Przedawkowanie leku Tantum Flu o smaku pomarańczowym

Przedawkowanie leku Tantum Flu o smaku pomarańczowym, zawierającego paracetamol (600 mg) i fenylefryny chlorowodorek (10 mg) w każdej saszetce, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Konsekwencje przedawkowania mogą dotyczyć różnych układów organizmu, przy czym najpoważniejsze dotyczą uszkodzenia wątroby związanego z przedawkowaniem paracetamolu oraz zaburzeń hemodynamicznych wynikających z przedawkowania fenylefryny.¹

Przedawkowanie paracetamolu

W przypadku paracetamolu, uszkodzenie wątroby może wystąpić u pacjentów dorosłych po przyjęciu dawki 10 g lub więcej. Jednakże u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka, uszkodzenie wątroby może nastąpić już po przyjęciu 5 g lub więcej paracetamolu.²

Czynniki ryzyka przedawkowania paracetamolu

Do czynników zwiększających ryzyko hepatotoksyczności po przedawkowaniu paracetamolu należą:³

• Długotrwałe stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe takich jak karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, preparaty dziurawca⁴
• Regularne spożywanie alkoholu etylowego w nadmiernych ilościach⁵
• Możliwe niedobory glutationu, spowodowane zaburzeniami pokarmowymi, mukowiscydozą, zakażeniem HIV, głodzeniem lub wyniszczeniem organizmu⁶

Objawy przedawkowania paracetamolu

Objawy przedawkowania paracetamolu można podzielić na wczesne i późne. Wczesne objawy, występujące w ciągu pierwszych 24 godzin, obejmują: bladość skóry, nudności, wymioty, brak łaknienia i ból brzucha. Te początkowe objawy mogą nie odzwierciedlać ciężkości przedawkowania ani ryzyka uszkodzenia narządów wewnętrznych.⁷

Objawy uszkodzenia wątroby mogą pojawić się po 12 do 48 godzin od przyjęcia paracetamolu. Mogą wystąpić zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna. Uszkodzenie wątroby w przebiegu ciężkiego zatrucia może prowadzić do encefalopatii, krwotoku, hipoglikemii, obrzęku mózgu i śmierci.⁸

Nawet w przypadku, gdy nie wystąpiło uszkodzenie wątroby, może rozwinąć się ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą kanalikową, objawiająca się silnym bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem i białkomoczem. Odnotowano również przypadki arytmii serca i zapalenia trzustki.⁹

Przedawkowanie fenylefryny chlorowodorku

Ciężkie przedawkowanie fenylefryny charakteryzuje się występowaniem zaburzeń hemodynamicznych i zapaści krążeniowej z depresją oddechową.¹⁰

Przedawkowanie fenylefryny może powodować szereg objawów, takich jak: nerwowość, ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, zwiększenie ciśnienia tętniczego, nudności, wymioty, rozszerzenie źrenic, ostrą jaskrę zamkniętego kąta (większe prawdopodobieństwo u pacjentów z jaskrą zamykającego się kąta), tachykardię, kołatanie serca, reakcje alergiczne (m.in. wysypkę, pokrzywkę, alergiczne zapalenie skóry), trudności w oddawaniu moczu, zatrzymanie moczu (większe prawdopodobieństwo wystąpienia u pacjentów z przeszkodą podpęcherzową, np. z przerostem gruczołu krokowego).¹¹

Ponadto mogą wystąpić nadciśnienie tętnicze i bradykardia odruchowa, a w ciężkich przypadkach także splątanie, omamy, drgawki i zaburzenia rytmu serca. Należy jednak zaznaczyć, że dawka fenylefryny odpowiadająca za wywołanie ciężkiego działania toksycznego musi być znacznie większa niż dawka paracetamolu, po której występuje działanie toksyczne na wątrobę.¹²

Postępowanie po przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania leku Tantum Flu o smaku pomarańczowym konieczne jest podjęcie natychmiastowego leczenia, niezależnie od początkowych objawów. Pacjentom należy udzielić natychmiastowej pomocy medycznej w warunkach szpitalnych.¹³

Postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu:¹⁴

1. Jeśli od przedawkowania upłynęła nie więcej niż jedna godzina, należy rozważyć podanie węgla aktywnego.¹⁵
2. Oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu należy przeprowadzić po upływie co najmniej 4 godzin od zażycia dawki toksycznej (wcześniejsze pomiary nie dają wiarygodnych wyników).¹⁶
3. W czasie do 24 godzin od przedawkowania paracetamolu można zastosować N-acetylocysteinę, jednak najlepsze działanie odtruwające osiąga się, podając ją w pierwszych 8 godzinach po przedawkowaniu. Po upływie tego czasu skuteczność antidotum gwałtownie maleje.¹⁷
4. N-acetylocysteinę należy podać dożylnie, zgodnie z ustalonym schematem dawkowania.¹⁸
5. Jeśli nie występują wymioty, skuteczne jest również doustne podanie metioniny, co może stanowić alternatywną formę postępowania w warunkach pozaszpitalnych.¹⁹
6. Sposób postępowania z pacjentami, u których ciężkie zaburzenia czynności wątroby wystąpiły powyżej 24 godzin od przedawkowania, należy uzgodnić z oddziałem hepatologicznym.²⁰

Postępowanie w przedawkowaniu fenylefryny:²¹

1. Szybkie płukanie żołądka.²²
2. Zastosowanie leczenia objawowego i podtrzymującego.²³
3. W przypadku wystąpienia nadciśnienia tętniczego można zastosować dożylnie lek z grupy α-adrenolityków, taki jak fentolamina.²⁴

Tabela objawów przedawkowania leku Tantum Flu o smaku pomarańczowym