Przedawkowanie
Noradrenalina

Przedawkowanie noradrenaliny

Noradrenalina (norepinefryna) jako silny neurotransmiter o działaniu wazokonstrykcyjnym i inotropowym dodatnim, stosowana w stanach wstrząsowych, może przy przedawkowaniu powodować szereg poważnych objawów niepożądanych. Znajomość objawów przedawkowania oraz sposobów postępowania w takich sytuacjach jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego leku w praktyce klinicznej.¹

Objawy układowe przedawkowania

Przedawkowanie noradrenaliny może prowadzić do wystąpienia ciężkich zaburzeń hemodynamicznych. Do podstawowych objawów układowych należą: ciężkie nadciśnienie tętnicze, odczuwana jako odruchowa bradykardia, znaczne zwiększenie oporu naczyniowego obwodowego oraz zmniejszenie pojemności minutowej serca.^{2 3}

Przedawkowanie noradrenaliny może wywoływać również objawy neurologiczne, z których najbardziej charakterystyczne są: nasilony ból głowy o charakterze ciężkim, światłowstręt oraz w skrajnych przypadkach krwotok mózgowy.^{4 5}

Pacjenci z przedawkowaniem noradrenaliny mogą prezentować również ból zamostkowy, bladość powłok, nadmierną potliwość, gorączkę, wymioty, a w ciężkich przypadkach może dojść do rozwoju obrzęku płuc.⁶

W przypadku preparatu Noradrenaline hameln, opisano dodatkowe możliwe objawy przedawkowania, takie jak: skóra blada do bladoszarej, zimna, słabo ukrwiona; zaburzenia rytmu serca, w skrajnych przypadkach aż do migotania komór; centralizacja krążenia; duszność; zawroty głowy, omdlenie oraz bezdech.⁷

W przypadku martwicy mięśnia sercowego mogą pojawić się oznaki niewydolności serca oraz potencjalne zaburzenia rytmu.⁸

Gdy dojdzie do zapalenia tętnic w obszarze jelit, mogą wystąpić objawy żołądkowo-jelitowe.⁹

Objawy miejscowe przedawkowania

Przedawkowanie noradrenaliny może powodować również objawy miejscowe związane z jej działaniem wazokonstrykcyjnym. Początkowo mogą wystąpić białe przebarwienia skóry wokół miejsca wlewu, co w konsekwencji może prowadzić do rozległej i głębokiej martwicy skóry.¹⁰

Inne opisywane miejscowe konsekwencje przedawkowania to skurcz naczyń skórnych oraz możliwość rozwoju odleżyn.^{11 12}

Objawy przedawkowania w preparacie z lidokainą

W przypadku preparatu złożonego Lignocainum 2% c. Noradrenalino 0,00125% WZF, który zawiera zarówno lidokainę jak i noradrenalinę, przedawkowanie może być rezultatem:

• przedawkowania względnego, gdy lek zostaje podany bezpośrednio do naczynia krwionośnego lub w okolicę bogato unaczynioną
• przedawkowania bezwzględnego, gdy zostaje przekroczona dawka dopuszczalna¹³

Objawy przedawkowania tego preparatu związane są głównie z działaniem lidokainy na ośrodkowy układ nerwowy i przebiegają w dwóch fazach:

• Faza pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego: zaburzenia czucia w obrębie warg i języka, metaliczny smak w ustach, niespójność mowy, zawroty głowy, szumy uszne, zaburzenia widzenia, dreszcze, pobudzenie ruchowe, drżenia mięśni, drgawki
• Faza depresji ośrodkowego układu nerwowego: śpiączka, depresja oddychania i krążenia¹⁴

Dodatkowo mogą wystąpić objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego: tachykardia, wzrost ciśnienia tętniczego i oporu naczyniowego, osłabienie automatyzmu serca, bradykardia, asystolia, rozszerzenie oskrzeli.¹⁵

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania noradrenaliny należy przede wszystkim przerwać podawanie produktu leczniczego i zastosować odpowiednie leczenie objawowe.^{16 17}

W razie przypadkowego przedawkowania, objawiającego się znacznym zwiększeniem ciśnienia tętniczego, należy przerwać podawanie leku do czasu ustabilizowania się stanu pacjenta.^{18 19}

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem zaleca się zmniejszenie dawki produktu leczniczego, jeśli jest to możliwe.^{20 21}

W przypadku uszkodzenia tkanki naczyniowej należy natychmiast przerwać infuzję. Dotknięty obszar powinien być nasączony lekiem rozszerzającym naczynia krwionośne.²²

Postępowanie w przypadku przedawkowania preparatu z lidokainą

W przypadku przedawkowania preparatu zawierającego lidokainę i noradrenalinę, objawy zatrucia są wskazaniem do natychmiastowego przerwania podawania leku. Jeżeli ich natężenie jest niewielkie (zaburzenia widzenia, zawroty głowy) należy uspokoić pacjenta, podać mu tlen do oddychania i sprawdzić dostęp do żyły.²³

W przypadku silniejszej reakcji toksycznej (ograniczenie świadomości i drżenia mięśni), gdy to konieczne, należy zastosować wentylację zastępczą płuc, dożylnie podać leki podwyższające ciśnienie krwi (atropina, efedryna, katecholaminy) oraz leki przeciwdrgawkowe (midazolam lub diazepam).²⁴

Jeżeli dochodzi do utraty świadomości z drgawkami kloniczno-tonicznymi należy natychmiast zaintubować tchawicę i podjąć wentylację zastępczą płuc 100% tlenem, podać dożylnie leki przeciwdrgawkowe (diazepam, tiopental), korygować kwasicę i leczyć objawowo zgodnie z zasadami intensywnej terapii.²⁵

Duże dawki noradrenaliny z preparatu złożonego mogą wywołać objawy ogólne ze strony układu krążenia: tachykardię, wzrost ciśnienia, zaburzenia rytmu serca. W tych przypadkach należy zastosować leczenie objawowe.²⁶

Należy zwrócić uwagę, że dializa w przypadkach ostrego przedawkowania lidokainy nie jest skuteczna.²⁷

Tabela objawów przedawkowania noradrenaliny

Powyższa tabela zawiera zestawienie objawów przedawkowania noradrenaliny opisanych w charakterystykach produktów leczniczych zawierających tę substancję.^{28 29 30}