nieprawidłowy metabolizm glukozy

Nieprawidłowy metabolizm glukozy to zaburzenie gospodarki węglowodanowej organizmu, będące stanem pośrednim między prawidłową homeostazą glukozy a cukrzycą. Obejmuje dwa główne stany kliniczne: nieprawidłową glikemię na czczo (IFG) oraz nieprawidłową tolerancję glukozy (IGT), które mogą występować oddzielnie lub łącznie.

Nieprawidłową glikemię na czczo rozpoznaje się, gdy stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej na czczo mieści się w zakresie 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l). Nieprawidłowa tolerancja glukozy diagnozowana jest, gdy w doustnym teście obciążenia glukozą (OGTT) po 2 godzinach glikemia wynosi 140-199 mg/dl (7,8-11,0 mmol/l).

Pacjenci z nieprawidłowym metabolizmem glukozy mają zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 oraz chorób sercowo-naczyniowych. Roczne ryzyko progresji do cukrzycy wynosi 5-10%, choć odpowiednia interwencja obejmująca modyfikację stylu życia może zmniejszyć to ryzyko nawet o 40-60%. Główne czynniki ryzyka obejmują otyłość (szczególnie brzuszną), siedzący tryb życia, nadciśnienie tętnicze oraz predyspozycje genetyczne.

Leczenie nieprawidłowego metabolizmu glukozy opiera się przede wszystkim na modyfikacji stylu życia – redukcji masy ciała o 5-10%, regularnej aktywności fizycznej (minimum 150 minut tygodniowo) oraz zbilansowanej diecie z ograniczeniem węglowodanów prostych. U pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym lub szybką progresją zaburzeń metabolicznych można rozważyć farmakoterapię, najczęściej metforminą.