Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, jako substancja czynna produktu Symescital, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi na poziomie farmakodynamicznym i farmakokinetycznym. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i uniknięcia potencjalnie niebezpiecznych powikłań.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne escytalopramu dotyczą głównie jego wpływu na układ serotoninergiczny oraz potencjalnego działania addytywnego z innymi lekami wpływającymi na przewodnictwo sercowe.²

Skojarzenia przeciwwskazane

Istnieje kilka grup leków, których jednoczesne stosowanie z escytalopramem jest całkowicie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych:³

• Nieodwracalne, nieselektywne inhibitory MAO – skojarzone stosowanie może prowadzić do ciężkich reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero 14 dni po zaprzestaniu stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Z kolei po odstawieniu escytalopramu należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed rozpoczęciem leczenia nieselektywnym, nieodwracalnym inhibitorem MAO.⁴
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – przeciwwskazane ze względu na zagrożenie wystąpieniem zespołu serotoninowego. Jeśli takie leczenie skojarzone jest bezwzględnie konieczne, należy rozpocząć od minimalnej zalecanej dawki przy ścisłej kontroli klinicznej.⁵
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. W sytuacji konieczności takiego leczenia skojarzonego należy stosować minimalne dawki pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁶
• Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT ze względu na możliwy addytywny efekt. Do tej grupy należą:
  • Leki przeciwarytmiczne klasy IA oraz klasy III
  • Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
  • Niektóre leki przeciwdrobnoustrojowe (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne, zwłaszcza halofantryna)
  • Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)⁷

Skojarzenia wymagające zachowania środków ostrożności

Poniższe leki mogą być stosowane z escytalopramem, ale wymagają zachowania szczególnej ostrożności i monitorowania:⁸

• Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – stosując skojarzone leczenie należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Badania wykazały, że stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁹
• Leki o działaniu serotoninergicznym – jednoczesne stosowanie z lekami o działaniu serotoninergicznym, np. opioidami (w tym tramadolem) i tryptanami (w tym sumatryptanem) może prowadzić do zespołu serotoninowego.¹⁰
• Leki obniżające próg drgawkowy – należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami obniżającymi próg drgawkowy, takimi jak:
  • Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
  • Leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)
  • Meflochina
  • Bupropion
  • Tramadol¹¹
• Lit, tryptofan – informowano o nasileniu działania w przypadkach stosowania leków z grupy SSRI w skojarzeniu z litem lub tryptofanem. Należy zachować ostrożność przy takim leczeniu skojarzonym.¹²
• Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – stosowanie w skojarzeniu leków z grupy SSRI i produktów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny może doprowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych.¹³
• Leki przeciwzakrzepowe – stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może zmieniać ich działanie. W czasie wprowadzania lub odstawiania escytalopramu u pacjentów leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi należy prowadzić dokładną kontrolę parametrów krzepnięcia krwi.¹⁴
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – jednoczesne stosowanie może zwiększać skłonność do krwawień.¹⁵
• Produkty lecznicze powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię – należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu, ponieważ zwiększają one ryzyko złośliwych zaburzeń rytmu serca.¹⁶

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne escytalopramu obejmują wpływ innych leków na metabolizm escytalopramu oraz wpływ escytalopramu na metabolizm innych leków.¹⁷

Wpływ innych leków na farmakokinetykę escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. Izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 również uczestniczą w metabolizmie, choć w mniejszym stopniu. Metabolizm głównego metabolitu S-DCT (demetylowanego escytalopramu) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6.¹⁸

Leki wpływające na stężenie escytalopramu w osoczu:

• Omeprazol (30 mg raz na dobę, inhibitor CYP2C9) – powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.¹⁹
• Cymetydyna (400 mg dwa razy na dobę, umiarkowanie silny inhibitor enzymów) – powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania, może być wymagane dostosowanie dawki.²⁰
• Inne inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol, esomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) – należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu. Może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu podczas jednoczesnego leczenia, w oparciu o monitorowanie działań niepożądanych.²¹

Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:²²

• Flekainid, propafenon i metoprolol (stosowany w niewydolności serca)
• Leki przeciwdepresyjne metabolizowane przez CYP2D6 (np. dezypramina, klomipramina i nortryptylina)
• Leki przeciwpsychotyczne metabolizowane przez CYP2D6 (np. rysperydon, tiorydazyna i haloperydol)²³

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych leków w osoczu. Badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19, dlatego należy zachować ostrożność podczas podawania w skojarzeniu leków metabolizowanych przez ten enzym.²⁴

Interakcje escytalopramu z alkoholem

Chociaż nie należy oczekiwać interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych escytalopramu z alkoholem, nie zaleca się jednoczesnego spożywania alkoholu podczas terapii escytalopramem, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych.²⁵

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia escytalopramem może prowadzić do następujących konsekwencji:

• Nasilenie działania sedatywnego – zarówno escytalopram, jak i alkohol mogą wywoływać senność i uspokojenie; ich połączenie może nasilać te efekty
• Zaburzenia koordynacji psychoruchowej – wzrost ryzyka wypadków, urazów
• Zaburzenia funkcji poznawczych – pogorszenie koncentracji, procesów myślowych
• Zwiększone ryzyko działań niepożądanych – szczególnie ze strony ośrodkowego układu nerwowego
• Obniżenie skuteczności terapeutycznej – alkohol może osłabiać działanie przeciwdepresyjne leku

Pacjentom należy stanowczo zalecić powstrzymanie się od spożywania alkoholu podczas terapii escytalopramem, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia oraz przy każdej zmianie dawkowania.

Tabela interakcji escytalopramu