Przedawkowanie
Coldrex Complex Grip 500 mg + 100 mg + 6,1 mg

Przedawkowanie Coldrex Complex Grip, zawierającego paracetamol (500 mg), gwajafenezynę (100 mg) oraz fenylefryny chlorowodorek (6,1 mg), niesie ryzyko poważnych powikłań zdrowotnych, w tym śmierci. Największe zagrożenie stanowi toksyczność paracetamolu, która może prowadzić do całkowitej i nieodwracalnej martwicy hepatocytów, niewydolności wątroby, kwasicy metabolicznej, encefalopatii, a w konsekwencji śpiączki i zgonu. Objawy uszkodzenia wątroby pojawiają się zwykle po 12-48 godzinach i obejmują podwyższone poziomy AST, ALT, bilirubiny oraz protrombiny. Szczególnie narażone na toksyczność są osoby starsze, dzieci, pacjenci z chorobami wątroby, przewlekłym alkoholizmem oraz niedożywieniem, u których dawki standardowe mogą być toksyczne. Przedawkowanie gwajafenezyny manifestuje się nudnościami, wymiotami oraz ryzykiem kamicy nerkowej przy długotrwałym stosowaniu, natomiast fenylefryna może wywołać objawy nadciśnienia, bradykardii odruchowej, drżeń, a w ciężkich przypadkach splątanie, halucynacje, drgawki i arytmie.

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie produktu leczniczego Coldrex Complex Grip (500 mg + 100 mg + 6,1 mg, kapsułki twarde) może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci. Ze względu na złożony skład leku (paracetamol, gwajafenezyna, fenylefryny chlorowodorek), przedawkowanie wiąże się z różnorodnymi objawami klinicznymi, wynikającymi z działania poszczególnych składników.1

Paracetamol – przedawkowanie

Przedawkowanie paracetamolu stanowi największe zagrożenie w przypadku leku Coldrex Complex Grip. Istnieje szczególne ryzyko zatrucia w określonych grupach pacjentów: osoby starsze, małe dzieci, pacjenci z chorobami wątroby, osoby z przewlekłym alkoholizmem oraz pacjenci z przewlekłym niedożywieniem. W tych przypadkach przedawkowanie może prowadzić do zgonu.2

Przyjęcie pojedynczej nadmiernej dawki paracetamolu może spowodować całkowitą i nieodwracalną martwicę komórek wątroby, prowadzącą do niewydolności wątroby, kwasicy metabolicznej i encefalopatii, która może skutkować śpiączką i śmiercią.3

W badaniach laboratoryjnych można obserwować podwyższone poziomy transaminaz wątrobowych (AST, ALT), dehydrogenazy mleczanowej, bilirubiny oraz protrombiny. Zmiany te mogą pojawić się w okresie od 12 do 48 godzin po przyjęciu leku.4

Czynniki ryzyka przedawkowania

Niektórzy pacjenci są szczególnie narażeni na zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby w wyniku toksyczności paracetamolu.5 Do czynników ryzyka należą:

  • Długotrwałe stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe, takich jak karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, dziurawiec6
  • Regularne spożywanie alkoholu w nadmiernych ilościach7
  • Prawdopodobieństwo niedoboru glutationu, np. w związku z zaburzeniami odżywiania, mukowiscydozą, zakażeniem HIV, głodzeniem czy wyniszczeniem organizmu8

Gwajafenezyna – przedawkowanie

Przedawkowanie gwajafenezyny charakteryzuje się innymi objawami. Bardzo wysokie dawki mogą powodować nudności i wymioty, natomiast nadmierne przyjmowanie tego składnika może doprowadzić do tworzenia się kamieni nerkowych.9

Fenylefryny chlorowodorek – przedawkowanie

Objawy przedawkowania fenylefryny są zbliżone do jej działań niepożądanych. Dodatkowo mogą wystąpić: drażliwość, niepokój, nadciśnienie, bradykardia odruchowa, nadmierna gorączka i drżenie. W ciężkich przypadkach może dojść do splątania, halucynacji, drgawek i arytmii.10

Należy jednak zaznaczyć, że ilość Coldrex Complex Grip potrzebna do wywołania poważnej toksyczności chlorowodorku fenylefryny byłaby większa niż ilość wymagana do wywołania toksycznego wpływu paracetamolu na wątrobę.11

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania Coldrex Complex Grip kluczowe jest natychmiastowe podjęcie leczenia. Pomimo możliwego braku wczesnych objawów, pacjenta należy pilnie skierować do szpitala w celu niezwłocznego leczenia. Początkowe objawy mogą ograniczać się tylko do nudności lub wymiotów i mogą nie odzwierciedlać rzeczywistej ciężkości przedawkowania oraz ryzyka uszkodzenia narządów.12

Postępowanie w przypadku przedawkowania paracetamolu:

  1. Jeśli przedawkowanie nastąpiło w ciągu jednej godziny, należy rozważyć podanie węgla aktywowanego.13
  2. Należy zbadać stężenie paracetamolu w osoczu po 4 godzinach od przyjęcia leku lub później (wcześniejsze stężenia nie są wiarygodne).14
  3. W ciągu 24 godzin po przyjęciu paracetamolu można zastosować leczenie N-acetylocysteiną, jednak maksymalne działanie ochronne uzyskuje się do 8 godzin od przyjęcia leku. Po tym czasie skuteczność antidotum gwałtownie maleje.15
  4. W razie potrzeby pacjentowi można podać dożylnie N-acetylocysteinę zgodnie z ustalonym schematem dawkowania.16
  5. Jeśli pacjent nie ma wymiotów, podanie doustne metioniny może być alternatywą w przypadku przebywania pacjenta w miejscu oddalonym, poza szpitalem.17

W przypadku przedawkowania gwajafenezyny wymioty należy leczyć uzupełniając płyny i kontrolując stężenie elektrolitów. Kamienie nerkowe wymagają leczenia zgodnie z ustalonymi wytycznymi dotyczącymi kamicy moczowej.18

Przy przedawkowaniu fenylefryny objawy należy leczyć zgodnie z ustalonymi wytycznymi. Ciężkie nadciśnienie może wymagać zastosowania leku blokującego receptory alfa, takiego jak fentolamina.19

Składnik leku Objawy przedawkowania Czas wystąpienia Potencjalne powikłania Postępowanie
Paracetamol (500 mg) – Bladość
– Nudności
– Wymioty
– Brak łaknienia
– Ból brzucha
– Podwyższone poziomy enzymów wątrobowych (AST, ALT)
– Podwyższony poziom bilirubiny
Pierwsze 24 godziny;
Uszkodzenie wątroby widoczne po 12-48 godzinach
– Całkowita i nieodwracalna martwica wątroby
– Niewydolność wątroby
– Kwasica metaboliczna
– Encefalopatia
– Śpiączka
– Krwotok
– Hipoglikemia
– Obrzęk mózgu
– Ostra niewydolność nerek
– Zaburzenia rytmu serca
– Zapalenie trzustki
– Zgon
– Węgiel aktywowany (w ciągu 1h)
– Badanie stężenia paracetamolu po 4h
– N-acetylocysteina (do 24h, najskuteczniejsza do 8h)
– Metionina doustnie (jeśli brak wymiotów)
Gwajafenezyna (100 mg) – Nudności
– Wymioty
Po przyjęciu bardzo wysokich dawek – Kamienie nerkowe (przy długotrwałym nadmiernym przyjmowaniu) – Uzupełnianie płynów
– Kontrola elektrolitów
– Leczenie kamicy moczowej wg standardów
Fenylefryny chlorowodorek (6,1 mg) – Drażliwość
– Niepokój
– Nadciśnienie
– Bradykardia odruchowa
– Nadmierna gorączka
– Drżenie
Po przedawkowaniu W ciężkich przypadkach:
– Splątanie
– Halucynacje
– Drgawki
– Arytmie
– Leczenie objawowe
– Fentolamina przy ciężkim nadciśnieniu

Grupy szczególnego ryzyka

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów, którzy są bardziej narażeni na toksyczne działanie paracetamolu:20

  • Osoby starsze – ze względu na zmienioną farmakokinetykę i farmakodynamikę leków
  • Małe dzieci – z powodu niedojrzałych mechanizmów detoksykacji
  • Pacjenci z chorobami wątroby – z uwagi na upośledzoną funkcję metaboliczną narządu
  • Osoby z przewlekłym alkoholizmem – alkohol indukuje enzymy wątrobowe i przyspiesza powstawanie toksycznych metabolitów paracetamolu
  • Pacjenci z przewlekłym niedożywieniem – ze względu na zmniejszone zasoby glutationu

Dla tych grup pacjentów dawki uznawane za bezpieczne dla ogólnej populacji mogą okazać się toksyczne, a nawet śmiertelne.21

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl