trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD) należą do najstarszej grupy leków stosowanych w terapii zaburzeń depresyjnych. Ich nazwa wywodzi się od charakterystycznej struktury chemicznej zawierającej trzy pierścienie. Do tej grupy zaliczamy m.in. amitryptylinę, imipraminę, klomipraminę, doksepinę oraz nortryptylinę.

Mechanizm działania TLPD polega głównie na hamowaniu wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników – serotoniny i noradrenaliny – w szczelinie synaptycznej, co prowadzi do zwiększenia ich stężenia i nasilenia przekaźnictwa nerwowego. Oprócz tego wykazują działanie antagonistyczne wobec receptorów muskarynowych, histaminowych H1 oraz α1-adrenergicznych, co odpowiada za profil działań niepożądanych.

Wskazania do stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych obejmują przede wszystkim leczenie epizodów dużej depresji, szczególnie z towarzyszącymi zaburzeniami snu. Ponadto znajdują zastosowanie w terapii zaburzeń lękowych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, bólu neuropatycznego oraz profilaktyce migreny. TLPD są skuteczne zwłaszcza w ciężkich postaciach depresji z objawami melancholicznymi.

Ze względu na liczne działania niepożądane (efekty antycholinergiczne, sedacja, hipotonia ortostatyczna, zaburzenia rytmu serca) oraz potencjalnie poważne powikłania przy przedawkowaniu, TLPD zostały w dużej mierze wyparte przez nowsze grupy leków przeciwdepresyjnych, zwłaszcza selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Jednak ze względu na wysoką skuteczność, nadal znajdują zastosowanie w leczeniu depresji lekoopornych oraz jako leki drugiego rzutu.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl