pentamidyna

Pentamidyna to lek przeciwpierwotniakowy stosowany głównie w leczeniu i profilaktyce pneumocystozy (PCP, zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii), szczególnie u pacjentów z immunosupresją, w tym z AIDS. Dostępna jest w formie dożylnej, domięśniowej oraz jako aerozol do inhalacji.

Mechanizm działania pentamidyny polega na interferencji z syntezą DNA, RNA i białek patogenu. Lek wiąże się z DNA pasożyta, zaburzając jego replikację. Pentamidyna wykazuje również aktywność przeciwko innym pierwotniakowym patogenom, w tym Trypanosoma i Leishmania, co czyni ją użyteczną w leczeniu leiszmanioz i niektórych postaci trypanosomatozy.

Stosowanie pentamidyny wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak hipotensja, hipoglikemia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe, kardiotoksyczność oraz reakcje w miejscu podania. Z tego powodu pacjenci przyjmujący ten lek powinni być ściśle monitorowani. W profilaktyce PCP pentamidyna w postaci nebulizacji jest alternatywą dla trimetoprimu z sulfametoksazolem u pacjentów z nietolerancją tego połączenia.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Genoptim 20 mg

Escitalopram Genoptim, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając przerwy 14 dni po MAO i 7 dni po escytalopramie. Podobne przeciwwskazania dotyczą moklobemidu i linezolidu. Leki wydłużające odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, antybiotyki jak sparfloksacyna, moksyfloksacyna) zwiększają ryzyko arytmii i są przeciwwskazane w skojarzeniu z escytalopramem. Ostrożność wymaga także łączenie z selegiliną (do 10 mg/dobę), lekami serotoninergicznymi (tramadol, sumatryptan), lekami obniżającymi próg drgawkowy, litem, tryptofanem, preparatami z dziurawca zwyczajnego oraz lekami wpływającymi na krzepnięcie i elektrolity (hipokaliemia, hipomagnezemia).
astemizol, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, lit, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, nieodwracalny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sparfloksacyna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Lamivudine + Zidovudine Accord 150 mg + 300 mg

Produkt Lamivudine + Zidovudine Accord zawiera zydowudynę i lamiwudynę, które wykazują różne profile farmakokinetyczne i potencjalne interakcje lekowe. Zydowudyna jest metabolizowana głównie przez enzymy UGT, co powoduje, że induktory (np. ryfampicyna) mogą zmniejszać jej AUC o 48%, a inhibitory (np. flukonazol, kwas walproinowy, probenecyd) mogą zwiększać AUC odpowiednio o 74%, 80% i 106%, co wymaga monitorowania objawów toksyczności. Lamiwudyna jest wydalana przez nerki z udziałem nośników OCT, a jej AUC może wzrosnąć o 40% przy jednoczesnym stosowaniu z ko-trimoksazolem, natomiast roztwory sorbitolu i inne poliole mogą zmniejszać jej AUC nawet do 36%. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z kladrybiną i stawudyną ze względu na antagonizm lub hamowanie fosforylacji, co może obniżać skuteczność terapii. Ponadto, rybawiryna może nasilać niedokrwistość indukowaną zydowudyną, dlatego ich łączne stosowanie jest przeciwwskazane.
amfoterycyna, anemia, antagonista receptora H1, atowakwon, cytochrom P450, dapson, doksorubicyna, dydanozyna, fenobarbital, fenytoina, flucytozyna, flukonazol, gancyklowir, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, interferon, kladrybina, klarytromycyna, ko-trimoksazol, kwas walproinowy, lamiwudyna i zydowudyna, metadon, mielosupresja, nekroza tkanek, neutropenia, niedokrwistość, nośnik kationów organicznych, parametr hematologiczny, pentamidyna, pirymetamina, poliol, probenecyd, rybawiryna, ryfampicyna, sorbitol, stawudyna, supresja szpiku kostnego, trombocytopenia, winblastyna, winkrystyna, wirusowe zapalenie wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg

Badania interakcji tenofowiru dizoproksylu przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów, wykazując niskie ryzyko interakcji przez układ cytochromu P450. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tenofowiru z innymi produktami zawierającymi tenofowir dizoproksyl, tenofowir alafenamid lub adefowir dipiwoksyl. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie tenofowiru z dydanozyną ze względu na wzrost ogólnoustrojowego narażenia na dydanozynę o 40-60%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki, kwasica mleczanowa oraz istotne zmniejszenie liczby limfocytów CD4. Tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, dlatego jednoczesne stosowanie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) lub lekami konkurującymi o czynne wydzielanie kanalikowe (hOAT1, hOAT3, MRP4) może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i ryzyka nefrotoksyczności. Zaleca się unikanie takich połączeń oraz ścisłe monitorowanie czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu takrolimusu.
adefowir dipiwoksyl, amfoterycyna B, aminoglikozyd, atazanawir, białka nośnikowe hOAT, biodostępność, cydofowir, cytochrom P450, darunawir, dydanozyna, efawirenz, emtrycytabina, foskarnet, gancyklowir, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy HIV, interleukina-2, kobicystat, kwasica mleczanowa, ledipaswir, leki nefrotoksyczne, limfocyty CD4, lopinawir, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, pentamidyna, przewlekła choroba wątroby, rytonawir, sofosbuwir, takrolimus, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wankomycyna, welpataswir, wydalanie nerkowe, zapalenie trzustki
Leksykon substancji czynnych
Moksyfloksacyna – Interakcje

Moksyfloksacyna, fluorochinolon stosowany doustnie lub dożylnie, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, z których kluczowe dotyczą addycyjnego wydłużenia odstępu QT, co może prowadzić do zagrażających życiu arytmii typu torsade de pointes. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie moksyfloksacyny z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, lekami przeciwpsychotycznymi, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, niektórymi antybiotykami (np. erytromycyna dożylna), lekami przeciwmalarycznymi (zwłaszcza halofantryna) oraz niektórymi lekami przeciwhistaminowymi i innymi substancjami wydłużającymi QT. Dodatkowo, leki obniżające stężenie potasu (diuretyki pętlowe, tiazydowe, kortykosteroidy) oraz te wywołujące bradykardię wymagają ostrożności i monitorowania, ze względu na zwiększone ryzyko arytmii. Farmakokinetycznie moksyfloksacyna wykazuje zmniejszone wchłanianie przy jednoczesnym podaniu preparatów zawierających dwu- lub trójwartościowe kationy (Mg, Al, Fe, Zn) oraz węgla aktywowanego, co wymaga zachowania co najmniej 6-godzinnej przerwy lub unikania kojarzenia (węgiel aktywowany zmniejsza biodostępność o ponad 80%). Interakcje z digoksyną i glibenklamidem są klinicznie nieistotne, natomiast u pacjentów stosujących doustne leki przeciwzakrzepowe zaleca się częstsze monitorowanie INR z uwagi na możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego.
amfoterycyna B, amiodaron, arytmia torsade de pointes, chinidyna, cytochrom P450, digoksyna, dofetylid, dostępność ogólnoustrojowa, doustny lek przeciwzakrzepowy, dyzopiramid, działanie niepożądane, erytromycyna, fluorochinolon, glibenklamid, halofantryna, haloperydol, hiperglikemia, hipokaliemia, ibutylid, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, lek moczopędny pętlowy, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeczyszczający, lek zobojętniający sok żołądkowy, pentamidyna, sotalol, sukralfat, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wartość INR, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zakażenie
Leksykon leków
Interakcje leku – Depralin ODT 5 mg

Escytalopram, substancja czynna preparatu Depralin ODT, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; konieczne jest zachowanie 14-dniowego odstępu po IMAO przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz 7-dniowego po zakończeniu leczenia escytalopramem. Podobne przeciwwskazania dotyczą moklobemidu i linezolidu. Escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre przeciwpsychotyczne, antybiotyki jak moksyfloksacyna) ze względu na ryzyko ciężkich arytmii. Wskazana jest ostrożność przy stosowaniu selegiliny (do 10 mg/dobę), leków serotoninoergicznych (tramadol, tryptany, buprenorfina), leków obniżających próg drgawkowy oraz preparatów zawierających ziele dziurawca. Równoczesne stosowanie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia, a NLPZ mogą zwiększać ryzyko krwawień. Alkohol nasila działania sedatywne i nie jest zalecany podczas terapii escytalopramem.
astemizol, beta-bloker, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, demetylowany escytalopram, dezypramina, dziurawiec, erytromycyna, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokalemia, hipomagnezemia, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninoergiczny, linezolid, lit, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, propafenon, rysperydon, selegilina, sparfloksacyna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Walgancyklowir – Interakcje

Walgancyklowir, będący prolekiem gancyklowiru, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Probenecyd zmniejsza klirens nerkowy gancyklowiru o około 20%, zwiększając ekspozycję na lek o 40%, co wymaga monitorowania toksyczności. Dydanozyna podawana z gancyklowirem dożylnie powoduje wzrost AUC dydanozyny o 38-67%, bez wpływu na stężenia gancyklowiru, co zwiększa ryzyko toksyczności, zwłaszcza zapalenia trzustki. Nie obserwuje się istotnych interakcji farmakokinetycznych z inhibitorami proteazy HIV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy. Jednoczesne stosowanie imipenem z cylastatyną i walgancyklowiru wiąże się z wysokim ryzykiem napadów drgawkowych i jest przeciwwskazane, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Zydowudyna i walgancyklowir wykazują interakcje farmakodynamiczne nasilające neutropenię i niedokrwistość, co wymaga uważnego monitorowania hematologicznego i ewentualnej modyfikacji dawek.
amfoterycyna B, analog nukleotydu, analog nukleozydu, cyklosporyna, doksorubicyna, dydanozyna, działanie niepożądane OUN, gancyklowir, hepatotoksyczność, hydroksymocznik, imipenem z cylastatyną, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwretrowirusowy, mielosupresja, mykofenolan mofetylu, neutropenia, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niewydolność nerek, pentamidyna, probenecyd, takrolimus, trimetoprim, winblastyna, winkrystyna, wydzielanie kanalikowe, zapalenie trzustki, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Retrovir 10 mg/ml

Zydowudyna, składnik aktywny Retroviru, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność i profil bezpieczeństwa. Ryfampicyna zmniejsza AUC zydowudyny o około 48% ± 34%, co może prowadzić do utraty efektu terapeutycznego, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Probenecyd zwiększa AUC zydowudyny o 106% (100-170%), co wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych z powodu ryzyka toksyczności. Leki takie jak kwas walproinowy, flukonazol i metadon również zwiększają AUC zydowudyny i zmniejszają jej klirens, co wskazuje na konieczność uważnej kontroli pacjentów pod kątem działań niepożądanych. Atowakwon podnosi AUC zydowudyny o 33%, jednak krótkotrwałe stosowanie w leczeniu PCP nie wydaje się klinicznie istotne, choć długotrwała terapia wymaga szczególnej obserwacji. Lamiwudyna powoduje wzrost Cmax zydowudyny o 28% bez wpływu na AUC, co nie wymaga modyfikacji terapii.
amfoterycyna B, anemia, atowakwon, AUC, dapson, doksorubicyna, działanie hepatotoksyczne, działanie mielosupresyjne, działanie nefrotoksyczne, fenytoina, flucytozyna, flukonazol, funkcja wątroby, gancyklowir, hamowanie kompetycyjne, interferon, klofibrat, ko-trymoksazol, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, lamiwudyna, lek cytostatyczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm mikrosomalny wątroby, metadon, napad drgawkowy, neutropenia, parametr hematologiczny, pentamidyna, pirymetamina, probenecyd, ryfampicyna, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stawudyna, trombocytopenia, winblastyna, winkrystyna, zaburzenie hematologiczne, zapalenie płuc Pneumocystis carinii, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Tenofovir Synoptis 245 mg

Tenofowir dizoproksylu wykazuje niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych związanych z CYP450, jednakże istnieją istotne przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania z niektórymi lekami. Przeciwwskazane jest łączenie tenofowiru z innymi produktami zawierającymi tenofowir (dizoproksyl lub alafenamid) oraz z adefowirem dipiwoksylu. Jednoczesne podawanie z dydanozyną zwiększa jej stężenie o 40-60%, co podnosi ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak zapalenie trzustki i kwasica mleczanowa. Tenofowir jest głównie wydalany przez nerki, dlatego współstosowanie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) lub lekami konkurującymi o czynne wydzielanie kanalikowe (np. cydofowir) może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i nasilenia nefrotoksyczności. Szczególną ostrożność wymaga także łączenie z inhibitorami proteazy wzmacnianymi rytonawirem (atazanawir, lopinawir, darunawir), które podnoszą stężenie tenofowiru i mogą nasilać nefrotoksyczność, co wymaga dokładnego monitorowania funkcji nerek.
adefowir dipiwoksylu, alafenamid tenofowiru, amfoterycyna B, aminoglikozyd, atazanawir/rytonawir, białko nośnikowe hOAT 1, białko nośnikowe hOAT 3, białko nośnikowe MRP 4, biodostępność tenofowiru, cydofowir, cytochrom P450, darunawir rytonawir, dydanozyna, działanie nefrotoksyczne, efawirenz, emtrycytabina, entekawir, foskarnet, gancyklowir, hormonalny środek antykoncepcyjny, indynawir, inhibitor proteazy, interakcja farmakokinetyczna, interleukina-2, kobicystat, kwasica mleczanowa, lamiwudyna, ledipaswir/sofosbuwir, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, lopinawir/rytonawir, metadon, nelfinawir, pentamidyna, rybawiryna, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, tenofowir dizoproksylu, toksyczność nerkowa, wankomycyna, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakażenie HIV, zapalenie trzustki
Leksykon leków
Interakcje leku – Symescital 5 mg

Escytalopram, substancja czynna Symescitalu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (ryzyko zespołu serotoninowego), odwracalnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz linezolidem ze względu na wysokie ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Ponadto, escytalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe antydepresanty, niektóre antybiotyki i leki przeciwpsychotyczne) z powodu ryzyka arytmii. Ostrożność wymaga także łączenie z selegiliną (do 10 mg/dobę), opioidami, tryptanami, lekami obniżającymi próg drgawkowy, litem, tryptofanem, dziurawcem zwyczajnym, doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, NLPZ oraz lekami powodującymi hipokaliemię lub hipomagnezemię. W trakcie terapii należy monitorować objawy zespołu serotoninowego, parametry krzepnięcia oraz elektrolity.
astemizol, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, esomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksyzyna, inhibitor MAO, inhibitory CYP2C19, inhibitory MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, interakcje lekowe, interakcje z alkoholem, izoenzym CYP2C19, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, lek trójpierścieniowy, leki antyarytmiczne, leki neuroleptyczne, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwdrobnoustrojowe, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwpsychotyczne, leki przeciwzakrzepowe, leki serotoninergiczne, linezolid, lit pierwiastek, meflochina, metabolizm leku, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, NLPZ, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, opioid, pentamidyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, propafenon, rysperydon, selegilina, sparfloksacyna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptan, tryptofan, tyklopidyna, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Bioxetin 20 mg

Fluoksetyna charakteryzuje się długim okresem półtrwania zarówno samego leku, jak i jego aktywnego metabolitu norfluoksetyny, co ma kluczowe znaczenie przy planowaniu terapii i unikaniu interakcji lekowych. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie fluoksetyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. iproniazyd), ze względu na ryzyko ciężkiego zespołu serotoninowego objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, drgawkami i zaburzeniami świadomości. Zaleca się zachowanie co najmniej 2-tygodniowego odstępu po zakończeniu terapii inhibitorami MAO przed rozpoczęciem fluoksetyny oraz 5-tygodniowej przerwy po odstawieniu fluoksetyny przed włączeniem inhibitorów MAO. Ponadto, fluoksetyna hamuje metabolizm metoprololu, co zwiększa ryzyko bradykardii, a także CYP2D6, co prowadzi do znacznego obniżenia stężenia aktywnego metabolitu tamoksyfenu (endoksyfenu) o 65-75%, zmniejszając skuteczność leczenia przeciwnowotworowego.
astemizol, atomoksetyna, błękit metylenowy, bradykardia, buprenorfina, bupropion, butyrofenon, chlorek metylotioninowy, chlorochina, cyproheptadyna, dantrolen, desmopresyna, diuretyk, drgawki kloniczne, dziurawiec zwyczajny, endoksyfen, erytromycyna, fenotiazyna, fenytoina, flekainid, fluoksetyna, halofantryna, haloperydol, hipertermia, hiponatremia, inhibitor CYP2D6, inhibitory monoaminooksydazy, INR, karbamazepina, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, lit pierwiastek, meflochina, mekwitazyna, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, napad drgawkowy, nebiwolol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, norfluoksetyna, okskarbazepina, pentamidyna, pimozyd, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sparfloksacyna, SSRI, tamoksyfen, torsade de pointes, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Skład i postać leku – Linezolid Polpharma 2 mg/ml

Linezolid Polpharma dostępny jest w postaci roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, w opakowaniu zawierającym 300 ml roztworu, co odpowiada dawce 600 mg linezolidu. Roztwór jest izotoniczny, klarowny, o pH 4,3-5,3 i osmolalności 280-340 mosmol/kg. Zawiera substancje pomocnicze takie jak glukoza (45,67 mg/ml, co daje 13,702 g w całym worku) oraz sód (0,38 mg/ml, czyli 0,113 g w całkowitej objętości). Produkt jest pakowany w jednorazowe worki LDPE z adapterem Insocap, przechowywany w opakowaniu chroniącym przed światłem, z okresem ważności 30 miesięcy przed otwarciem. Po otwarciu roztwór zachowuje stabilność chemiczną i fizyczną przez 2 godziny w 25°C i powinien być użyty natychmiast ze względu na ryzyko mikrobiologiczne.
amfoterycyna B, ceftriakson, chlorpromazyna, cytrynian sodu, diazepam, dojście dożylne, erytromycyna, fenytoina, glukoza jednowodna, kotrimoksazol, kwas cytrynowy, kwas solny, linezolid, niezgodność farmaceutyczna, osmolalność, pentamidyna, polietylen małej gęstości, roztwór do infuzji, roztwór izotoniczny, roztwór Ringera z mleczanami, stabilność roztworu, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu
Leksykon leków
Interakcje leku – Indix Combi 5 mg + 1,25 mg

Produkt Indix Combi, zawierający peryndopryl 5 mg oraz indapamid 1,25 mg, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z litem (z powodu ryzyka zwiększenia stężenia i toksyczności litu), sakubitrylem/walsartanem (przeciwwskazane z uwagi na ryzyko obrzęku naczynioruchowego), aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (zwiększone ryzyko hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek) oraz pozaustrojowymi metodami leczenia z błonami o dużej przepuszczalności (ryzyko reakcji rzekomoanafilaktycznych). Ponadto, stosowanie NLPZ, w tym kwasu acetylosalicylowego w dawkach ≥3 g/dobę, może osłabiać efekt przeciwnadciśnieniowy i zwiększać ryzyko ostrej niewydolności nerek oraz hiperkaliemii, zwłaszcza u osób starszych i z zaburzeniami nerek. Należy także zwrócić uwagę na ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas (np. spironolakton, eplerenon w dawkach 12,5-50 mg/dobę), inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II, heparyn, leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus) oraz trimetoprimu i kotrimoksazolu, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu i funkcji nerek.
aliskiren, allopurynol, amfoterycyna B, amiloryd, amiodaron, amisulpryd, bretylium, chinidyna, chloropromazyna, cyjamemazyna, cyklosporyna, dofetylid, doustny lek hipoglikemizujący, droperydol, dyzopiramid, eplerenon, erytromycyna dożylna, ewerolimus, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, gliptyna, halofantryna, haloperydol, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hydrochinidyna, ibutylid, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kotrimoksazol, kwasica mleczanowa, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lewomepromazyna, linagliptyna, metadon, metformina, mineralokortykosteroid, mizolastyna, moksyfloksacyna, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, ostra niewydolność nerek, pentamidyna, peryndopryl i indapamid, pimozyd, pochodna fenotiazyny, preparat naparstnicy, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, saksagliptyna, sakubitryl walsartan, sotalol, sparfloksacyna, spironolakton, stężenie litu w surowicy, sulpiryd, sultopryd, takrolimus, temsyrolimus, tetrakozaktyd, tiapryd, tiorydazyna, torsade de pointes, triamteren, trifluoperazyna, trimetoprim, winkamina
Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Interakcje

Emtrycytabina, stosowana w terapii HIV i HBV, charakteryzuje się niskim ryzykiem interakcji farmakokinetycznych związanych z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450 (CYP), gdyż nie jest ich inhibitorem ani induktorem. Główny szlak eliminacji to wydalanie nerkowe przez filtrację kłębuszkową i aktywne wydzielanie kanalikowe, co powoduje, że leki nefrotoksyczne (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, cydofowir i inne) oraz konkurujące o wydzielanie analogi nukleozydowe (lamiwudyna, dydanozyna, dipiwoksyl adefowiru) mogą zwiększać stężenie emtrycytabiny w surowicy, podnosząc ryzyko toksyczności nerkowej. W terapii skojarzonej z inhibitorami proteazy HIV (atazanawir/rytonawir, darunawir/rytonawir, lopinawir/rytonawir) oraz lekami przeciw HCV (ledipaswir/sofosbuwir, sofosbuwir/welpataswir) obserwuje się umiarkowane ryzyko wzrostu stężenia tenofowiru, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek. Nie jest zwykle konieczna modyfikacja dawki emtrycytabiny, jednak należy zwracać uwagę na potencjalne działania niepożądane.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, analog cytydyny, arytmia typu torsade de pointes, astemizol, atazanawir, cydofowir, cyzapryd, darunawir, dipiwoksyl adefowiru, dydanozyna, efawirenz, emtrycytabina, famcyklowir, filtracja kłębuszkowa, flekainid, fluorochinolon, foskarnet, gancyklowir, HBV, inhibitor proteazy HIV, interleukina-2, izoenzym cytochromu P450, lamiwudyna, ledipaswir/sofosbuwir, lek nefrotoksyczny, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny imidazolowy, lek przeciwretrowirusowy, lopinawir z rytonawirem, makrolid, mechanizm działania, metadon, metamizol, miłorząb dwuklapowy, norgestymat i etynyloestradiol, pentamidyna, prazykwantel, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, sofosbuwir/welpataswir, spektrometria masowa, środek antykoncepcyjny, takrolimus, terapia przeciwretrowirusowa, terfenadyna, wankomycyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie nerkowe, wydłużenie odstępu QTc, wydzielanie kanalikowe, zakażenie HIV, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Clofarabine Accord 1 mg/ml

Klofarabina, substancja czynna leku Clofarabine Accord, charakteryzuje się brakiem metabolizmu przez enzymy cytochromu P450 (CYP), co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami będącymi substratami, inhibitorami lub induktorami izoform CYP 1A2, 2C9, 2C19, 2D6 i 3A4. Standardowa dawka dożylna wynosi 52 mg/m²/dobę. Klofarabina jest głównie wydalana przez nerki, co zwiększa ryzyko interakcji z lekami nefrotoksycznymi (np. NLPZ, amfoterycyna B, aminoglikozydy, pochodne platyny) oraz tymi wydalanymi przez wydzielanie kanalikowe (metotreksat, foskarnet, pentamidyna, acyklowir). Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków oraz ścisłe monitorowanie funkcji nerek podczas 5-dniowego cyklu leczenia klofarabiną. Ponadto, klofarabina wykazuje potencjał hepatotoksyczny, co wymaga ostrożności przy stosowaniu leków o podobnym działaniu (paracetamol w wysokich dawkach, statyny, azole przeciwgrzybicze, niektóre antybiotyki i leki przeciwpadaczkowe) oraz monitorowania funkcji wątroby.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, azol przeciwgrzybiczy, cytochrom P450, czynność serca, foskarnet, funkcja nerek, hepatotoksyczność, immunosupresja, inhibitor kalcyneuryny, konkurencyjne wydzielanie kanalikowe, krystaluria, lek przeciwpadaczkowy, metotreksat, mielosupresja, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametr hematologiczny, parametr hemodynamiczny, pentamidyna, pochodna platyny, szczepionka żywa, toksyczność klofarabiny, wydalanie nerkowe, wydzielanie kanalikowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Espefa 25 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek, jako antagonista receptorów H1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT i wywołującymi torsade de pointes, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, dyzopiramid), klasy III (amiodaron, sotalol), niektóre leki przeciwhistaminowe, przeciwpsychotyczne (haloperydol), przeciwdepresyjne (cytalopram, escytalopram), przeciwmalaryczne (meflochina), antybiotyki (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), przeciwgrzybicze (pentamidyna), leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (prukalopryd), onkologiczne (toremifen, wandetanib) oraz metadon. Również jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Hydroksyzyna metabolizowana jest przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania przy stosowaniu silnych inhibitorów tych enzymów. Ponadto, hydroksyzyna może nasilać działanie leków depresyjnych na ośrodkowy układ nerwowy oraz leków o działaniu przeciwcholinergicznym, co wymaga indywidualnego dostosowania dawek.
adrenalina, amiodaron, betahistyna, bradykardia, cetyryzyna, chinidyna, cymetydyna, CYP3A4/5, cytalopram, cytochrom P450, cytochrom P450 2D6, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dyzopiramid, działanie przeciwcholinergiczne, erytromycyna, escytalopram, fenytoina, haloperydol, hipokaliemia, hydroksyzyna chlorowodorek, Hydroxyzinum Espefa, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lewofloksacyna, meflochina, metadon, moksyfloksacyna, pentamidyna, prukalopryd, sotalol, toremifen, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wandetanib, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca
Leksykon substancji czynnych
Amfoterycyna B – Interakcje

Amfoterycyna B, niezależnie od formy farmaceutycznej (kompleks lipidowy, liposomalna, niezwiązana), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami nefrotoksycznymi takimi jak cyklosporyna, antybiotyki aminoglikozydowe, pentamidyna oraz cisplatyna, co znacząco zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek. W przypadku stosowania amfoterycyny B z tymi lekami zaleca się regularne monitorowanie czynności nerek oraz rozważenie zastosowania mniej nefrotoksycznych postaci, np. liposomalnej. Ponadto, leczenie amfoterycyną B może indukować hipokaliemię, która nasila toksyczność i działania niepożądane leków takich jak kortykosteroidy, diuretyki pętlowe i tiazydowe, glikozydy naparstnicy, leki zwiotczające mięśnie szkieletowe oraz leki przeciwarytmiczne, co wymaga ścisłego monitorowania poziomu elektrolitów i odpowiedniej suplementacji potasu.
Abelcet, AmBisome, amfoterycyna B, antybiotyki aminoglikozydowe, cisplatyna, cyklosporyna, diuretyki pętlowe, flucytozyna, glikozydy naparstnicy, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hipomagnezemia, kompleks lipidowy, kortykosteroidy, kortykotropina, kreatynina w surowicy, leki immunosupresyjne, leki nefrotoksyczne, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwnowotworowe, leki zwiotczające, mielotoksyczność, monitorowanie czynności nerek, nefrotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, odpowiedź poszczepienna, pentamidyna, postać liposomalna, przetoczenie leukocytów, skurcz oskrzeli, szczepionka przeciw wściekliźnie, tubokuraryna, uszkodzenie nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Servenon 15 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (ryzyko zespołu serotoninowego, przeciwwskazane łączenie; przerwa 14 dni po inhibitorze MAO i 7 dni po escytalopramie), odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid), gdzie konieczne jest stosowanie minimalnych dawek i ścisła kontrola kliniczna. Ponadto, escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) ze względu na ryzyko złośliwych arytmii. Współstosowanie z lekami serotoninergicznymi (tramadol, buprenorfina, tryptany) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami obniżającymi próg drgawkowy (np. bupropion, tramadol, neuroleptyki) wymaga ostrożności. Warto również monitorować pacjentów przyjmujących escytalopram wraz z litem, tryptofanem, ziołem dziurawca oraz lekami wpływającymi na układ krzepnięcia i elektrolity (hipokaliemia, hipomagnezemia), ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i zaburzeń hemostazy.
astemizol, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, CYP2D6, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, Hypericum perforatum, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lansoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, lit farmakologia, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, NLPZ, nortryptylina, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, próg drgawkowy, propafenon, przewodnictwo elektryczne serca, rysperydon, sparfloksacyna, SSRI, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, tyklopidyna, układ krzepnięcia, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzine Orion 10 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna Hydroxyzine Orion, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, haloperydol, citalopram, erytromycyna, metadon), co zwiększa ryzyko torsade de pointes i jest przeciwwskazane. Hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy, a także nie powinna być łączona z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Zaleca się przerwanie terapii hydroksyzyną co najmniej 5 dni przed testami alergicznymi lub prowokacją oskrzelową z metacholiną. Ponadto, hydroksyzyna może nasilać działanie leków depresyjnych na OUN, przeciwcholinergicznych oraz osłabiać działanie adrenaliny i fenytoiny, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
adrenalina, amiodaron, amitryptylina, antybiotyk makrolidowy, arypiprazol, atropina, barbituran, benzodiazepin, beta-adrenolityk, betahistyna, bradykardia, chinidyna, cymetydyna, CYP3A4/5, cytalopram, dehydrogenaza alkoholowa, delawirdyna, depresant OUN, depresja oddechowa, disulfiram, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdrgawkowe, działanie sedatywne, efekt depresyjny na OUN, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, hydroksyzyna, inhibicja CYP2D6, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, ketokonazol, kodeina, lek nasenny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, meflochina, metadon, metoprolol, opioidowy lek przeciwbólowy, pentamidyna, retencja moczu, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI, styrypentol, telitromycyna, test alergiczny, test prowokacji oskrzelowej, tiazydowy lek moczopędny, torsade de pointes, zaburzenie oddechowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Ivabradine Viatris 5 mg

Iwabradyna, dostępna w dawkach 5 mg i 7,5 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście leczenia chorób układu sercowo-naczyniowego. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, erytromycyna doustna) zwiększają AUC iwabradyny 7-8-krotnie, co znacząco nasila ryzyko bradykardii i jest przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 o działaniu chronotropowo-ujemnym, takie jak diltiazem i werapamil, podnoszą ekspozycję na lek 2-3-krotnie i dodatkowo obniżają częstość pracy serca o około 5 uderzeń/min, co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, preparaty dziurawca zwyczajnego) obniżają stężenie iwabradyny, potencjalnie osłabiając jej efekt terapeutyczny, co może wymagać korekty dawki. Spożycie soku grejpfrutowego podwaja narażenie na iwabradynę i jest niezalecane. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, sotalol, amiodaron), które zwiększają ryzyko torsade de pointes i innych groźnych arytmii, dlatego ich łączna terapia z iwabradyną wymaga ścisłego monitorowania EKG lub jest przeciwwskazana.
amiodaron, amlodypina, antagonista aldosteronu, antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, arytmia, azolowy lek przeciwgrzybiczny, azotan, barbiturat, beprydyl, beta-adrenolityk, bradykardia, chinidyna, choroba niedokrwienna serca, cytochrom P450, cyzapryd, częstość pracy serca, digoksyna, diltiazem, doustny lek przeciwcukrzycowy, dyzopiramid, działanie depresyjne, erytromycyna doustna, erytromycyna dożylna, fenytoina, fibrat, flukonazol, halofantryna, hipokaliemia, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, iwabradyna, izoenzym CYP3A4, jozamycyna, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lacydypina, lanzoprazol, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek wydłużający odstęp QT, meflochina, metabolizm substratów, nefazodon, nelfinawir, niedociśnienie, niewydolność serca, odstęp QT, omeprazol, pentamidyna, pętlowy lek moczopędny, pimozyd, pochodna dihydropirydyny, ryfampicyna, rytonawir, sertyndol, sotalol, syldenafil, symwastatyna, tabletka powlekana, telitromycyna, tiazydowy lek moczopędny, torsade de pointes, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, werapamil, zespół długiego odstępu QT, zyprazydon
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tenofovir Synoptis

Tenofovir dizoproksyl w dawce 245 mg wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza funkcji nerek i metabolizmu kości. Przed terapią u pacjentów z HBV należy wykluczyć zakażenie HIV, a u zakażonych HIV-1 stosować go wyłącznie w skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej, aby zapobiec rozwojowi oporności. Monitorowanie czynności nerek obejmuje ocenę klirensu kreatyniny oraz stężenia fosforanów w surowicy, z interwencją przy wartościach fosforanów < 1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub klirensie kreatyniny < 50 ml/min. W przypadku dalszego pogorszenia parametrów nerkowych (fosforany < 1,0 mg/dl, klirens < 50 ml/min) zaleca się rozważenie przerwania terapii. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych, NLPZ, inhibitorów proteazy wzmacnianych rytonawirem lub kobicystatem oraz leków wydalanych przez te same mechanizmy nerkowe (np. cydofowir), z koniecznością częstego monitorowania czynności nerek. U pacjentów z klirensem kreatyniny < 50 ml/min stosowanie tenofowiru jest możliwe tylko przy wyraźnej przewadze korzyści nad ryzykiem, a u osób z klirensem < 30 ml/min i dializowanych niezalecane.
adefowir dipiwoksylu, alafenamid tenofowiru, amfoterycyna B, aminoglikozyd, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cydofowir, dekompensacja czynności wątroby, dziedziczna nietolerancja galaktozy, foskarnet, gancyklowir, hipofosfatemia, interleukina-2, klirens kreatyniny, marskość wątroby, martwica kości, nadmiar mleczanów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, osteomalacja, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, pentamidyna, Pneumocystis jirovecii, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reaktywacja immunologiczna, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, stężenie fosforanów w surowicy, tenofowir dizoproksylu, wankomycyna, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie czynności nerek, zakażenie HBV, zakażenie HIV-1, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zapalenie wątroby typu C, zespół Fanconiego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zwiększenie aktywności AlAT
Leksykon leków
Interakcje leku – Maglek B6 Forte 100 mg Mg2+ + 10 mg

Maglek B6 Forte zawiera 100 mg jonów magnezu (w postaci magnezu cytrynianu) oraz 10 mg pirydoksyny chlorowodorku i wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Magnez znacząco obniża wchłanianie fluorochinolonów, tetracyklin i bisfosfonianów, dlatego zaleca się zachowanie odstępu 2-3 godzin między podaniem tych leków a preparatem. Fosforany, związki żelaza, cynku oraz sole wapnia hamują wchłanianie magnezu, co wymaga podawania ich w odstępie czasowym. Leki takie jak antybiotyki aminoglikozydowe, cisplatyna, cyklosporyna A, diuretyki tiazydowe i furosemid mogą zwiększać wydalanie magnezu, co wymaga monitorowania jego poziomu i ewentualnej korekty dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z digoksyną, gdzie niedobór magnezu zwiększa ryzyko toksyczności, a magnez zaburza wchłanianie digoksyny – zalecany odstęp to około 2 godzin. Ponadto, aminochinoliny, chinidyna, nitrofurantoina, penicylamina, eltrombopag i nitroksolina wymagają odstępu 3-4 godzin ze względu na zaburzenia wchłaniania.
altretamina, amfoterycyna B, aminochinolina, antagonista receptora EGF, antybiotyk aminoglikozydowy, bisfosfonian, chinidyna, cisplatyna, cykloseryna, cyklosporyna A, digoksyna, diuretyk, diuretyk oszczędzający potas, doustny lek antykoncepcyjny, dysfagia, eltrombopag, fenobarbital, fenytoina, fluorochinolon, fosforan, hipermagnezemia, hipomagnezemia, hydralazyna, inhibitor polimerazy wirusów DNA, inhibitor pompy protonowej, izoniazyd, jon magnezu, L-DOPA, lek przeczyszczający, magnez cytrynian, małopłytkowość, niewydolność nerek, nitrofurantoina, nitroksolina, penicylamina, pentamidyna, pirydoksyna chlorowodorek, rapamycyna, tetracyklina, węglan litu, zaburzenie afektywne
Leksykon leków
Interakcje leku – Citabax 40 40 mg

Cytalopram wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych skutków klinicznych. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami MAO (selegilina, moklobemid, linezolid), które mogą wywołać zespół serotoninowy objawiający się pobudzeniem, drżeniem, drgawkami klonicznymi i hipertermią, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Ponadto, cytalopram w połączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, pimozyd, leki przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki) zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca; szczególnie pimozyd powoduje wzrost AUC i Cmax oraz wydłużenie QTc o około 10 ms, co wyklucza ich łączne stosowanie. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (tramadol, sumatryptan, tryptany) oraz z litem i tryptofanem mogą nasilać działanie serotoninergiczne i ryzyko zespołu serotoninowego, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie stężenia litu. Preparaty z dziurawca zwyczajnego mogą nasilać działania niepożądane cytalopramu, a leki wpływające na układ krzepnięcia (NLPZ, ASA, dipyrydamol, tyklopidyna) zwiększają ryzyko krwawień.
agonista receptora serotoninowego, amitryptylina, astemizol, AUC, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, glikoproteina p, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, imipramina, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klomipramina, klozapina, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, lewopromazyna, linezolid, mefenytoina, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, NLPZ, nortryptylina, odstęp QT, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sparfloksacyna, sparteina, środek przeciwbakteryjny, sumatryptan, teofilina, terapia elektrowstrząsowa, tiorydazyna, tramadol, triazolam, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, warfaryna, wydłużenie QTc, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivastigmin Orion 1,5 mg

Rywastygmina, jako inhibitor cholinoesterazy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na nasilenie działania środków zwiotczających mięśnie (np. sukcynylocholiny) stosowanych w znieczuleniu ogólnym, co wymaga rozważenia modyfikacji dawkowania lub czasowego przerwania terapii. Jednoczesne stosowanie z innymi substancjami cholinomimetycznymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko efektów addycyjnych. Rywastygmina może osłabiać skuteczność leków antycholinergicznych (np. oksybutyniny, tolterodyny). Ponadto, istotne jest monitorowanie pacjentów przyjmujących beta-adrenolityki, zwłaszcza atenolol, ze względu na ryzyko bradykardii i omdleń. Podobne ryzyko dotyczy leków antyarytmicznych klasy III, antagonistów kanału wapniowego, glikozydów naparstnicy oraz pilokarpiny, które mogą potęgować efekt bradykardyczny rywastygminy.
amisulpryd, antagonista kanału wapniowego, atenolol, benzamid, beta-adrenolityk, bradykardia, butyrylocholinoesteraza, chloropromazyna, choroba Alzheimera, cysapryd, cytalopram, czas protrombinowy, diazepam, difemanil, digoksyna, droperydol, dysfagia, erytromycyna dożylna, fenotiazyna, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, halofantryna, haloperydol, inhibitor cholinoesterazy, lek antyarytmiczny klasy III, lek antycholinergiczny, lek antypsychotyczny, lewomepromazyna, metadon, mizolastyna, moksyfloksacyna, odstęp QT, oksybutynina, otępienie w chorobie Parkinsona, pentamidyna, pilokarpina, pimozyd, Rivastigmin Orion, rywastygmina, środek zwiotczający mięśnie, substancja cholinomimetyczna, sukcynylocholina, sulpiryd, tolterodyna, torsade de pointes, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Fungizone 50 mg

Amfoterycyna B wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje lekowe, szczególnie z lekami nefrotoksycznymi takimi jak cisplatyna, aminoglikozydy (gentamycyna, amikacyna, tobramycyna), pentamidyna oraz cyklosporyna, co znacząco zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i niewydolności nerek. W trakcie terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie funkcji nerek, a w przypadku jednoczesnego stosowania kortykosteroidów (prednizon, deksametazon) i kortykotropiny (ACTH) należy kontrolować stężenie potasu w surowicy ze względu na ryzyko nasilenia hipokaliemii, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca. Hipokaliemia wywołana amfoterycyną B może również nasilać toksyczność glikozydów naparstnicy (np. digoksyny), leków zwiotczających mięśnie szkieletowe oraz leków przeciwarytmicznych, co wymaga monitorowania elektrolitów, EKG oraz objawów toksyczności i dostosowania dawek leków.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, cisplatyna, cyklosporyna, działanie niepożądane, flucytozyna, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, interakcja lekowa, kortykosteroid, kortykotropina, lek nefrotoksyczny, lek przeciwarytmiczny, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, niewydolność nerek, pentamidyna, przetoczenie leukocytów, równowaga elektrolitowa, stężenie potasu, toksyczność flucytozyny, toksyczność nerkowa, uszkodzenie nerki, zaburzenie rytmu serca, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Bluefish 20 mg

Escitalopram Bluefish wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (ryzyko zespołu serotoninowego), a także z odwracalnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) i antybiotykiem linezolidem. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu z selegiliną (≤10 mg/dobę) oraz lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki i antybiotyki), ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (tramadol, tryptany, buprenorfina) mogą prowadzić do zespołu serotoninowego, a z lekami obniżającymi próg drgawkowy (trójpierścieniowe antydepresanty, neuroleptyki, bupropion) zwiększają ryzyko drgawek. Współstosowanie z litem, tryptofanem oraz preparatami z dziurawca zwyczajnego wymaga ostrożności ze względu na nasilenie działań niepożądanych. Ponadto, escytalopram może zwiększać ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu doustnych leków przeciwzakrzepowych i NLPZ, a także zaburzeń rytmu serca przy stosowaniu leków wywołujących hipokaliemię i/lub hipomagnezemię.
astemizol, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor MAO, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lek wydłużający odstęp QT, linezolid, lit farmakologiczny, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, neuroleptyk, nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor MAO-A, sparfloksacyna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, tyklopidyna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Sulpiryd Hasco 200 mg

Sulpiryd Hasco, lek przeciwpsychotyczny z grupy benzamidów, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sulpirydu z lewodopą ze względu na wzajemny antagonizm działania na układ dopaminergiczny. Ponadto, sulpiryd zwiększa ryzyko torsade de pointes przy kojarzeniu z lekami wywołującymi bradykardię (np. beta-blokery, blokery kanału wapniowego) oraz zaburzającymi równowagę elektrolitową (np. diuretyki, glikokortykoidy), co wymaga unikania takich połączeń i monitorowania elektrolitów. Interakcje z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III, neuroleptykami, metadonem oraz innymi substancjami mogą prowadzić do zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Sulpiryd może także osłabiać skuteczność ropinirolu w chorobie Parkinsona oraz nasilać objawy pozapiramidowe przy jednoczesnym stosowaniu litu, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej pacjenta.
amfoterycyna B, amiodaron, amitryptylina, anksjolityk, baklofen, barbituran, benzodiazepina, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bradykardia, chinidyna, choroba Parkinsona, ciśnienie tętnicze, depresja oddechowa, diltiazem, diuretyk, dizopiramid, doksepina, drżenie, dyskineza, erytromycyna, glikokortykoid, glikozyd nasercowy, haloperidol, hipokaliemia, hipotonia ortostatyczna, imipramina, klonidyna, lek nasenny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychotropowy, lewodopa, metadon, mianseryna, mirtazapina, neuroleptyk, objaw pozapiramidowy, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, pentamidyna, pimozyd, pizotifen, receptor dopaminowy, receptor H1, sok żołądkowy, sotalol, sparfloksacyna, sukralfat, sulpiryd, sztywność mięśniowa, talidomid, torsade de pointes, trimipramina, układ dopaminergiczny, werapamil, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie termoregulacji, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tenofovir disoproxil Accordpharma

Przed rozpoczęciem terapii Tenofovir disoproxil Accordpharma u pacjentów zakażonych HBV należy wykonać badanie w kierunku przeciwciał HIV oraz poinformować pacjentów, że lek nie zapobiega przenoszeniu HBV drogą kontaktów seksualnych ani przez zakażoną krew. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania Tenofoviru dizoproksylu z innymi preparatami zawierającymi tenofowir dizoproksyl lub tenofowir alafenamid, a także z adefowirem dipiwoksylu i dydanozyną. W skojarzeniu z lamiwudyną i abakawirem lub lamiwudyną i dydanozyną obserwowano wysoki odsetek niepowodzeń terapii i wczesnej oporności u pacjentów z HIV. Tenofovir jest eliminowany głównie przez nerki, a stosowanie leku wiąże się z ryzykiem zaburzeń czynności nerek, w tym niewydolności nerek, hipofosfatemii oraz zespołu Fanconiego.
abakawir, adefowir dipiwoksylu, amfoterycyna B, aminoglikozyd, cydofowir, dydanozyna, foskarnet, gancyklowir, HBV, hemodializa, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, interleukina-2, klirens kreatyniny, kobicystat, lamiwudyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, pentamidyna, rytonawir, tenofowir alafenamidu, tenofowir dizoproksylu, terapia przeciwretrowirusowa, wankomycyna, zaburzenie czynności kanalika bliższego, zespół Fanconiego
Leksykon leków
Interakcje leku – Pramatis 10 mg

Escytalopram, składnik aktywny leku Pramatis, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie krytyczne są przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania z nieodwracalnymi, niewybiórczymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), odwracalnym, wybiórczym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz linezolidem, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwpsychotyczne) z powodu ryzyka złośliwych arytmii. Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (tramadol, sumatryptan) wymaga ostrożności i monitorowania objawów zespołu serotoninowego. Dodatkowo, escytalopram może obniżać próg drgawkowy, co wymaga uwagi przy łączeniu z lekami o podobnym działaniu (np. bupropion, neuroleptyki). Wskazana jest także ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu litu, tryptofanu, preparatów z dziurawca oraz leków wpływających na krzepnięcie krwi i elektrolity (hipokaliemia, hipomagnezemia).
beta-bloker, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, ezomeprazol, fenotiazyna, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Walacyklowir – Interakcje

Walacyklowir, jako prolek acyklowiru, podlega istotnym interakcjom farmakologicznym, głównie związanym z nerkowym aktywnym wydzielaniem cewkowym, które determinuje eliminację acyklowiru. Leki nefrotoksyczne, takie jak aminoglikozydy, organiczne związki platyny, środki cieniujące z jodem, metotreksat, pentamidyna, foskarnet, cyklosporyna i takrolimus, mogą powodować addytywną nefrotoksyczność, zwiększając ryzyko uszkodzenia nerek, szczególnie u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek. Ponadto, inhibitory aktywnego wydzielania cewkowego, takie jak cymetydyna i probenecyd, zwiększają AUC acyklowiru odpowiednio o około 25% i 45%, a ich jednoczesne stosowanie podnosi AUC o około 65%, co wymaga monitorowania funkcji nerek i dostosowania dawki walacyklowiru. Podobne ryzyko dotyczy leków konkurujących o ten sam szlak eliminacji, np. tenofowiru.
acyklowir, aminoglikozyd, AUC, cyklosporyna, cymetydyna, farmakokinetyka, foskarnet, funkcja nerek, klirens nerkowy, lek immunosupresyjny, lek nefrotoksyczny, metabolizm wątrobowy, metotreksat, mykofenolan mofetylu, odpowiedź immunologiczna, ośrodkowy układ nerwowy, ostre uszkodzenie nerek, pentamidyna, półpasiec, probenecyd, środek cieniujący, takrolimus, tenofowir, terapia przeciwwirusowa, walacyklowir, wydzielanie cewkowe, zaburzenia neurologiczne, zaburzenie czynności nerek, zakażenie cytomegalowirusem
Leksykon leków
Interakcje leku – Vaciclor 1000 mg 1000 mg

Walacyklowir, jako prolek acyklowiru, jest eliminowany głównie przez nerki poprzez aktywne wydzielanie cewkowe, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Leki hamujące ten mechanizm, takie jak cymetydyna i probenecyd, zwiększają AUC acyklowiru odpowiednio o 25% i 45%, a ich jednoczesne stosowanie może podnieść AUC nawet o 65%. Ponadto, walacyklowir może kumulować się w obecności leków nefrotoksycznych (aminoglikozydy, związki platyny, środki cieniujące jodowe, metotreksat, pentamidyna, foskarnet, cyklosporyna, takrolimus), co znacząco zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek. W takich przypadkach zaleca się regularne monitorowanie funkcji nerek oraz rozważenie dostosowania dawki walacyklowiru. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek oraz podczas terapii profilaktycznej CMV lub leczenia półpaśca, gdzie stosowane są wyższe dawki walacyklowiru.
aktywny metabolit, antybiotyk aminoglikozydowy, cyklosporyna, cymetydyna, efekt nefrotoksyczny, farmakokinetyka, foskarnet, lek immunosupresyjny, lek nefrotoksyczny, metotreksat, mykofenolan mofetylu, organiczny związek platyny, ośrodkowy układ nerwowy, pentamidyna, półpasiec, probenecyd, prolek acyklowiru, środek cieniujący jodowy, takrolimus, tenofowir, walacyklowir, zaburzenie czynności nerek, zakażenie cytomegalowirusem
Leksykon leków
Interakcje leku – Ristidic 3 mg

Rywastygmina, jako inhibitor cholinoesterazy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z innymi lekami cholinomimetycznymi ze względu na ryzyko nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego oraz nasilenia działań niepożądanych. Rywastygmina może nasilać działanie środków zwiotczających mięśnie, zwłaszcza sukcynylocholiny, co wymaga rozważenia dostosowania dawki lub czasowego przerwania terapii przed zabiegami chirurgicznymi. Ponadto, istotne są interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy, zwłaszcza beta-adrenolitykami (np. atenolol), lekami antyarytmicznymi klasy III, antagonistami kanału wapniowego, glikozydami naparstnicy oraz pilokarpiną, które mogą prowadzić do bradykardii i zwiększonego ryzyka omdleń. W takich przypadkach konieczne jest monitorowanie czynności serca i ostrożność w doborze terapii.
amisulpryd, antagonista kanału wapniowego, atenolol, benzamid, bradykardia, butyrylocholinoesteraza, chloropromazyna, choroba Alzheimera, cysapryd, cytalopram, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, droperydol, erytromycyna dożylna, fenotiazyna, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, halofantryna, haloperydol, inhibitor cholinoesterazy, interakcja farmakokinetyczna, lek antyarytmiczny klasy III, lek antypsychotyczny, lek beta-adrenolityczny, lek cholinomimetyczny, lewomepromazyna, metadon, moksyfloksacyna, oksybutynina, pentamidyna, pilokarpina, pimozyd, rywastygmina, środek zwiotczający mięśnie, substancja cholinomimetyczna, sukcynylocholina, sulpiryd, tolterodyna, torsade de pointes, układ cholinergiczny, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, właściwość antycholinergiczna, znieczulenie ogólne
Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Tenofowir dizoproksyl, stosowany w terapii zakażenia HIV, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko nefrotoksyczności, w tym niewydolności nerek, hipofosfatemii oraz zespołu Fanconiego. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić klirens kreatyniny, a następnie monitorować czynność nerek (klirens kreatyniny i stężenie fosforanów w surowicy) po 2-4 tygodniach, 3 miesiącach oraz co 3-6 miesięcy u pacjentów bez czynników ryzyka. W przypadku stężenia fosforanów <1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub klirensu kreatyniny <50 ml/min konieczna jest powtórna ocena, a przy wartości fosforanów <1,0 mg/dl (0,32 mmol/l) lub klirensie <50 ml/min leczenie należy przerwać. Należy unikać jednoczesnego stosowania z innymi produktami zawierającymi tenofowir dizoproksyl, analogami cytydyny (np. lamiwudyną), adefowirem dipiwoksylem, tenofowirem alafenamidem oraz dydanozyną. Szczególną ostrożność wymaga kojarzenie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) oraz NLPZ, z koniecznością cotygodniowego monitorowania funkcji nerek w takich przypadkach.
adefowir dipiwoksyl, amfoterycyna B, aminoglikozyd, aminotransferaza, analog cytydyny, analog nukleotydu, analog nukleozydu, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biomarker kośćca, choroba Gravesa-Basedowa, cydofowir, dydanozyna, efawirenz, emtrycytabina, fosforany w surowicy, foskarnet, gancyklowir, gęstość mineralna kości, hipofosfatemia, immunosupresja, inhibitor proteazy, interleukina-2, klirens kreatyniny, kortykosteroid, lamiwudyna, lek nefrotoksyczny, marskość wątroby, martwica kości, miłorząb dwuklapowy, nadmiar mleczanów, neutropenia, niedobór immunologiczny, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osteomalacja, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, patogen oportunistyczny, pentamidyna, Pneumocystis jirovecii, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, sofosbuwir, stężenie kreatyniny, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wankomycyna, welpataswir, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu B, woksylaprewir, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności układu krwiotwórczego, zaburzenie mitochondrialne, zakażenie HIV, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zapalenie wątroby typu B, zapalenie wątroby typu C, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej
Leksykon substancji czynnych
Cefazolina – Interakcje

Cefazolina, antybiotyk cefalosporynowy I generacji, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii wielolekowej. Antagonizm działania obserwowany in vitro z antybiotykami bakteriostatycznymi (tetracykliny, sulfonamidy, erytromycyna, chloramfenikol) stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Probenecyd hamuje wydalanie cefazoliny przez kanaliki nerkowe, co prowadzi do wzrostu stężenia leku we krwi i wydłużenia jego retencji, dlatego koadministracja jest niewskazana. Współpodawanie z aminoglikozydami, lekami moczopędnymi (np. furosemid), jodowanymi środkami kontrastowymi, organicznymi związkami platyny, metotreksatem w dużych dawkach oraz lekami przeciwwirusowymi (acyklowir, foskarnet) zwiększa ryzyko nefrotoksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek. Cefazolina może również nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny) i heparyny, co wiąże się z koniecznością kontroli parametrów krzepnięcia, w tym INR.
acyklowir, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk bakteriostatyczny, cefalosporyna pierwszej generacji, chloramfenikol, cyklosporyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, erytromycyna, foskarnet, furosemid, glukoza w moczu, heparyna, INR, kolistyna, lek moczopędny, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, odczyn Coombsa, organiczny związek platyny, pentamidyna, polimyksyna B, probenecyd, reakcja disulfiramopodobna, środek kontrastowy, sulfonamid, takrolimus, test antyglobulinowy, tetracyklina, transfuzja krwi, warfaryna, witamina K1, zaburzenia krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Biosotal 40 40 mg

Sotalol, będący beta-adrenolitykiem z właściwościami antyarytmicznymi klasy III, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest unikanie łączenia sotalolu z lekami wywołującymi torsade de pointes, takimi jak amiodaron, dyzopiramid, chinidyna czy citalopram, ze względu na wysokie ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Współstosowanie z innymi beta-adrenolitykami, lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III, inhibitorami cholinoesterazy, digoksyną czy pilokarpiną wymaga ścisłego monitorowania EKG i stanu klinicznego pacjenta, zwłaszcza w kontekście ryzyka bradykardii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Dodatkowo, hipokaliemia i bradykardia stanowią czynniki predysponujące do torsade de pointes, dlatego przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać poziom potasu i prowadzić regularną kontrolę elektrolitów oraz zapisu EKG.
acebutolol, ambenonium, amfoterycyna B, amiodaron, amisulpryd, anagrelid, antagonista wapnia, arszenik, atenolol, beta-adrenolityk, betaksolol, bradykardia, celiprolol, chinidyna, chlorochina, chlorpromazyna, citalopram, cyjamemazyna, cyprofloksacyna, difemanil, digoksyna, diltiazem, dolasetron, domperidon, donepezil, dronedaron, droperydol, dyzopiramid, działanie antyarytmiczne klasy III, erytromycyna, escitalopram, esmolol, fingolimod, flufenazyna, fluorochinolon, flupentyksol, galantamina, glikokortykosteroid, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hydrochinidyna, hydroksychlorochina, hydroksyzyna, inhibitor cholinoesterazy, iwabradyna, karteolol, karwedylol, klarytromycyna, klonidyna, kryzotynib, labetalol, lek antyarytmiczny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lewobunolol, lewofloksacyna, lewomepromazyna, meflochina, mekwitazyna, metadon, mizolastyna, moksyfloksacyna, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, norfloksacyna, ondansetron, pentamidyna, pilokarpina, pimozyd, propafenon, prukalopryd, roksytromycyna, spiramycyna, sulpiryd, sultopryd, tetrakozaktyd, tiapryd, toremifen, torsade de pointes, wandetanib, werapamil, winkamina, wydłużenie odstępu QT, zuklopentyksol
Leksykon leków
Interakcje leku – Sulpiryd Teva 200 mg

Sulpiryd Teva wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z lewodopą ze względu na wzajemny antagonizm działania, co prowadzi do zmniejszenia skuteczności obu leków i nasilenia objawów pozapiramidowych. Ponadto, sulpiryd nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak klasy Ia (chinidyna, dizopiramid) i III (amiodaron, sotalol) lekami wywołującymi bradykardię (beta-blokery, diltiazem, werapamil, klonidyna, guanfacyna) oraz lekami wywołującymi hipokaliemię (diuretyki, glikokortykoidy, amfoterycyna B), ze względu na wysokie ryzyko torsade de pointes. W przypadku konieczności stosowania tych leków, należy wyrównać hipokaliemię i monitorować parametry elektrokardiograficzne. Interakcje z alkoholem prowadzą do nasilenia działania uspokajającego sulpirydu, zwiększając ryzyko sedacji, niedociśnienia ortostatycznego oraz zaburzeń koordynacji i funkcji poznawczych, dlatego spożycie alkoholu jest zdecydowanie niezalecane.
amfoterycyna B, amiodaron, amitryptylina, anksjolityk, baklofen, barbiturany, benzodiazepiny, beprydyl, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bradykardia, chinidyna, cyzapryd, diltiazem, diuretyk, erytromycyna, glikokortykoidy, guanfacyna, halofantryna, haloperidol, hipokaliemia, imipramina, interakcja z alkoholem, klonidyna, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwkaszlowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeczyszczający, lewodopa, lit pierwiastek, metadon, mirtazapina, naparstnica, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, pentamidyna, ropinirol, sedacja, sparfloksacyna, sukralfat, sulpiryd, tetrakozaktyd, tiorydazyna, torsade de pointes, winkamina
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Solian 400 mg

Amisulpryd w postaci tabletek powlekanych Solian 400 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, a także u osób z nowotworami zależnymi od stężenia prolaktyny, takimi jak prolactinoma przysadki czy rak piersi, ze względu na ryzyko przyspieszenia wzrostu guza. Ponadto, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma) oraz u dzieci przed okresem pokwitania, gdzie bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały ustalone. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania wynikające z interakcji lekowych, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych.
amiodaron, amisulpryd, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, beta-adrenolityk, chinidyna, choroba Parkinsona, cyzapryd, dizopyramid, dławica piersiowa, dopamina, erytromycyna, fenotiazyna, fluorochinolon, guz chromochłonny nadnerczy, halofantryna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwmalaryczny, lewodopa, metadon, nadwrażliwość na amisulpryd, nowotwór zależny od prolaktyny, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, opioid, pentamidyna, pheochromocytoma, prokinetyk, prolactinoma, prolaktyna, rak piersi, receptor dopaminowy, Solian, sotalol, sparfloksacyna, sultopryd, tachyarytmia, tiorydazyna, torsade de pointes, układ dopaminergiczny, winkamina
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clofarabine Norameda

Klofarabina Norameda jest silnym lekiem przeciwnowotworowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zarówno hematologicznych (np. ciężka supresja szpiku, neutropenia, małopłytkowość) jak i niehematologicznych (zapalenie jelit, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi, czynności nerek i wątroby (w tym stężenia kreatyniny, enzymów wątrobowych i bilirubiny), parametrów układu oddechowego, ciśnienia krwi oraz równowagi płynów i masy ciała. W trakcie 5-dniowego cyklu leczenia zaleca się podawanie płynów dożylnie oraz rozważenie profilaktyki kortykosteroidowej (np. hydrokortyzon 100 mg/m² od 1. do 3. dnia) w celu zapobiegania zespołowi uogólnionej odpowiedzi zapalnej (SIRS) i zespołowi przesiąkania włośniczek. W przypadku wystąpienia wczesnych objawów SIRS, ciężkich zaburzeń czynności narządów lub niedociśnienia tętniczego należy natychmiast przerwać leczenie. U pacjentów z niewydolnością nerek (stężenie kreatyniny ≥ 2 × GGN) oraz zaburzeniami czynności wątroby (bilirubina > 1,5 × GGN, AspAT i AlAT > 5 × GGN) stosowanie klofarabiny wymaga szczególnej ostrożności, a w przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek brak jest danych bezpieczeństwa. Zaleca się unikanie leków nefrotoksycznych podczas terapii.
acyklowir, allopurynol, amfoterycyna B, aminoglikozydy, busulfan, choroba żylno-okluzyjna wątroby, Clostridium difficile, cyklofosfamid, cyklosporyna, czynność nerek i wątroby, duszność, etopozyd, foskarnet, hepatotoksyczność, hiperurykemia, hydrokortyzon, kortykosteroidy, krwotok mózgowy, lek przeciwnowotworowy, leki nefrotoksyczne, macierzyste komórki krwiotwórcze, melfalan, metotreksat, monitorowanie pacjenta, morfologia krwi, napromienianie całego ciała, neutropenia, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra białaczka, pentamidyna, pochodne platyny, posocznica, supresja szpiku kostnego, takrolimus, terapia nerkozastępcza, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uwalnianie cytokin, zakażenie oportunistyczne, zapalenie okrężnicy neutropeniczne, zapalenie wątroby, zespół przesiąkania włośniczek, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Iwabradyna – Interakcje

Iwabradyna wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Farmakodynamicznie, jej działanie na zmniejszenie częstości pracy serca może nasilać efekty innych leków o podobnym mechanizmie, zwłaszcza tych wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, sotalol, amiodaron, pimozyd, erytromycyna i.v.), co zwiększa ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych (tiazydowych i pętlowych), ze względu na ryzyko hipokaliemii i nasilenia arytmii. Iwabradyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a jej stężenie w osoczu może być znacznie zwiększone przez silne inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol, klarytromycyna), co jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko bradykardii. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (diltiazem, werapamil) również zwiększają stężenie iwabradyny (AUC 2-3 razy) i dodatkowo obniżają częstość akcji serca o około 5 uderzeń/min, co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
amiodaron, amlodypina, antagonista aldosteronu, antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, azolowa pochodna przeciwgrzybicza, barbiturany, beprydyl, beta-adrenolityk, bradykardia, chinidyna, cytochrom P450 3A4, cyzapryd, digoksyna, diltiazem, doustny lek przeciwcukrzycowy, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, flukonazol, halofantryna, hipokaliemia, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, iwabradyna, jozamycyna, ketokonazol, klarytromycyna, lacydypina, lanzoprazol, lek moczopędny, meflochina, nefazodon, nelfinawir, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna dihydropirydyny, ryfampicyna, rytonawir, sertyndol, silny inhibitor CYP3A4, sotalol, syldenafil, symwastatyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zespół długiego odstępu QT, zyprazydon
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clofarabine Vivanta

Klofarabina Vivanta jest silnym lekiem przeciwnowotworowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zarówno hematologicznych (supresja szpiku, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), jak i niehematologicznych (zapalenie jelit, ciężkie reakcje skórne typu SJS/TEN, zespół rozpadu guza, SIRS, nefrotoksyczność, hepatotoksyczność). Monitorowanie pacjentów obejmuje regularne badania morfologii krwi, parametrów nerkowych (kreatynina) i wątrobowych (bilirubina, AspAT, AlAT), a także ocenę układu oddechowego, ciśnienia tętniczego, równowagi płynów i masy ciała. Supresja szpiku jest zazwyczaj odwracalna i zależna od dawki, jednak może prowadzić do ciężkich zakażeń oportunistycznych i krwawień, w tym śmiertelnych. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak SIRS, zespół przesiąkania włośniczek, czy toksyczność 3. i 4. stopnia według NCI CTC, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie leczenia wspomagającego.
acyklowir, allopurynol, amfoterycyna B, aminoglikozyd, busulfan, choroba zarostowa żył wątrobowych, Clostridium difficile, cyklosporyna, foskarnet, hiperurykemia, hydrokortyzon, klirens kreatyniny, krwotok do mózgu, lek przeciwnowotworowy, melfalan, metotreksat, morfologia krwi, napromienianie całego ciała, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, parametry nerkowe i wątrobowe, pentamidyna, pochodna platyny, posocznica, supresja szpiku kostnego, takrolimus, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczność hematologiczna, uogólniona odpowiedź zapalna, uwalnianie cytokin, walgancyklowir, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie serca, zapalenie jelit, zapalenie okrężnicy neutropeniczne, zapalenie wątroby, zespół przesiąkania włośniczek, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Interakcje

Tenofowir dizoproksyl, eliminowany głównie przez nerki, wykazuje niewielkie ryzyko interakcji farmakokinetycznych związanych z układem CYP450, jednak istotne są interakcje wynikające z konkurencji o czynne wydzielanie kanalikowe oraz wpływu na funkcję nerek. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2), które mogą nasilać nefrotoksyczność tenofowiru. W przypadku inhibitorów proteazy HIV wzmocnionych rytonawirem obserwuje się istotne zwiększenie ekspozycji na tenofowir (np. atazanawir/rytonawir: AUC ↑ 37%, Cmax ↑ 34%, Cmin ↑ 29%), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza nefrotoksyczności, a jednocześnie zmniejsza stężenia atazanawiru (AUC ↓ 25%). Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub ścisłe monitorowanie czynności nerek. Podobne, choć nieco mniej nasilone, interakcje występują z darunawirem/rytonawirem i lopinawirem/rytonawirem, gdzie wzrost ekspozycji na tenofowir wynosi odpowiednio AUC ↑ 22% i 32%, a Cmin ↑ 37% i 51%.
adefowir dipiwoksyl, amfoterycyna B, aminoglikozyd, analog cytydyny, atazanawir/rytonawir, cydofowir, cytochrom P450, darunawir rytonawir, dydanozyna, działanie niepożądane, emtrycytabina, filtracja kłębuszkowa, foskarnet, gancyklowir, inhibitor proteazy HIV, interleukina-2, lamiwudyna, lek nefrotoksyczny, lopinawir/rytonawir, pentamidyna, sofosbuwir/welpataswir, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia antyretrowirusowa, wankomycyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zakażenie HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Masultab 100 mg

Amisulpryd (Masultab) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, z których najistotniejsze klinicznie dotyczą ryzyka wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie amisulprydu z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA (chinidyna, dyzopiramid) oraz klasy III (amiodaron, sotalol), a także z innymi substancjami wydłużającymi QT, takimi jak beprydyl, cyzapryd, tiorydazyna czy dożylna erytromycyna. Ponadto, antagonizm farmakodynamiczny z lewodopą i agonistami dopaminy (bromokryptyna, ropinirol) prowadzi do osłabienia efektu terapeutycznego w chorobie Parkinsona, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Alkohol nasila depresję OUN wywołaną przez amisulpryd, zwiększając ryzyko sedacji, zaburzeń koordynacji i działań niepożądanych, dlatego jego spożycie jest niewskazane podczas terapii.
agonista dopaminy, amfoterycyna B, amiodaron, amisulpryd, antagonista wapnia, barbiturat, benzodiazepina, beprydyl, bromokryptyna, chinidyna, choroba Parkinsona, cyzapryd, digoksyna, diltiazem, diuretyk hipokaliemiczny, dyzopiramid, erytromycyna dożylna, glikokortykosteroid, guanfacyna, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, klonidyna, klozapina, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwnadciśnieniowy, lewodopa, lit, metadon, niedociśnienie ortostatyczne, pentamidyna, pimozyd, pochodna imipraminy, polipragmazja, ropinirol, sotalol, sparfloksacyna, sultopryd, tetrakozaktyd, tiorydazyna, torsade de pointes, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Rywastigmina Aurovitas 4,6 mg/24 h

Rywastygmina stosowana w systemach transdermalnych wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania z lekami zwiotczającymi mięśnie typu sukcynylocholiny, substancjami cholinomimetycznymi oraz beta-adrenolitykami (np. atenolol), ze względu na ryzyko nasilenia działania zwiotczającego mięśnie oraz addycyjne efekty bradykardii, co może prowadzić do omdleń. Ponadto, rywastygmina może zwiększać ryzyko torsade de pointes w połączeniu z lekami antyarytmicznymi klasy III, antagonistami kanału wapniowego, glikozydami naparstnicy oraz lekami antypsychotycznymi (fenotiazyny, benzamidy, haloperydol). W takich przypadkach zalecane jest monitorowanie stanu klinicznego, w tym wykonywanie badania EKG. Rywastygmina może także antagonizować działanie leków przeciwcholinergicznych (np. oksybutynina, tolterodyna), co wymaga monitorowania skuteczności terapii.
Interakcje farmakokinetyczne rywastygminy są rzadkie ze względu na jej specyficzny metabolizm, jednak potencjalne hamowanie metabolizmu leków metabolizowanych przez butyrylocholinoesterazę wymaga uwagi. Badania u zdrowych ochotników nie wykazały istotnych interakcji z digoksyną, warfaryną, diazepamem oraz fluoksetyną. Jednoczesne stosowanie rywastygminy z lekami zobojętniającymi, przeciwwymiotnymi, przeciwcukrzycowymi, ośrodkowo działającymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi czy benzodiazepinami nie wpływało na jej farmakokinetykę ani nie zwiększało ryzyka działań niepożądanych. Ze względu na możliwe nasilenie działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego i przewodu pokarmowego, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii rywastygminą.
amisulpryd, antagonista kanału wapniowego, benzamid, benzodiazepina, beta-adrenolityk, bradykardia, butyrylocholinoesteraza, chloropromazyna, cysapryd, cytalopram, czas protrombinowy, diazepam, difemanil, digoksyna, droperydol, dusznica bolesna, erytromycyna dożylna, estrogen, fenotiazyna, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, halofantryna, haloperydol, inhibitor cholinoesterazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek antyarytmiczny, lek antypsychotyczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwwymiotny, lek zobojętniający, lek zwiotczający mięśnie, lewomepromazyna, metabolizm rywastygminy, metadon, mizolastyna, moksyfloksacyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksybutynina, pentamidyna, pilokarpina, pimozyd, przewodnictwo w mięśniu sercowym, środek inotropowy, substancja cholinomimetyczna, sukcynylocholina, sulpiryd, system transdermalny, tolterodyna, torsade de pointes, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Sulpiryd – Interakcje

Sulpiryd, jako neuroleptyk o dominującym antagonizmie receptorów dopaminowych, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przede wszystkim przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sulpirydu z lewodopą ze względu na wzajemny antagonizm, prowadzący do obniżenia skuteczności obu leków. Ponadto, sulpiryd może wydłużać odstęp QT, co w połączeniu z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron), niektórymi neuroleptykami (haloperidol, tiorydazyna) oraz antybiotykami (erytromycyna dożylna, sparfloksacyna) zwiększa ryzyko torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu leków wywołujących bradykardię (beta-blokery, diltiazem, glikozydy nasercowe) oraz leków powodujących hipokaliemię (diuretyki hipokaliemiczne, amfoterycyna B dożylna), które potęgują ryzyko groźnych arytmii. Zaleca się monitorowanie elektrolitów, zwłaszcza poziomu potasu, oraz unikanie łącznego stosowania leków o wysokim potencjale arytmogennego działania.
agonista dopaminy, amfoterycyna B, amiodaron, amitryptylina, anksjolityk, arytmia, baklofen, barbiturat, benzodiazepina, beprydyl, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bradykardia, chinidyna, cyzapryd, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diltiazem, diuretyk hipokaliemiczny, dizopiramid, doksepina, erytromycyna, funkcje poznawcze, glikokortykoid, glikozyd nasercowy, guanfacyna, halofantryna, haloperidol, hipokaliemia, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klonidyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, lewodopa, lit, metabolizm wątrobowy, metadon, mianseryna, mirtazapina, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, pentamidyna, pimozyd, pizotifen, pochodna imipraminy, receptor dopaminowy, receptor H1, ropinirol, sedacja, sotalol, sparfloksacyna, sukralfat, sulpiryd, sultopryd, talidomid, tetrakozaktyd, tiorydazyna, torsade de pointes, trimipramina, werapamil, winkamina, wydalanie nerkowe, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Floxitrat 400 mg

Moksyfloksacyna, składnik leku Floxitrat 400 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, z których najistotniejsze dotyczą addycyjnego wydłużenia odstępu QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes i innych groźnych zaburzeń rytmu serca. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie moksyfloksacyny z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, lekami przeciwpsychotycznymi, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, wybranymi antybiotykami (np. erytromycyna i.v.), lekami przeciwmalarycznymi oraz niektórymi lekami przeciwhistaminowymi i innymi (np. cyzapryd, winkamina i.v.). Dodatkowo, należy zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących leki obniżające stężenie potasu (diuretyki pętlowe i tiazydowe, kortykosteroidy, amfoterycyna B) oraz leki wywołujące bradykardię, ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu. W przypadku preparatów zawierających dwu- i trójwartościowe kationy (magnez, glin, żelazo, cynk) zalecana jest 6-godzinna przerwa między podaniem a moksyfloksacyną, aby uniknąć zmniejszenia jej wchłaniania. Węgiel aktywowany obniża biodostępność moksyfloksacyny o ponad 80%, dlatego nie powinien być stosowany jednocześnie poza sytuacjami przedawkowania.
amfoterycyna B, amiodaron, astemizol, beprydyl, bradykardia, cefalosporyna, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, cyzapryd, difemanil, digoksyna, diuretyk pętlowy i tiazydowy, dofetylid, dydanozyna, dyzopiramid, erytromycyna, fluorochinolon, glibenklamid, halofantryna, haloperydol, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipokaliemia, hydrochinidyna, ibutylid, itrakonazol, kompleks chelatowy, kortykosteroid, kotrimoksazol, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, makrolid, mizolastyna, moksyfloksacyna, pentamidyna, pimozyd, probenecyd, ranitydyna, sakwinawir, sertindol, sotalol, sparfloksacyna, sukralfat, teofilina, terfenadyna, tetracyklina, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wartość INR, węgiel aktywowany, winkamina, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Co-Amlessa 4 mg + 5 mg + 1,25 mg

Produkt leczniczy Co-Amlessa, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE), amlodypinę (antagonista wapnia) oraz indapamid (diuretyk tiazydopodobny), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z sakubitrylem/walsartanem oraz aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (GFR < 60 ml/min/1,73 m²) ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego, hiperkaliemii, pogorszenia funkcji nerek oraz zwiększonej śmiertelności sercowo-naczyniowej. Ponadto, stosowanie Co-Amlessa z pozaustrojowymi metodami leczenia krwi (np. dializa z błonami poliakrylonitrylowymi) jest przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkich reakcji rzekomoanafilaktycznych. Niezalecane jest także łączenie z antagonistami receptora angiotensyny II, estramustyną, litem oraz lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas (triamteren, amiloryd) ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia i toksyczności litu.
aliskiren, allopurynol, amfoterycyna B, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk makrolidowy, astemizol, azol przeciwgrzybiczny, baklofen, beprydyl, cyklosporyna, cyzapryd, dantrolen, dializa, eplerenon, erytromycyna, estramustyna, glikokortykosteroid, gliptyna, halofantryna, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy HIV, insulina, klarytromycyna, kotrimoksazol, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, linagliptyna, migotanie komór, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pentamidyna, peryndopryl, preparat naparstnicy, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ryfampicyna, sakubitryl walsartan, spironolakton, symwastatyna, syrolimus, terfenadyna, tetrakozaktyd, torsade de pointes, trimetoprim, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zapaść krążeniowa, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Vaciclor 500 mg 500 mg

Walacyklowir, prolek przekształcany do acyklowiru, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, szczególnie w kontekście nefrotoksyczności. Acyklowir jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej, a leki takie jak cymetydyna i probenecyd zmniejszają jego nerkowy klirens, zwiększając AUC odpowiednio o około 25% i 45%, a ich jednoczesne podanie podnosi AUC acyklowiru o około 65%. Inne substancje hamujące aktywne wydzielanie cewkowe, np. tenofowir, również mogą podwyższać stężenia acyklowiru w osoczu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u tych stosujących wyższe dawki walacyklowiru (np. w terapii półpaśca lub profilaktyce CMV), monitorując funkcję nerek i objawy toksyczności.
acyklowir, aminoglikozyd, AUC, działanie niepożądane, foskarnet, immunosupresant, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens nerkowy, lek immunosupresyjny, lek nefrotoksyczny, metotreksat, mykofenolan mofetylu, organiczny związek platyny, ośrodkowy układ nerwowy, pentamidyna, półpasiec, tenofowir, walacyklowir, wydzielanie cewkowe, zaburzenie czynności nerek, zakażenie CMV, zakażenie wirusowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sotalol Aurovitas

Stosowanie chlorowodorku sotalolu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko proarytmii, zwłaszcza torsades de pointes, związanej z wydłużeniem odstępu QT. Ryzyko to wzrasta przy QTc >450 ms, bradykardii <60/min, hipokaliemii, hipomagnezemii, wysokim stężeniu sotalolu w surowicy, współistniejącym stosowaniu leków wydłużających QT oraz u kobiet. Proarytmie najczęściej pojawiają się w pierwszym tygodniu terapii lub przy zwiększaniu dawki, a dawki powyżej 320 mg/dobę podwajają ryzyko ciężkich zdarzeń. U pacjentów z utrzymującą się tachykardią komorową i niewydolnością serca ryzyko torsades de pointes sięga 7%. Zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 80 mg z powolnym zwiększaniem oraz regularne monitorowanie EKG, zwracając uwagę na poszerzenie zespołu QRS o ≥25%, wydłużenie QT o ≥25%, PQ o ≥50% oraz QTc >480 ms. Nagłe odstawienie sotalolu u pacjentów z dusznicą bolesną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich zaburzeń rytmu, zawału mięśnia sercowego i nagłego zgonu.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, cukrzyca, dusznica bolesna, działanie dromotropowe, floktafenina, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, halofantryna, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor ACE, inhibitor MAO, jodowy środek kontrastujący, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, łuszczyca, metadon, migotanie komór, nadczynność tarczycy, nerw błędny, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, pentamidyna, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, sparfloksacyna, tachykardia komorowa, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sotalol Aurovitas

Sotalol Aurovitas, dostępny w dawkach 40 mg, 80 mg i 160 mg, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko proarytmii, zwłaszcza torsades de pointes, związanej z wydłużeniem odstępu QT. Ryzyko to wzrasta przy QT >450 ms, bradykardii <60/min, hipokaliemii, hipomagnezemii, podwyższonym stężeniu sotalolu (np. w niewydolności nerek), leczeniu skojarzonym z innymi lekami wydłużającymi QT oraz u kobiet. Proarytmie mogą wystąpić najczęściej w pierwszym tygodniu terapii, podczas zwiększania dawki lub po dłuższym stosowaniu. W badaniach klinicznych częstość ciężkich proarytmii przy dawkach do 320 mg była <2%, natomiast przy wyższych dawkach ryzyko wzrasta ponad dwukrotnie, szczególnie u pacjentów z tachykardią komorową i niewydolnością serca (ryzyko 7%). Zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 80 mg z powolnym zwiększaniem. Monitorowanie EKG jest obligatoryjne, zwłaszcza przy poszerzeniu zespołu QRS ≥25%, wydłużeniu QT ≥25%, PQ ≥50% lub QTc >480 ms oraz nasileniu zaburzeń rytmu.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, dusznica bolesna, działanie dromotropowe, floktafenina, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, halofantryna, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor ACE, inhibitor MAO, jodowy środek kontrastujący, kurczliwość mięśnia sercowego, lek moczopędny, łuszczyca, metadon, migotanie komór, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, odstęp QTc, pentamidyna, sparfloksacyna, tachykardia komorowa, torsades de pointes, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivastigmin Orion 3 mg

Rywastygmina, jako inhibitor cholinoesterazy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z innymi lekami cholinomimetycznymi ze względu na ryzyko nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego. Rywastygmina nasila działanie środków zwiotczających mięśnie, zwłaszcza analogów sukcynylocholiny, co wymaga rozważenia modyfikacji dawkowania lub czasowego odstawienia leku przed zabiegami znieczulenia ogólnego. Ponadto, interakcje z beta-adrenolitykami (np. atenololem) i lekami wywołującymi bradykardię (antagoniści kanału wapniowego, glikozydy naparstnicy, pilokarpina) mogą prowadzić do nasilonej bradykardii i omdleń, co wymaga ścisłego monitorowania czynności serca. Rywastygmina zwiększa także ryzyko torsade de pointes przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT, takich jak fenotiazyny, benzamidy, pimozyd, haloperydol, erytromycyna dożylna czy citalopram, co uzasadnia konieczność monitorowania EKG.
amisulpryd, antagonista kanału wapniowego, atenolol, badanie EKG, beta-adrenolityk, bradykardia, butyrylocholinoesteraza, chloropromazyna, cysapryd, cytalopram, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, droperydol, erytromycyna dożylna, fenotiazyna, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, halofantryna, haloperydol, inhibitor cholinoesterazy, interakcja farmakokinetyczna, leczenie przeciwzakrzepowe, lek antyarytmiczny, lek antycholinergiczny, lek antypsychotyczny, lek beta-adrenolityczny, lek cholinomimetyczny, lek wydłużający odstęp QT, lewomepromazyna, metadon, mizolastyna, moksyfloksacyna, neuroprzekaźnictwo cholinergiczne, oksybutynina, ośrodkowy układ nerwowy, pentamidyna, pilokarpina, pimozyd, przewód pokarmowy, środek zwiotczający mięśnie, substancja cholinomimetyczna, sukcynylocholina, sulpiryd, tiapryd, tolterodyna, torsade de pointes, układ cholinergiczny, warfaryna, znieczulenie ogólne
Leksykon substancji czynnych
Gancyklowir – Interakcje

Gancyklowir wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego toksyczność i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne jest zmniejszenie klirensu nerkowego gancyklowiru przy jednoczesnym stosowaniu probenecydu, co prowadzi do wzrostu ekspozycji na lek i wymaga ścisłego monitorowania. Podawanie gancyklowiru z dydanozyną zwiększa AUC dydanozyny o 38-67%, co może nasilać jej toksyczność, natomiast metabolizm gancyklowiru nie angażuje cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji z inhibitorami proteazy i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy. Równoczesne stosowanie imipenem-cylastatyny i gancyklowiru wiąże się z wysokim ryzykiem napadów drgawkowych, dlatego jest przeciwwskazane lub wymaga ścisłego nadzoru neurologicznego. Ponadto, farmakodynamiczne interakcje z zydowudyną i innymi lekami mielosupresyjnymi mogą prowadzić do nasilenia neutropenii i niedokrwistości, co wymaga dostosowania dawkowania i regularnej kontroli hematologicznej.
adefowir, amfoterycyna B, analog nukleotydu, cyklosporyna, dapson, doksorubicyna, dydanozyna, flucytozyna, gancyklowir, hydroksymocznik, imipenem z cylastatyną, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens nerkowy, mielosupresja, mykofenolan mofetylu, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwistość, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nukleozyd, pentamidyna, probenecyd, stawudyna, takrolimus, tenofowir, trimetoprim z sulfametoksazolem, winblastyna, winkrystyna, żel do oczu, zydowudyna