zaburzenie czynności kanalika bliższego
Zaburzenie czynności kanalika bliższego (ang. proximal tubular dysfunction) to patologia dotycząca segmentu początkowego nefronu, odpowiedzialnego za resorpcję około 65% przesączonego sodu, wody oraz innych istotnych substancji jak glukoza, aminokwasy i wodorowęglany.
Dysfunkcja kanalika bliższego może objawiać się pod postacią zespołu Fanconiego, charakteryzującego się uogólnioną aminoacydurią, glukozurią, fosfaturią i utratą wodorowęglanów, prowadzącą do kwasicy metabolicznej. Inne manifestacje to izolowane zaburzenia resorpcji określonych substancji, takie jak nerkowa glukozuria czy cystynuria.
Przyczyny zaburzeń kanalika bliższego obejmują choroby genetyczne (np. choroba Denta, cystynoza), uszkodzenia polekowe (np. po aminoglikozydach, cisplatynie), choroby metaboliczne, przewlekłe choroby nerek oraz zatrucia metalami ciężkimi. Diagnostyka opiera się na badaniach moczu, krwi oraz testach czynnościowych nerek.
Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje suplementację utraconych elektrolitów, alkalizację moczu w przypadku kwasicy metabolicznej oraz, jeśli to możliwe, eliminację czynnika wywołującego. Wczesne rozpoznanie i leczenie jest kluczowe dla zapobiegania długoterminowym konsekwencjom, takim jak zaburzenia wzrostu u dzieci czy osteomalacja u dorosłych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ictady 245 mg
Ictady 245 mg, zawierający tenofowir dizoproksylu w postaci bursztynianu, jest stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Profil bezpieczeństwa leku różni się w zależności od leczonej jednostki chorobowej: działania niepożądane występują u około 33% pacjentów z HIV-1 i 25% z HBV, najczęściej o łagodnym nasileniu. Najczęstsze objawy to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności 5,4%, biegunka, wymioty), zawroty głowy, ból głowy, wysypka, astenia i zmęczenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na nefrotoksyczność – rzadkie, ale poważne zaburzenia czynności nerek, w tym zespół Fanconiego, które mogą prowadzić do osteomalacji i złamań. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby 7% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, a 9% doświadczyło wzrostu stężenia kreatyniny o ≥0,5 mg/dl lub hipofosfatemii. U osób starszych (>65 lat) i dzieci konieczne jest szczegółowe monitorowanie funkcji nerek i gęstości mineralnej kości (BMD).
BMD, ból głowy, gęstość mineralna kości, HBV, hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, martwica kości, miopatia, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, niewydolność nerek, niewyrównana czynność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, stężenie kreatyniny, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksylu, wskaźnik Child-Pugh-Turcotte, zaburzenie czynności kanalika bliższego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tenofovir disoproxil Accordpharma
Przed rozpoczęciem terapii Tenofovir disoproxil Accordpharma u pacjentów zakażonych HBV należy wykonać badanie w kierunku przeciwciał HIV oraz poinformować pacjentów, że lek nie zapobiega przenoszeniu HBV drogą kontaktów seksualnych ani przez zakażoną krew. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania Tenofoviru dizoproksylu z innymi preparatami zawierającymi tenofowir dizoproksyl lub tenofowir alafenamid, a także z adefowirem dipiwoksylu i dydanozyną. W skojarzeniu z lamiwudyną i abakawirem lub lamiwudyną i dydanozyną obserwowano wysoki odsetek niepowodzeń terapii i wczesnej oporności u pacjentów z HIV. Tenofovir jest eliminowany głównie przez nerki, a stosowanie leku wiąże się z ryzykiem zaburzeń czynności nerek, w tym niewydolności nerek, hipofosfatemii oraz zespołu Fanconiego.
abakawir, adefowir dipiwoksylu, amfoterycyna B, aminoglikozyd, cydofowir, dydanozyna, foskarnet, gancyklowir, HBV, hemodializa, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, interleukina-2, klirens kreatyniny, kobicystat, lamiwudyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, pentamidyna, rytonawir, tenofowir alafenamidu, tenofowir dizoproksylu, terapia przeciwretrowirusowa, wankomycyna, zaburzenie czynności kanalika bliższego, zespół Fanconiego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tenofovir disoproxil Accord
Przed rozpoczęciem terapii Tenofovir disoproxil Accord (245 mg) u pacjentów z HBV należy wykluczyć współistniejące zakażenie HIV poprzez badanie przeciwciał. Lek nie zapobiega transmisji HBV, dlatego pacjentów należy edukować o konieczności stosowania środków ochrony. Nie zaleca się łączenia tenofowiru dizoproksylu z innymi preparatami zawierającymi tenofowir dizoproksyl lub tenofowir alafenamid, a także z adefowirem dipiwoksylem i dydanozyną ze względu na ryzyko kumulacji toksyczności i nasilenia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie schematów z lamiwudyną i abakawirem lub dydanozyną, ze względu na wysokie ryzyko niepowodzenia terapii i wczesnej oporności u pacjentów z HIV.
adefowir dipiwoksylu, amfoterycyna B, aminoglikozyd, białko nośnikowe, cydofowir, dydanozyna, foskarnet, gancyklowir, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, interleukina-2, klirens kreatyniny, kobicystat, lamiwudyna i abakawir, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, pentamidyna, rytonawir, stężenie fosforanów w surowicy, stężenie kreatyniny, tenofowir alafenamidu, tenofowir dizoproksylu, terapia przeciwretrowirusowa, wankomycyna, wirus zapalenia wątroby typu B, zaburzenie czynności kanalika bliższego, zaburzenie czynności nerek, zespół Fanconiego