łuszczyca zwyczajna
Łuszczyca zwyczajna (psoriasis vulgaris) to przewlekła choroba autoimmunologiczna skóry, charakteryzująca się nadmiernym namnażaniem się komórek naskórka. Manifestuje się rumieniowymi, dobrze odgraniczonymi blaszkami pokrytymi srebrzystą łuską, najczęściej lokalizującymi się na wyprostnych powierzchniach kończyn, okolicy lędźwiowo-krzyżowej oraz owłosionej skórze głowy.
Patogeneza łuszczycy zwyczajnej obejmuje złożone interakcje między predyspozycją genetyczną, czynnikami środowiskowymi i zaburzeniami immunologicznymi. Kluczową rolę odgrywają limfocyty T, komórki dendrytyczne oraz cytokiny prozapalne, w tym TNF-α, IL-17 i IL-23. Choroba charakteryzuje się przyspieszonym cyklem proliferacji keratynocytów, który skraca się z normalnych 28-30 dni do zaledwie 3-4 dni.
Diagnostyka łuszczycy zwyczajnej opiera się głównie na obrazie klinicznym, choć w przypadkach wątpliwych pomocne może być badanie histopatologiczne. W ocenie nasilenia choroby wykorzystuje się wskaźniki takie jak PASI, BSA czy DLQI, które pozwalają monitorować skuteczność leczenia oraz wpływ choroby na jakość życia pacjenta.
Leczenie łuszczycy zwyczajnej jest wielokierunkowe i zależne od nasilenia zmian. Terapia miejscowa obejmuje stosowanie kortykosteroidów, pochodnych witaminy D3, retinoidów, inhibitorów kalcyneuryny czy dziegci. W przypadkach umiarkowanych do ciężkich stosuje się fototerapię oraz leczenie systemowe, w tym metotreksat, cyklosporynę, acytretynę oraz nowoczesne leki biologiczne ukierunkowane na konkretne mechanizmy immunologiczne.