odruchowa bradykardia
Odruchowa bradykardia to spowolnienie częstości rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę, które występuje w odpowiedzi na określone bodźce zewnętrzne lub wewnętrzne. W przeciwieństwie do bradykardii pochodzenia samoistnego, odruchowa bradykardia jest mechanizmem fizjologicznym, który może być wywołany przez pobudzenie nerwu błędnego (odruch wagalny).
Najczęstsze przyczyny odruchowej bradykardii obejmują odruch Bezolda-Jarischa, masaż zatoki szyjnej, odruch oczno-sercowy, odruchy z chemoreceptorów, reakcję na zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz odruch nurkowy. Bradykardia odruchowa może także występować podczas wymiotów, defekacji czy przy silnym bólu.
Mechanizm odruchowej bradykardii polega głównie na zwiększeniu napięcia nerwu błędnego, co prowadzi do zwolnienia automatyzmu węzła zatokowo-przedsionkowego i spowolnienia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. W diagnostyce różnicowej należy odróżnić odruchową bradykardię od innych przyczyn zwolnionej czynności serca, takich jak zaburzenia przewodzenia, wpływ leków czy niedoczynność tarczycy.
Klinicznie odruchowa bradykardia może być bezobjawowa lub manifestować się zawrotami głowy, osłabieniem, omdleniami czy zaburzeniami świadomości. Leczenie zależy od nasilenia objawów i przyczyny wywołującej – od obserwacji w przypadkach łagodnych po farmakoterapię (atropina) lub implantację stymulatora serca w przypadkach ciężkich, nawracających epizodów z objawami klinicznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Coldrex Junior C (300 mg + 5 mg + 20 mg)/sasz.
Przedawkowanie Coldrex Junior C, zawierającego paracetamol (300 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg) oraz kwas askorbinowy (20 mg) w saszetce, niesie ryzyko poważnych powikłań, głównie ze względu na toksyczność paracetamolu. Dawka toksyczna paracetamolu wynosi ≥ 5 g jednorazowo, co może prowadzić do ciężkiego, często nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, wymagającego przeszczepu lub skutkującego zgonem. Objawy zatrucia rozwijają się dwufazowo: wczesne (nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność, osłabienie) pojawiają się w ciągu kilku do kilkunastu godzin, a późne (ból w nadbrzuszu, powrót nudności, żółtaczka) manifestują się po 24-48 godzinach. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast podać 60-100 g węgla aktywnego, wykonać oznaczenie poziomu paracetamolu we krwi oraz wdrożyć leczenie odtrutkami (metionina, acetylocysteina) w warunkach szpitalnych, najlepiej na oddziale intensywnej terapii.
acetylocysteina, arytmia, biegunka osmotyczna, chlorowodorek fenylefryny, dawka toksyczna, drgawki, dyskomfort w jamie brzusznej, fentolamina, halucynacje, kryzys nadciśnieniowy, kwas askorbowy, metionina, nadciśnienie, nadmierna potliwość, niepokój psychoruchowy, nudności, obkurczenie naczyń krwionośnych, odruchowa bradykardia, ogólne osłabienie, paracetamol, przeszczep wątroby, receptor alfa-adrenergiczny, rozdrażnienie, rozpieranie w nadbrzuszu, senność, splątanie, toksyczne uszkodzenie wątroby, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, witamina C, wymioty, zatrucie paracetamolem, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pseudoephedrine Espefa 60 mg
Przedawkowanie chlorowodorku pseudoefedryny (60 mg/tabletka w preparacie Pseudoephedrine Espefa) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się objawami ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, żołądkowo-jelitowego oraz metabolicznego. Typowe symptomy obejmują pobudzenie OUN (drżenie, niepokój, omamy, drgawki, psychoza), tachykardię, nadciśnienie, kołatanie serca, a także rozszerzenie źrenic. U dzieci może wystąpić paradoksalna senność. Dodatkowo obserwuje się ryzyko zawału mięśnia sercowego, przełomu nadciśnieniowego, krwawienia wewnątrzczaszkowego, rabdomiolizy oraz hipokaliemii. Wczesne objawy żołądkowo-jelitowe to nudności i wymioty, a w ciężkich przypadkach niedokrwienie jelit.
cewnikowanie pęcherza moczowego, chlorowodorek pseudoefedryny, depresja ośrodka oddechowego, dializoterapia, hipokaliemia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, lek antyarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, odruchowa bradykardia, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie OUN, pobudzenie układu współczulnego, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, receptor adrenergiczny, rozszerzenie źrenic, substancja czynna, tachykardia, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, układ współczulny, właściwości sympatykomimetyczne, wsparcie oddechowe, zaburzenia rytmu serca, zakwaszanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zawał niedokrwienny jelit - Leksykon leków
Przedawkowanie – Acatar Acti Form 12,2 mg
Przedawkowanie fenylefryny chlorowodorku, zawartej w preparacie Acatar Acti Form (12,2 mg na kapsułkę), prowadzi do poważnych zaburzeń hemodynamicznych i neurologicznych. Klinicznie obserwuje się tachykardię oraz odruchową bradykardię, znaczne podwyższenie ciśnienia tętniczego, a w ciężkich przypadkach zapaść naczyniową z towarzyszącą depresją oddechową. Objawy neurologiczne obejmują bóle głowy, zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia, wynikające z wpływu fenylefryny na naczynia mózgowe i gałki ocznej oraz ośrodkowy układ nerwowy. Warto podkreślić, że zapaść naczyniowa i depresja oddechowa stanowią bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta.
