terapia przeciwandrogenowa
Terapia przeciwandrogenowa (TPA), znana również jako deprywacja androgenowa, to metoda leczenia polegająca na obniżeniu poziomu testosteronu lub blokowaniu jego działania w organizmie. Znajduje ona zastosowanie głównie w leczeniu raka gruczołu krokowego, który jest hormonozależny, co oznacza, że jego wzrost jest stymulowany przez androgeny.
Główne metody terapii przeciwandrogenowej obejmują kastrację chirurgiczną (orchidektomia), stosowanie analogów lub antagonistów GnRH (goserelina, leuprorelina, tryptorelina), a także podawanie antyandrogenów (bikalutamid, flutamid, enzalutamid). W zaawansowanych przypadkach stosuje się często terapię skojarzoną, łączącą różne mechanizmy blokowania androgenów.
Efekty uboczne terapii przeciwandrogenowej mogą obejmować uderzenia gorąca, zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji, ginekomastię, osteoporozę, zmniejszenie masy mięśniowej, zwiększenie masy tłuszczowej, zaburzenia poznawcze oraz zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy. Z tego powodu konieczne jest monitorowanie pacjentów i wdrażanie odpowiednich strategii zarządzania skutkami ubocznymi.
W najnowszych schematach leczenia raka prostaty terapia przeciwandrogenowa jest często łączona z chemioterapią, radioterapią lub nowymi lekami hormonalnymi nowej generacji, co pozwala na zwiększenie skuteczności leczenia. Stosowanie przerywanej terapii androgenowej może być rozważane u wybranych pacjentów w celu zmniejszenia działań niepożądanych przy zachowaniu skuteczności terapeutycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Leuprostin 5 mg
Leuprostin, zawierający 5 mg leuproreliny w formie implantu podawanego co 3 miesiące, jest wskazany do leczenia hormonowrażliwego raka gruczołu krokowego, w tym miejscowo zaawansowanego (T3-T4) oraz ograniczonego do gruczołu u pacjentów z umiarkowanym i dużym ryzykiem. Monitorowanie terapii obejmuje oznaczanie stężenia PSA oraz całkowitego testosteronu na początku leczenia i po 3 miesiącach; skuteczność potwierdza poziom testosteronu na poziomie kastracyjnym (≤0,5 ng/ml) oraz istotne obniżenie PSA (około 80% wartości wyjściowej). W przypadku braku odpowiedzi biochemicznej, ale obecności klinicznej poprawy, zaleca się kontynuację terapii i ponowną ocenę po kolejnych 3 miesiącach. Modyfikacja dawki nie jest wymagana u pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby ani u osób w podeszłym wieku, natomiast lek jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży.
antyandrogen, guz nowotworowy, implant leczniczy, iniekcja podskórna, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, leuprorelina, objawy dyzuryczne, poziom kastracyjny, PSA, radioterapia, rak gruczołu krokowego, rak hormonowrażliwy, rak hormonozależny, terapia ablacyjna, terapia przeciwandrogenowa, terapia skojarzona, testosteron, tkanka podskórna, wynik fałszywie ujemny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Leuprostin 3,6 mg
Leuprostin, zawierający 3,6 mg leuproreliny w formie podskórnego implantu, jest stosowany w terapii hormonozależnego raka gruczołu krokowego. Standardowa dawka to pojedynczy implant podawany raz na miesiąc, z możliwością opóźnienia kolejnej dawki o maksymalnie 2 tygodnie po drugim podaniu bez utraty skuteczności. Nie wymaga modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby ani u osób starszych, natomiast jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży. Terapia może być łączona z radioterapią w leczeniu neoadjuwantowym lub adjuwantowym miejscowo zaawansowanego lub ograniczonego raka gruczołu krokowego u pacjentów z umiarkowanym i dużym ryzykiem. Zaleca się wprowadzenie leczenia antyandrogenem na 5 dni przed rozpoczęciem podawania implantu. Procedura implantacji wymaga aseptycznego przygotowania i wykonania przez wykwalifikowany personel medyczny, z implantacją podskórną w przednią ścianę jamy brzusznej.
antyandrogen, hormonalna terapia ablacyjna, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, hormonozależny rak gruczołu krokowego, implant Leuprostin, implant podskórny, leuprorelina, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, objawy dyzuryczne, poziom kastracyjny, PSA, radioterapia, terapia przeciwandrogenowa, terapia skojarzona, testosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Binabic 150 mg
Binabic, zawierający bikalutamid w dawce 150 mg w postaci tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany u kobiet oraz dzieci ze względu na mechanizm działania antyandrogennego i brak danych dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także nadwrażliwość na bikalutamid lub substancje pomocnicze, w tym 188,0 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce, co jest istotne u pacjentów z ciężką nietolerancją laktozy. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka w indywidualnych przypadkach, zwłaszcza w sytuacjach klinicznych nieobjętych formalnymi przeciwwskazaniami.