Dawkowanie i sposób podawania
Noradrenalina

Dawkowanie i sposób podawania noradrenaliny

Noradrenalina jest substancją stosowaną przede wszystkim w leczeniu ostrego niedociśnienia tętniczego. Prawidłowe dawkowanie oraz sposób podania tej substancji są kluczowe dla uzyskania optymalnych efektów terapeutycznych przy minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Dawkowanie noradrenaliny musi być zawsze dostosowane indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta i monitorowane podczas całego okresu leczenia.^{1 2}

Droga podania

Noradrenalina powinna być podawana wyłącznie dożylnie, po uprzednim rozcieńczeniu (dotyczy koncentratów) lub w postaci gotowego roztworu do infuzji. Ze względu na ryzyko martwicy tkanek przy wynaczynieniu, zaleca się podanie przez:³

• Centralny cewnik żylny (preferowana droga podania)
• W przypadku braku dostępu centralnego – przez dużą żyłę obwodową, najlepiej przedłokciową

⁴

Szybkość wlewu powinna być kontrolowana za pomocą:⁵

• Pompy strzykawkowej
• Pompy infuzyjnej
• Licznika kropli

Przygotowanie roztworu do infuzji

Dostępne są dwa rodzaje postaci farmaceutycznych noradrenaliny:^{6 7}

• Roztwory gotowe do użycia – nie wymagają rozcieńczenia
• Koncentraty – wymagają rozcieńczenia przed podaniem

W przypadku koncentratów, noradrenalinę można rozcieńczać następującymi roztworami:⁸

• 5% roztwór glukozy
• 0,9% roztwór NaCl (sól fizjologiczna)
• Izotoniczny roztwór glukozy w soli fizjologicznej (5% roztwór glukozy i 0,9% roztwór NaCl 1:1)

Standardowe rozcieńczenie koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji:^{9 10}

• Dla pompy strzykawkowej: 2 ml koncentratu noradrenaliny (2 mg) dodać do 48 ml rozcieńczalnika
• Dla licznika kropli: 20 ml koncentratu noradrenaliny (20 mg) dodać do 480 ml rozcieńczalnika

W obu przypadkach uzyskuje się stężenie 40 mg/l noradrenaliny (zasady). Przygotowany roztwór jest stabilny pod względem chemicznym i fizycznym przez 24 godziny w temperaturze poniżej 30°C i nie wymaga ochrony przed światłem.¹¹

Dawkowanie dla dorosłych

Dawkowanie noradrenaliny musi być zawsze dostosowane indywidualnie do stanu pacjenta i odpowiedzi na leczenie. Celem terapii jest osiągnięcie i utrzymanie odpowiedniego ciśnienia tętniczego, zapewniającego właściwą perfuzję tkanek.^{12 13}

Dawka początkowa:^{14 15}

• 10-20 ml/godz. roztworu o stężeniu 40 μg/ml noradrenaliny (co odpowiada 0,4-0,8 mg/godz. noradrenaliny)
• Alternatywnie można rozpocząć od niższej dawki: 5 ml/godz. (0,2 mg/godz. noradrenaliny)

¹⁶

Zwiększanie dawki: Po rozpoczęciu infuzji należy stopniowo zwiększać dawkę, obserwując efekt presyjny (wzrost ciśnienia tętniczego). Zazwyczaj zwiększa się dawkę o 0,05-0,1 μg/kg/min noradrenaliny.^{17 18}

Docelowe wartości ciśnienia:¹⁹

• Ciśnienie skurczowe: 100-120 mmHg (dolna granica normy)
• Średnie ciśnienie tętnicze: powyżej 65-80 mmHg (w zależności od stanu pacjenta)

Szczegółowa tabela dawkowania noradrenaliny

Poniższa tabela przedstawia dawkowanie noradrenaliny w zależności od masy ciała pacjenta przy standardowym stężeniu roztworu 40 μg/ml noradrenaliny (po rozcieńczeniu koncentratu).^{20 21}

Czas trwania leczenia i monitorowanie

Noradrenalinę należy podawać tak długo, jak wskazane jest jej działanie wazoaktywne i do momentu, kiedy możliwe będzie utrzymanie odpowiedniego ciśnienia tętniczego bez wspomagania farmakologicznego.^{22 23}

Przez cały czas podawania noradrenaliny należy:²⁴

• Uważnie monitorować stan pacjenta
• Regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze krwi
• Monitorować perfuzję tkanek

Noradrenalina powinna być podawana wyłącznie przez wykwalifikowanych pracowników ochrony zdrowia, którzy mają doświadczenie w jej stosowaniu i dysponują odpowiednimi urządzeniami do monitorowania stanu pacjenta.²⁵

Zakończenie leczenia

Infuzję noradrenaliny należy odstawiać stopniowo, unikając nagłego zakończenia leczenia. Nagłe przerwanie infuzji może wywołać ostre niedociśnienie tętnicze.^{26 27}

Dawkowanie w grupach szczególnych

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność podczas dawkowania noradrenaliny. Zaleca się rozpoczynanie od najmniejszej dawki z zakresu dawek, gdyż w tej grupie wiekowej częściej występują zaburzenia czynności wątroby, nerek lub serca, a także współistniejące choroby i przyjmowanie innych leków.^{28 29}

Osoby w podeszłym wieku mogą być szczególnie wrażliwe na działanie noradrenaliny ze względu na zwiększone stężenie substancji w osoczu i szybsze działanie.³⁰

Dzieci i młodzież

Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności noradrenaliny u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat. Dane dotyczące stosowania u tej grupy pacjentów nie są dostępne.^{31 32}

W przypadku produktu Levonor i Noradrenaline Aguettant, nie zaleca się stosowania u dzieci.^{33 34}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby

Brak doświadczenia i danych dotyczących stosowania noradrenaliny u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.^{35 36}

Dawkowanie lidokainy z noradrenaliną

W preparacie Lignocainum 2% c. Noradrenalino 0,00125% WZF, stosowanym do znieczuleń miejscowych, zawartość noradrenaliny wynosi 0,025 mg/ml. Maksymalna jednorazowa dawka lidokainy z dodatkiem noradrenaliny dla dorosłego pacjenta, w dobrym stanie ogólnym i bez chorób współistniejących wynosi 500 mg i nie powinna przekraczać 7 mg/kg masy ciała.³⁷

Produkt stosuje się w następujących rodzajach znieczuleń:³⁸

• Znieczulenie nasiękowe – maksymalna dawka lidokainy z dodatkiem noradrenaliny: do 500 mg
• Blokady pni i splotów nerwowych – maksymalna dawka lidokainy z dodatkiem noradrenaliny: do 500 mg

Dodatek noradrenaliny do lidokainy ma na celu spowolnienie wchłaniania lidokainy z miejsca podania, co przedłuża działanie znieczulające i zmniejsza ryzyko wystąpienia działań ogólnoustrojowych lidokainy.³⁹