efekt presyjny

Efekt presyjny (ang. pressor effect) to zjawisko zwiększenia ciśnienia tętniczego krwi w odpowiedzi na bodziec fizjologiczny, farmakologiczny lub patologiczny. W kontekście medycznym termin ten najczęściej odnosi się do wzrostu ciśnienia spowodowanego przez substancje wazoaktywne lub reakcje układu współczulnego.

Mechanizm efektu presyjnego opiera się głównie na zwiększeniu oporu naczyniowego poprzez skurcz naczyń obwodowych (wazokonstrykcję) i/lub zwiększenie pojemności minutowej serca. Kluczową rolę w tym procesie odgrywają receptory adrenergiczne, szczególnie α-adrenergiczne, których aktywacja prowadzi do skurczu mięśni gładkich naczyń krwionośnych.

Klinicznie efekt presyjny wykorzystywany jest w leczeniu stanów hipotensyjnych, szczególnie we wstrząsie, gdzie stosuje się leki presyjne (wazopresory) jak noradrenalina, adrenalina czy fenylefryna. Jednocześnie niekontrolowany efekt presyjny może być szkodliwy u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca czy niewydolnością krążenia.

Warto zaznaczyć, że niektóre substancje mogą wywoływać paradoksalny efekt presyjny, jak w przypadku interakcji inhibitorów MAO z pokarmami bogatymi w tyraminę, co może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego. W diagnostyce chorób endokrynologicznych (np. guza chromochłonnego) ocena efektu presyjnego po podaniu określonych substancji stanowi ważny element testów diagnostycznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl