zaburzenia osobowości typu borderline
Zaburzenia osobowości typu borderline (osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline) to poważne zaburzenie psychiczne charakteryzujące się niestabilnością w relacjach międzyludzkich, obrazie siebie, emocjach i impulsywności. Pacjenci doświadczają intensywnych wahań nastroju, lęku przed porzuceniem oraz mają trudności w utrzymaniu stabilnych relacji interpersonalnych.
W klasyfikacji ICD-10 zaburzenie to oznaczone jest kodem F60.31 i należy do spektrum zaburzeń osobowości chwiejnej emocjonalnie. Główne cechy kliniczne obejmują chroniczną niestabilność emocjonalną, zaburzone poczucie tożsamości, impulsywne zachowania (często autodestrukcyjne), skłonność do samookaleczeń oraz powtarzające się groźby lub akty samobójcze.
Etiologia zaburzenia jest złożona i obejmuje czynniki genetyczne, neurobiologiczne (dysfunkcje w układach serotoninergicznych i dopaminergicznych) oraz środowiskowe, w tym traumatyczne doświadczenia z dzieciństwa. W obrazie klinicznym często występują komorbidyjne zaburzenia nastroju, lękowe, uzależnienia oraz zaburzenia odżywiania.
Leczenie zaburzenia osobowości borderline wymaga kompleksowego podejścia łączącego psychoterapię (szczególnie skuteczna jest dialektyczna terapia behawioralna – DBT, terapia oparta na mentalizacji – MBT oraz terapia schematów) z farmakoterapią objawową. Rokowanie jest zróżnicowane, ale przy odpowiednim leczeniu możliwa jest znacząca poprawa funkcjonowania psychospołecznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Xanax 2 mg
Alprazolam, substancja czynna leku Xanax, wykazuje działania niepożądane głównie wynikające z nadmiernego działania farmakologicznego, których częstość i nasilenie zależą od indywidualnej podatności pacjenta oraz dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to uspokojenie, senność i ataksja, natomiast często (≥1/100 do <1/10) występują zaburzenia pamięci, mowy, zawroty głowy, bóle głowy, zmniejszenie apetytu, zaparcia, suchość w jamie ustnej, nudności, zmęczenie oraz drażliwość. Rzadziej notowano zmiany nastroju, zaburzenia poznawcze, zaburzenia czynności płciowych, a także objawy skórne i reakcje alergiczne. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również hiperprolaktynemię, zaburzenia czynności wątroby, nietrzymanie moczu, nieregularne miesiączkowanie oraz zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Występowanie działań niepożądanych może być wyższe u pacjentów z zaburzeniami osobowości typu borderline, nadużywających alkoholu lub leków oraz u osób z zespołem stresu pourazowego.
agranulocytoza, alprazolam, anafilaksja, ataksja, benzodiazepin, bezsenność, czynnościowe zaburzenia wątroby, depersonalizacja, derealizacja, hiperprolaktynemia, hipomania, lęk, nadmierne uspokojenie, nadwrażliwość na światło, napad padaczkowy, nieregularne miesiączkowanie, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, omamy, padaczka, pobudzenie psychoruchowe, reakcje alergiczne, senność, zaburzenia czynności płciowych, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia motoryki, zaburzenia mowy, zaburzenia osobowości typu borderline, zaburzenia pamięci, zaburzenia poznawcze, zaburzenia snu, zależność fizyczna i psychiczna, zapalenie skóry, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, zespół odstawienia leku, zespół stresu pourazowego, zmęczenie, żółtaczka, zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neurol 1,0 1 mg
Neurol (alprazolam) wykazuje działania niepożądane głównie wynikające z nadmiernego działania farmakologicznego, z częstością występowania zależną od dawki i indywidualnej podatności pacjenta. Najczęściej obserwuje się uspokojenie, senność, zmęczenie, ataksję, zaburzenia koordynacji i mowy, a także zaburzenia psychiczne takie jak depresja (bardzo często), lęk, bezsenność, stany splątania i dezorientacja (często). Rzadziej występują objawy takie jak mania, omamy, agresja, zaburzenia pamięci, zaburzenia czynności płciowych, zapalenie skóry oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Szczególnie istotne jest ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, a nagłe odstawienie leku, zwłaszcza po długotrwałym stosowaniu dużych dawek, może prowadzić do objawów odstawienia, w tym bólu głowy, nasilonego lęku, pobudzenia psychoruchowego, derealizacji, omamów i napadów padaczkowych.
agranulocytoza, alprazolam, ataksja, benzodiazepiny, depersonalizacja, depresja oddechowa, derealizacja, dystonia, flumazenil, fotofobia, hiperprolaktynemia, hipomania, hipotonia, lęk z odbicia, napad padaczkowy, niedociśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, pobudzenie psychoruchowe, reakcja anafilaktyczna, wydłużenie odcinka QRS, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia mowy, zaburzenia osobowości typu borderline, zaburzenia pamięci, zaburzenie koordynacji, zależność fizyczna i psychiczna, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół stresu pourazowego, żółtaczka, zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe