Wskazania do stosowania
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (DTPA) w postaci liofilizatu PoltechDTPA (13,25 mg na fiolkę) jest stosowany w diagnostyce scyntygraficznej po znakowaniu technetem-99m (⁹⁹ᵐTc). Preparat ⁹⁹ᵐTc-DTPA umożliwia dynamiczną scyntygrafię nerek, pozwalającą na precyzyjną ocenę współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) dla każdej nerki osobno oraz diagnostykę zaburzeń odpływu moczu. Alternatywnie, GFR można oznaczać na podstawie próbek osocza, co jest przydatne, gdy pełne badanie scyntygraficzne jest niemożliwe lub niepotrzebne. Wskazania obejmują m.in. podejrzenie dysfunkcji nerek, monitorowanie przewlekłej choroby nerek, ocenę funkcji przeszczepu nerki oraz diagnostykę przyczyn wodonercza i innych zaburzeń odpływu moczu.
Wskazania do stosowania sodu dietylenotriaminopentaoctanu jednowodnego
Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny (DTPA) jest substancją czynną stosowaną w diagnostyce scyntygraficznej po połączeniu z radioizotopem. Głównym produktem leczniczym zawierającym tę substancję jest PoltechDTPA w postaci zestawu do sporządzania preparatu radiofarmaceutycznego, gdzie każda fiolka zawiera 13,25 mg sodu dietylenotriaminopentaoctanu jednowodnego.1
Diagnostyka nefrologiczna
Głównym wskazaniem do stosowania sodu dietylenotriaminopentaoctanu jednowodnego jest diagnostyka scyntygraficzna nerek. Po znakowaniu technetem-99m (⁹⁹ᵐTc), powstały radiofarmaceutyk ⁹⁹ᵐTc-DTPA umożliwia przeprowadzenie scyntygrafii dynamicznej nerek, która służy do:2
- Oceny wartości współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) osobno dla każdej nerki – metoda ta pozwala na dokładne określenie funkcji filtracyjnej nerek, co jest niezwykle istotne w diagnostyce wielu chorób nerek
- Oceny zaburzeń w odpływie moczu – badanie umożliwia wizualizację i ocenę drożności dróg moczowych oraz wykrycie ewentualnych przeszkód w odpływie moczu
3
Badanie GFR z próbek osocza
Poza klasyczną scyntygrafią nerek, preparat ⁹⁹ᵐTc-DTPA może być również wykorzystywany do oznaczania współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) na podstawie badań próbek osocza. Ta metoda stanowi alternatywę dla scyntygrafii i jest szczególnie przydatna w przypadkach, gdy wykonanie pełnego badania scyntygraficznego jest utrudnione lub gdy potrzebna jest jedynie wartość liczbowa GFR bez obrazowania struktury nerek.4
Diagnostyka układu nerwowego i naczyniowa
Kolejnym istotnym wskazaniem do stosowania sodu dietylenotriaminopentaoctanu jednowodnego jest diagnostyka ośrodkowego układu nerwowego. Znakowany technetem-99m preparat ⁹⁹ᵐTc-DTPA umożliwia przeprowadzenie:5
- Scyntygrafii mózgu – badanie pozwala na ocenę integralności bariery krew-mózg oraz wykrycie zmian patologicznych w obrębie tkanki mózgowej, takich jak guzy, udary czy zmiany zapalne
- Angioscyntygrafii – badanie umożliwia obrazowanie naczyń krwionośnych i ocenę przepływu krwi, co jest szczególnie przydatne w diagnostyce zmian zakrzepowo-zatorowych, zwężeń naczyń oraz zaburzeń perfuzji tkanek
6
Warunki stosowania substancji
Należy podkreślić, że sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny w postaci produktu PoltechDTPA jest przeznaczony wyłącznie do diagnostyki i nie posiada zastosowania terapeutycznego. Preparat ma postać liofilizatu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.7 8
Aby uzyskać radiofarmaceutyk gotowy do podania pacjentowi, konieczne jest znakowanie DTPA odpowiednim radioizotopem (technetem-99m). PoltechDTPA dostarczany jest jako zestaw, który nie zawiera radionuklidu – ten musi być dodany przed podaniem.9
Zalecanie pacjentowi badania z użyciem substancji czynnej sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny powinno być rozważone w następujących sytuacjach klinicznych:
- Podejrzenie dysfunkcji nerek wymagające dokładnej oceny GFR dla każdej nerki oddzielnie
- Monitorowanie funkcji nerek u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek
- Ocena funkcji przeszczepu nerki
- Diagnostyka przyczyn wodonercza i innych zaburzeń odpływu moczu
- Podejrzenie zmian strukturalnych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego
- Potrzeba oceny przepływu krwi w naczyniach poprzez angioscyntygrafię
10
Ważne jest, aby pamiętać, że jako preparat radiofarmaceutyczny, ⁹⁹ᵐTc-DTPA powinien być stosowany wyłącznie przez specjalistów medycyny nuklearnej w odpowiednio wyposażonych ośrodkach, z zachowaniem wszystkich procedur ochrony radiologicznej i zasad bezpieczeństwa.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania