sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (Na-DTPA) to związek chemiczny stosowany w medycynie jako chelator, który wiąże jony metali ciężkich, tworząc z nimi kompleksy. Jest solą sodową kwasu dietylenotriaminopentaoctowego (DTPA) z jedną cząsteczką wody krystalizacyjnej.
W praktyce klinicznej Na-DTPA wykorzystywany jest głównie w diagnostyce obrazowej jako nośnik dla radioizotopów (np. technet-99m, ind-111, galin-67) w badaniach scyntygraficznych. Związek ten umożliwia obrazowanie różnych narządów i tkanek, w tym ocenę funkcji nerek, perfuzji mózgowej czy dystrybucji innych radiofarmaceutyków w organizmie.
Na-DTPA znajduje również zastosowanie w terapii zatruć metalami ciężkimi (ołów, rtęć, pluton), gdzie działa jako środek chelatujący, ułatwiający wydalanie tych toksycznych pierwiastków z organizmu. W nefrologii służy do oceny przesączania kłębuszkowego (GFR) ze względu na swoje właściwości farmakokinetyczne – jest wydalany wyłącznie przez nerki bez reabsorpcji kanalikowej.
Należy pamiętać, że stosowanie Na-DTPA wymaga ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek, gdyż związek ten jest wydalany głównie drogą nerkową. Potencjalne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości, nudności, wymioty oraz zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza przy stosowaniu w terapii chelatującej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny – Przeciwwskazania stosowania
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (DTPA) w preparacie PoltechDTPA, zawierającym 13,25 mg DTPA w postaci liofilizatu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, jest stosowany w diagnostyce radioizotopowej. Głównym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na historię alergii pacjenta, zwłaszcza w przypadku wcześniejszych reakcji na związki chelatujące o podobnej strukturze. Personel medyczny powinien monitorować objawy nadwrażliwości, które mogą mieć charakter miejscowy lub ogólnoustrojowy, i edukować pacjenta o konieczności natychmiastowego zgłaszania niepokojących symptomów po podaniu preparatu.
diagnostyka radioizotopowa, DTPA, liofilizat do sporządzania roztworu, nadwrażliwość na substancję czynną, objaw nadwrażliwości, PoltechDTPA, preparat radiofarmaceutyczny, produkt leczniczy, przeciwwskazanie do zastosowania, radionuklid, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny, substancja pomocnicza, związek chelatujący - Leksykon substancji czynnych
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (DTPA) jest stosowany jako substancja aktywna w preparatach radiofarmaceutycznych, głównie w formie wapniowej CaNa₃DTPA. Badania przedkliniczne wykazały brak istotnej toksyczności po wielokrotnym dożylnym podaniu CaNa₃DTPA u królików i psów, nawet przy dawkach 100-krotnie (króliki) i 1000-krotnie (psy) przekraczających dawki kliniczne. W badaniach reprodukcyjnych na myszach dawka wywołująca poronienia i śmierć płodu była około 3600 razy wyższa niż dawka sugerowana dla kobiet, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa w kontekście toksyczności reprodukcyjnej.
badanie mutagenności, CaNa₃DTPA, DTPA, działanie toksyczne, karcynogeneza, margines bezpieczeństwa, poronienie, preparat radiofarmaceutyczny, profil bezpieczeństwa, śmierć płodu, sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny, substancja aktywna, toksyczność dawki powtarzanej, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na rozrodczość, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon substancji czynnych
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (DTPA) w dawce 13,25 mg, stosowany w preparacie radiofarmaceutycznym PoltechDTPA, nie wykazuje istotnego wpływu na funkcje ośrodkowego układu nerwowego ani zdolności psychomotoryczne. Substancja ta, będąca kompleksem chelatującym, po wyznakowaniu radioizotopem służy do celów diagnostycznych i nie zaburza świadomości, koordynacji wzrokowo-ruchowej, czasu reakcji ani oceny sytuacji na drodze. W związku z tym, PoltechDTPA nie ogranicza zdolności pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn po podaniu preparatu.
DTPA, działanie ośrodkowe, funkcja poznawcza, koordynacja wzrokowo-ruchowa, liofilizat, ośrodkowy układ nerwowy, PoltechDTPA, preparat radiofarmaceutyczny, procedura diagnostyczna, radiofarmaceutyk, radioizotop, roztwór do wstrzykiwań, sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny, sprawność psychomotoryczna, zdolność psychomotoryczna, zestaw do sporządzania preparatu radiofarmaceutycznego, związek kompleksujący - Leksykon substancji czynnych
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
PoltechDTPA, zawierający sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny, jest stosowany do przygotowania radiofarmaceutyku znakowanego technetem-99m (⁹⁹ᵐTc-DTPA) i wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa. Podawanie preparatu wiąże się z ryzykiem reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaktycznych, które wymagają natychmiastowego przerwania podawania i wdrożenia leczenia dożylnego. W miejscu wykonywania procedury muszą być dostępne środki ratunkowe, takie jak rurka intubacyjna i worek Ambu. Aktywność radiofarmaceutyku powinna być minimalna, ale wystarczająca do uzyskania wiarygodnych wyników diagnostycznych, a szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u dzieci i młodzieży, ze względu na zwiększoną ekspozycję na promieniowanie. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę, co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniem podaży sodu.
dawka skuteczna, leczenie dożylne, nawodnienie, ochrona radiologiczna, oddawanie moczu, pęcherz moczowy, preparat radiofarmaceutyczny, produkt wolny od sodu, promieniowanie jonizujące, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rurka intubacyjna, sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny, technet-99m, worek samorozprężalny, zaburzenie czynności nerek, zawartość sodu - Leksykon substancji czynnych
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (DTPA) w preparacie PoltechDTPA (13,25 mg DTPA) stosowanym jako składnik radiofarmaceutyczny wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Przed podaniem preparatu u kobiet w wieku rozrodczym należy bezwzględnie wykluczyć ciążę, a w przypadku braku miesiączki lub nieregularnych cykli rozważyć alternatywne metody diagnostyczne bez promieniowania jonizującego. Optymalny termin badania to pierwsze 10 dni po menstruacji. U ciężarnych badanie powinno być wykonywane tylko, gdy korzyści diagnostyczne przewyższają ryzyko, ponieważ podanie preparatu o aktywności 555 MBq powoduje dawkę promieniowania 4,4 mGy do macicy, co przekracza próg 0,5 mGy uznawany za potencjalnie szkodliwy dla płodu.
alternatywna metoda diagnostyczna, badanie radiofarmaceutyczne, dawka promieniowania, DTPA, ekspozycja na promieniowanie, ekspozycja płodu, PoltechDTPA, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, radioizotop, sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny, stosunek korzyści do ryzyka, test ciążowy, wykluczenie ciąży - Leksykon substancji czynnych
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny – Przedawkowanie
Substancja czynna sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (DTPA) w produkcie PoltechDTPA jest wykorzystywana głównie do sporządzania preparatów radiofarmaceutycznych znakowanych technetem-99m (⁹⁹ᵐTc). Przedawkowanie dotyczy przede wszystkim nadmiernej aktywności radioizotopu ⁹⁹ᵐTc-DTPA, co prowadzi do zwiększonej ekspozycji pacjenta na promieniowanie jonizujące. Nie określono konkretnej dawki progowej wywołującej toksyczność, jednak konsekwencje biologiczne mogą obejmować uszkodzenia komórkowe zależne od indywidualnej wrażliwości i wielkości przekroczenia zalecanej aktywności radiofarmaceutyku.
aktywność radiofarmaceutyku, dawka pochłonięta, ekspozycja na promieniowanie, forsowana diureza, narażenie na promieniowanie, opróżnianie pęcherza moczowego, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, radioizotop technetu, sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny, toksyczność, uszkodzenie komórkowe, związek chemiczny - Leksykon substancji czynnych
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny – Dawkowanie i sposób podawania
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (DTPA) znakowany technetem-99m jest stosowany jako radiofarmaceutyk dożylny w diagnostyce medycyny nuklearnej, dostępny w formie liofilizatu do sporządzania preparatu. Do znakowania jednej fiolki zawierającej 13,25 mg DTPA używa się 5 ml roztworu nadtechnecjanu (⁹⁹ᵐTc) sodu o aktywności 740-1500 MBq, co pozwala na wykonanie badań u kilku dorosłych pacjentów. Dawkowanie zależy od rodzaju badania: renoscyntygrafia 74-370 MBq, pomiar GFR 1,8-3,7 MBq, angioscyntygrafia i scyntygrafia mózgu 370-555 MBq, z możliwością modyfikacji dawki przez lekarza. U dzieci dawkę oblicza się proporcjonalnie do masy ciała lub powierzchni ciała, stosując wzory uwzględniające dawkę dorosłego, z minimalną aktywnością 20 MBq u niemowląt do 1 roku życia dla uzyskania diagnostycznej jakości obrazów.
aktywność preparatu, angioscyntygrafia mózgu, badanie nerek, eluat nadtechnecjanu, Europejskie Towarzystwo Medycyny Nuklearnej, generator radionuklidowy, medycyna nuklearna, nadtechnecjan sodu, niewydolność nerek, noworodek, obraz statyczny, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, przesączanie kłębuszkowe, radiofarmaceutyk, renoscyntygrafia, scyntygrafia dynamiczna, sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny, technet-99m, wstrzyknięcie radiofarmaceutyku, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny – Właściwości farmakodynamiczne
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (DTPA) jest substancją czynną w preparacie PoltechDTPA, dostępnym w formie liofilizatu o zawartości 13,25 mg na fiolkę, przeznaczonym do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Po znakowaniu radioizotopem technetu (⁹⁹ᵐTc) tworzy kompleks wykorzystywany w diagnostyce medycyny nuklearnej. Preparat ten należy do grupy radiofarmaceutyków diagnostycznych (kod ATC: V09CA01) i jest stosowany wyłącznie do celów diagnostycznych, bez obecności radionuklidu w zestawie, który jest dodawany podczas przygotowania radiofarmaceutyku do użycia klinicznego.
dawka diagnostyczna, DTPA, działanie farmakodynamiczne, interakcja farmakodynamiczna, izotop promieniotwórczy, liofilizat, medycyna nuklearna, PoltechDTPA, preparat radiofarmaceutyczny, procedura diagnostyczna, radiofarmaceutyk diagnostyczny, radionuklid, sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny, substancja pomocnicza, technet-99m