąpić urazy nerwów czaszkowych oraz głuchota nerwowo-czuciowa, szczególnie w przypadku podania lidokainy w głowę i okolice szyi.⁵

Z nieznaną częstością może wystąpić zespół Hornera, związany ze znieczuleniem zewnątrzoponowym lub podaniem miejscowym w głowę i okolice szyi. Jest to zespół objawów obejmujący zwężenie źrenicy (mioza), opadanie powieki (ptoza) oraz brak pocenia się (anhydroza) po stronie znieczulenia.⁶

Zaburzenia żołądka i jelit

Bardzo często (≥1/10) występują nudności i wymioty, będące częstymi powikłaniami po zastosowaniu lidokainy, szczególnie przy znieczuleniu regionalnym.⁷

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić następujące powikłania:

• Uraz mechaniczny struktur anatomicznych podczas podawania
• Przemijające podrażnienie korzeni nerwowych wywołane znieczuleniem podpajęczynówkowym
• Ucisk rdzenia kręgowego w wyniku powstania krwiaka

Powikłania te mogą prowadzić do trwałych zaburzeń neurologicznych, dlatego wymagają pilnej diagnostyki i interwencji.⁸

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) po zastosowaniu znieczulenia zewnątrzoponowego mogą wystąpić dreszcze, będące objawem odczynowym organizmu.⁹

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież: Częstość występowania, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są prawdopodobnie takie same jak u dorosłych, jednakże należy zachować szczególną ostrożność przy ustalaniu dawki, która powinna być dostosowana do masy ciała i wieku dziecka.¹⁰

Pacjenci w podeszłym wieku: W tej grupie wiekowej może występować zwiększona częstość działań niepożądanych, co związane jest ze zmianami fizjologicznymi związanymi z wiekiem, takimi jak zmniejszona masa ciała, obniżona sprawność układu sercowo-naczyniowego czy zmiany w metabolizmie i wydalaniu leków.¹¹

Tabela działań niepożądanych leku Lidocaini hydrochloridum Noridem

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po zastosowaniu leku Lidocaini hydrochloridum Noridem istotne jest monitorowanie pacjenta pod kątem wystąpienia działań niepożądanych. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku.¹²

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: +48 22 49 21 301
• Faks: +48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.¹³