Acatar Acti Form, ból głowy, depresja oddechowa, fenylefryny chlorowodorek, hipoperfuzja narządów, krążenie mózgowe, lek beta-adrenolityczny, naczynia mózgowe, oddział intensywnej terapii, odruchowa bradykardia, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, podwyższone ciśnienie tętnicze, receptory adrenergiczne, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia akomodacji, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia widzenia, zapaść naczyniowa, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Phenylephrine Aguettant 100 mikrogramów/ml
Przedawkowanie fenylefryny w preparacie Phenylephrine Aguettant (100 µg/ml, roztwór do wstrzykiwań/infuzji) prowadzi do objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Klinicznie obserwuje się silny ból głowy, nudności, wymioty, psychozy paranoidalne oraz omamy. W układzie sercowo-naczyniowym dominuje nadciśnienie tętnicze z odruchową bradykardią, a także zaburzenia rytmu serca, takie jak dodatkowe skurcze komorowe i napadowa tachykardia komorowa. Objawy te wynikają z nadmiernej stymulacji receptorów alfa-adrenergicznych, co powoduje skurcz naczyń obwodowych i wzrost oporu naczyniowego.
dodatkowy skurcz komorowy, fentolamina, fenylefryna, lek antyarytmiczny, monitorowanie EKG, nadciśnienie tętnicze, odruchowa bradykardia, omam, opór naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hemodynamiczny, psychoza paranoidalna, receptor alfa-adrenergiczny, roztwór do wstrzykiwań, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Phenylephrine Unimedic 10 mg/ml
Phenylephrine Unimedic w stężeniu 10 mg/ml, stosowana do wstrzykiwań i infuzji, jest lekiem alfa-1-agonistycznym wykorzystywanym głównie w terapii intensywnej u pacjentów z niedociśnieniem i wstrząsem. Podawanie fenylefryny wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wykazują zależność od dawki. Do najczęstszych należą bradykardia, epizody nadciśnienia tętniczego, nudności i wymioty. Szczególną ostrożność należy zachować u osób w podeszłym wieku, u których ryzyko toksyczności jest zwiększone. Fenylefryna może wywoływać również reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (lęk, drażliwość, stany psychotyczne), neurologiczne (ból głowy, parestezje, drżenia), okulistyczne (rozszerzenie źrenic, zaostrzenie jaskry kąta zamkniętego) oraz kardiologiczne (tachykardia, zaburzenia rytmu, dławica piersiowa, niedokrwienie mięśnia sercowego). Występują także poważne powikłania naczyniowe, takie jak krwotok mózgowy i przełom nadciśnieniowy, które wymagają natychmiastowej interwencji.
bezsenność, bladość skóry, ból głowy, bradykardia, dezorientacja, dławica piersiowa, drżenie, duszność, dysuria, fenylefryna, jaskra kąta zamkniętego, kołatanie serca, krwotok mózgowy, lęk, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwienie mięśnia sercowego, nudności, obrzęk płuc, odruchowa bradykardia, osłabienie mięśni, parestezje, podeszły wiek, przełom nadciśnieniowy, rozszerzenie źrenic, stan psychotyczny, tachykardia, wstrząs hipotoniczny, wymioty, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biorphen 10 mg/ml
Fenylefryna chlorowodorek, substancja czynna leku Biorphen (10 mg/ml fenylefryny chlorowodorku, odpowiadające 8,2 mg fenylefryny), jest silnym agonistą receptorów alfa-adrenergicznych, wykazującym głównie działanie presyjne na układ sercowo-naczyniowy. Mechanizm działania polega na hamowaniu cyklazy adenylowej i zmniejszeniu produkcji cAMP, co prowadzi do zwężenia naczyń krwionośnych, wzrostu oporu obwodowego oraz ciśnienia tętniczego (zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego). Fenylefryna nie stymuluje receptorów beta₂, a przy standardowych dawkach nie wywiera istotnego wpływu na receptory beta₁ serca, choć wyższe dawki mogą aktywować te receptory. Charakterystycznym efektem jest odruchowa bradykardia, którą można zablokować atropiną. Fenylefryna zmniejsza przepływ krwi w nerkach, skórze i kończynach, jednocześnie zwiększając przepływ wieńcowy oraz ciśnienie w naczyniach płucnych.
cięcie cesarskie, ciśnienie tętnicze w płucach, ciśnienie żylne, cyklaza adenylowa, fenylefryna chlorowodorek, kobieta w ciąży, kwasica płodu, leki adrenergiczne i dopaminergiczne, naczynie płucne, niedociśnienie, niewydolność krążenia, niewydolność serca, norepinefryna, obciążenie następcze, odruchowa bradykardia, przepływ wieńcowy, receptor alfa-adrenergiczny, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, zmiana hemodynamiczna, znieczulenie ogólne, znieczulenie rdzeniowe, zwężenie naczyń krwionośnych