bradykardia odruchowa

Bradykardia odruchowa to zwolnienie częstości rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę, które występuje jako fizjologiczna odpowiedź organizmu na określone bodźce. Jest wynikiem wzmożonej aktywności nerwu błędnego (X nerw czaszkowy), prowadzącej do zmniejszenia automatyzmu węzła zatokowo-przedsionkowego.

Mechanizm bradykardii odruchowej opiera się na odruchach z baroreceptorów, chemoreceptorów lub receptorów trzewnych, które poprzez ośrodki w pniu mózgu zwiększają napięcie nerwu błędnego. Do typowych bodźców wywołujących bradykardię odruchową należą: zwiększone ciśnienie tętnicze, odruch Bezolda-Jarischa, odruch z zatoki szyjnej, odruch oczno-sercowy, a także bodźce z układu pokarmowego (np. przy wymiotach).

Bradykardia odruchowa może występować fizjologicznie, szczególnie u osób młodych i wysportowanych, jako wyraz przewagi układu przywspółczulnego. W warunkach patologicznych pojawia się m.in. podczas omdleń wazowagalnych, przy zabiegach okulistycznych, w przebiegu nadciśnienia tętniczego, przy stymulacji zatoki szyjnej czy podczas manewru Valsalvy. Długotrwała, nasilona bradykardia odruchowa może prowadzić do niedokrwienia mózgu, omdlenia lub niedokrwienia mięśnia sercowego.

Leczenie bradykardii odruchowej zależy od przyczyny i nasilenia objawów. W przypadkach objawowych stosuje się atropinę, która blokuje wpływ nerwu błędnego na serce. W sytuacjach przewlekłych można rozważyć odstawienie leków zwalniających rytm serca lub implantację stymulatora serca. Istotne jest również leczenie choroby podstawowej, która może wyzwalać odruch wagalny.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl