oporność na darunawir
Oporność na darunawir to zjawisko polegające na zmniejszonej skuteczności tego leku przeciwwirusowego u pacjentów zakażonych wirusem HIV. Darunawir należy do grupy inhibitorów proteazy HIV i jest stosowany w leczeniu zakażenia HIV-1 zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i doświadczonych terapeutycznie.
Mechanizm oporności na darunawir związany jest głównie z mutacjami w genie proteazy HIV. Najważniejsze mutacje warunkujące oporność to V11I, V32I, L33F, I47V, I50V, I54L/M, T74P, L76V, I84V oraz L89V. Obecność co najmniej trzech z tych mutacji znacząco zmniejsza skuteczność darunawiru. Warto zaznaczyć, że darunawir wykazuje wyższy genetyczny barierę oporności w porównaniu do innych inhibitorów proteazy.
Oporność krzyżowa między darunawirem a innymi inhibitorami proteazy HIV występuje, ale w mniejszym stopniu niż pomiędzy innymi lekami z tej grupy. U pacjentów z opornością na darunawir zaleca się wykonanie testów genotypowania oporności w celu optymalizacji terapii antyretrowirusowej. Stosowanie darunawiru w połączeniu z rytonawirem lub kobicystatem jako wzmacniaczami farmakokinetycznymi oraz w skojarzeniu z innymi lekami antyretrowirusowymi może zmniejszyć ryzyko rozwoju oporności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Aurovitas 800 mg
Darunavir Aurovitas jest inhibitorem proteazy HIV-1, działającym poprzez hamowanie dimeryzacji i aktywności katalitycznej proteazy wirusa z bardzo wysoką powinowactwem (KD = 4,5 x 10⁻¹² M). Lek selektywnie blokuje rozszczepianie poliprotein Gag-Pol, co uniemożliwia powstawanie dojrzałych, zakaźnych cząsteczek wirusa. W modelach in vitro, obejmujących limfocyty T, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej oraz makrofagi, mediana EC50 darunawiru wynosiła od 1,2 do 8,5 nM (0,7–5,0 ng/ml), a dla różnych podtypów HIV-1 (grupy M i O) zakres EC50 wynosił od <0,1 do 4,3 nM. Indeks terapeutyczny jest wysoki, gdyż stężenia toksyczne dla komórek przekraczają 87 μM, co wskazuje na szerokie spektrum działania i bezpieczeństwo stosowania.
cykl replikacyjny HIV, darunawir, inhibitor proteazy HIV-1, izolat HIV-1, komórka jednojądrzasta krwi obwodowej, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, limfocyt T, makrofag, mutacja związana z opornością, oporność na darunawir, proteaza HIV-1, rytonawir, stężenie skuteczne, szczep oporny, szczep wrażliwy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Zentiva
Darunavir Zentiva 800 mg, stosowany wyłącznie w skojarzeniu z kobicystatem lub niską dawką rytonawiru, wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszą terapią przeciwretrowirusową, obecnością mutacji oporności (DRV-RAM), wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/ml oraz liczbą komórek CD4+ <100 x 10⁶/l. W trakcie ciąży stosowanie darunawiru z kobicystatem jest przeciwwskazane ze względu na znaczne obniżenie stężenia Cmin (nawet o 90%), co zwiększa ryzyko niepowodzenia wirusologicznego i transmisji HIV. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem typu B lub C, konieczne jest częstsze monitorowanie AspAT/AlAT, a w przypadku ciężkich zaburzeń wątroby lek jest przeciwwskazany. W populacji geriatrycznej oraz u dzieci poniżej 3 roku życia lub o masie ciała <15 kg brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Należy zwrócić uwagę na ryzyko ciężkich reakcji skórnych (0,4% pacjentów), w tym zespołu DRESS i Stevensa-Johnsona, oraz na możliwość polekowego zapalenia wątroby (0,5% pacjentów).
aktywność transaminaz, alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, enzymy wątrobowe, glikoproteina p, grupa sulfonamidowa, hemofilia, indukcja enzymu CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, klady HIV-1, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, polekowe zapalenie wątroby, półpasiec, przewlekłe zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, rytonawir, supresja wirusa, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wylew śródskórny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie płuc Pneumocystis, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, złożona terapia przeciwretrowirusowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Synoptis 600 mg
Darunawir, inhibitor proteazy HIV-1 o kodzie ATC J05AE10, wykazuje silne i selektywne działanie przeciwwirusowe poprzez hamowanie dimeryzacji i aktywności katalitycznej proteazy wirusa HIV-1, co zapobiega dojrzewaniu zakaźnych cząsteczek wirusa. Wartość stałej dysocjacji KD wynosi 4,5 x 10⁻¹² M, a mediany wartości EC50 dla różnych izolatów HIV-1 i HIV-2 mieszczą się w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/mL), z szerokim spektrum aktywności obejmującym genetyczne warianty grup M i O. Margines bezpieczeństwa jest wysoki, gdyż stężenia toksyczne dla komórek wynoszą od 87 μM do >100 μM. Badania in vitro wskazują na wysoką barierę genetyczną oporności, z opóźnionym rozwojem oporności powyżej 3 lat i koniecznością obecności 2–4 mutacji w genie proteazy, takich jak V11I, V32I, L33F, I47V, I50V, I54L/M, T74P, L76V, I84V i L89V, które wpływają na zmniejszoną wrażliwość na lek (FC >10 do 40). W praktyce klinicznej izolaty z FC ≤ 10 są wrażliwe, FC >10 do 40 wykazują zmniejszoną wrażliwość, a FC >40 są oporne na darunawir.
działanie przeciwwirusowe, efekt immunologiczny, enfuwirtyd, inhibitor dimeryzacji, inhibitor proteazy, izolat HIV-1, komórki CD4, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, kompleks poliproteinowy Gag-Pol, lek przeciwwirusowy, mutacja oporności, niepowodzenie wirologiczne, odpowiedź wirologiczna, oporność na darunawir, proteaza HIV-1, replikacja HIV, stała dysocjacji, supresja wirusowa, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Accord 150 mg
Darunavir Accord jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii skojarzonej z niską dawką rytonawiru oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi u pacjentów zakażonych HIV-1, w tym u dorosłych z doświadczeniem terapeutycznym oraz dzieci i młodzieży powyżej 3 lat i masie ciała ≥15 kg. Preparat dostępny jest w czterech dawkach: 75 mg, 150 mg, 300 mg i 600 mg, co umożliwia indywidualizację schematów dawkowania, szczególnie u pacjentów pediatrycznych, z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek oraz przy współistniejących interakcjach lekowych. Przed wdrożeniem terapii konieczna jest analiza historii leczenia, badania genotypu i fenotypu wirusa w celu oceny oporności, zwłaszcza mutacji w genie proteazy HIV-1, które mogą wpływać na skuteczność darunawiru. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak laktoza (14,24–113,90 mg), glikol propylenowy (10,42–83,33 mg) oraz w dawkach 300 mg i 600 mg barwnik żółcień pomarańczową FCF (E110), co wymaga uwagi u pacjentów z alergiami lub nietolerancjami.
darunawir, glikol propylenowy, HIV-1, inhibitor proteazy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, limfocyt CD4+, mutacja wirusa, niepowodzenie wirusologiczne, oporność na darunawir, oporność na leki przeciwretrowirusowe, parametr laboratoryjny, profil lipidowy, reakcja alergiczna, schemat terapeutyczny, tabletka powlekana, wiremia HIV RNA, wzmocnienie farmakokinetyczne, zakażenie HIV-1, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Synoptis 400 mg
Darunavir Synoptis, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 400 mg i 800 mg, jest inhibitorem proteazy HIV-1, działającym poprzez hamowanie dimeryzacji i aktywności katalitycznej proteazy wirusa z wartością KD wynoszącą 4,5 x 10⁻¹² M. Lek selektywnie blokuje rozszczepienie kompleksu poliproteinowego Gag-Pol, zapobiegając powstawaniu dojrzałych, zakaźnych cząsteczek wirusa. W badaniach in vitro wykazano skuteczność darunawiru wobec laboratoryjnych i klinicznych szczepów HIV-1 oraz HIV-2, z medianą EC₅₀ w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/mL), co jest znacznie poniżej toksycznych stężeń komórkowych (87 μM do >100 μM). Darunavir wykazuje szerokie spektrum działania wobec różnych podtypów HIV-1 (M i O) oraz skuteczność w różnych liniach komórkowych, w tym limfocytach T, komórkach jednojądrzastych krwi obwodowej oraz monocytach/makrofagach.
aktywność przeciwwirusowa, darunawir, inhibitor dimeryzacji, inhibitor proteazy, klasyfikacja ATC, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, kompleks Gag-Pol, krotność zmian EC50, lek przeciwwirusowy, limfocyt T, monocyty, mutacje związane z opornością, niepowodzenie wirologiczne, odpowiedź wirologiczna, oporność krzyżowa, oporność na darunawir, proteaza HIV-1, rytonawir, stała dysocjacji, stężenie skuteczne, stężenie toksyczne, terapia przeciwretrowirusowa, typranawir, zakażenie HIV - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Sandoz
Produkt leczniczy Darunavir Sandoz (600 mg tabletki powlekane) stosowany jest wyłącznie doustnie w skojarzeniu z małą dawką rytonawiru, który poprawia farmakokinetykę darunawiru. Terapia powinna być prowadzona w kombinacji z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, a przed jej rozpoczęciem konieczne jest zapoznanie się z Charakterystyką Produktu Leczniczego rytonawiru. Nie zaleca się modyfikacji dawki rytonawiru, gdyż zwiększenie dawki nie wpływa istotnie na stężenie darunawiru. U pacjentów wcześniej leczonych przeciwretrowirusowo nie stosuje się schematów raz na dobę z kobicystatem lub rytonawirem, jeśli występują mutacje DRV-RAM, wiremia HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/ml lub liczba CD4+ <100 x 10⁶/l. Stosowanie u dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała <15 kg jest niewskazane ze względu na brak danych bezpieczeństwa i skuteczności. W ciąży lek można stosować tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko, zwracając uwagę na interakcje zmniejszające ekspozycję na darunawir. U osób ≥65 lat należy zachować ostrożność z powodu częstszych chorób współistniejących i ryzyka interakcji.
ciężka reakcja skórna, darunawir, eozynofilia, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, leki przeciwretrowirusowe, mutacje DRV-RAM, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, podtypy HIV-1, podwyższone aminotransferazy, raltegrawir, rytonawir, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uczulenie na sulfonamidy, wiremia HIV-1, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zoptymalizowane leczenie podstawowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Aurovitas 600 mg
Darunavir Aurovitas jest inhibitorem proteazy HIV-1, działającym poprzez selektywne hamowanie dimeryzacji i aktywności katalitycznej proteazy z wartością stałej dysocjacji KD = 4,5 x 10⁻¹² M. Mechanizm ten uniemożliwia rozszczepienie poliproteiny Gag-Pol, co zapobiega powstawaniu dojrzałych, zakaźnych cząstek wirusa i skutkuje zahamowaniem replikacji HIV. Lek wykazuje wysoką aktywność przeciwwirusową wobec laboratoryjnych i klinicznych szczepów HIV-1 oraz HIV-2, z medianą EC50 w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/ml) oraz szerokim spektrum działania wobec podtypów HIV-1 grupy M i O (EC50 <0,1–4,3 nM). Stężenia toksyczne dla komórek są znacznie wyższe (87 μM do >100 μM), co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa. Rozwój oporności jest powolny i wymaga wielu mutacji w genie proteazy, a klinicznie istotne mutacje RAMs (m.in. V11I, V32I, I50V) wpływają na zmniejszenie skuteczności terapii, co odzwierciedla parametr krotności zmian EC50 (FC): wrażliwość przy FC ≤ 10, zmniejszona wrażliwość przy FC 10–40, oporność przy FC > 40.
cykl replikacyjny HIV, darunawir rytonawir, HIV-1 grupa M, inhibitor proteazy HIV, inhibitor proteazy HIV-1, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, kompleks Gag-Pol, kompleks poliproteinowy, krotność zmian EC50, leki przeciwretrowirusowe, monocyty/makrofagi, mutacje związane z opornością, niepowodzenie wirologiczne, oporność krzyżowa, oporność na darunawir, replikacja HIV, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczność komórkowa, typranawir, zakażenie HIV - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Sandoz 600 mg
Darunawir, będący inhibitorem proteazy HIV-1 (KD=4,5 x 10⁻¹² M), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwwirusowego wobec różnych szczepów HIV-1 (grupy M i O) oraz HIV-2, z medianą wartości EC₅₀ w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/ml). Jego mechanizm polega na selektywnym hamowaniu rozszczepienia poliprotein Gag-Pol, co zapobiega powstawaniu zakaźnych cząstek wirusa. Wartości EC₅₀ są znacznie niższe niż stężenia toksyczne (87 μM do >100 μM), co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa. Selekcja oporności na darunawir jest powolna (>3 lata), a oporność wiąże się z obecnością ≥3 mutacji RAM (V11I, V32I, L33F, I47V, I50V, I54L/M, T74P, L76V, I84V, L89V) i wzrostem wartości FC EC₅₀ powyżej 10, co koreluje z obniżoną skutecznością terapii. W badaniach klinicznych (TITAN, POWER, DUET) wykazano, że darunawir w skojarzeniu z rytonawirem (600/100 mg 2× dziennie) istotnie poprawia supresję wirusową (45,0% vs. 11,3% z wiremią <50 kopii/ml w 48 tygodniu) oraz utrzymuje efekt immunologiczny do 96 tygodni u pacjentów doświadczonych w terapii przeciwretrowirusowej.
aktywność przeciwwirusowa in vitro, enfuwirtyd, farmakokinetyka, gen proteazy, HIV-1 RNA, inhibitor proteazy, izolat HIV-1, komórka CD4+, komórka jednojądrzasta krwi obwodowej, kompleks poliproteinowy Gag-Pol, krotność zmian, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwwirusowy, limfocyt T, monocyt-makrofag, mutacja związana z opornością, niepowodzenie wirologiczne, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na darunawir, proteaza HIV-1, stężenie toksyczne, supresja wirusowa, szczep typu dzikiego, terapia przeciwretrowirusowa, wartość EC50, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Synoptis
Leczenie darunawirem wymaga podawania go wyłącznie w skojarzeniu z kobicystatem lub rytonawirem w małej dawce, co poprawia farmakokinetykę leku, oraz z innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Schemat dawkowania 400 mg lub 800 mg raz na dobę nie jest zalecany u pacjentów z wcześniejszą terapią przeciwretrowirusową, jeśli występują mutacje oporności DRV-RAM, wiremia HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/mL lub liczba komórek CD4+ <100 x 10⁶/L. U kobiet w ciąży stosowanie darunawiru z kobicystatem jest niezalecane ze względu na znaczne obniżenie ekspozycji na lek (spadek stężenia Cmin o około 90%), co zwiększa ryzyko niepowodzenia terapii i przeniesienia zakażenia na dziecko. W takich przypadkach preferuje się darunawir z rytonawirem. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza przewlekłym zapaleniem typu B lub C, konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby, a u osób z ciężkimi zaburzeniami podawanie darunawiru jest przeciwwskazane. Nie wymaga się modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, jednak u pacjentów dializowanych brak jest danych dotyczących kobicystatu.
aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, dziurawiec zwyczajny, glikoproteina p, hemodializa, hemofilia, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pneumocystis jirovecii, reaktywacja wirusa opryszczki, supresja wirusa, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Darunavir Zentiva 800 mg
Leczenie produktem Darunavir Zentiva powinno być prowadzone przez lekarza z doświadczeniem w terapii HIV, z uwzględnieniem stosowania darunawiru wyłącznie w połączeniu z kobicystatem (150 mg raz na dobę) lub rytonawirem (100 mg raz na dobę) jako wzmacniaczami farmakokinetycznymi. Zalecane dawkowanie u dorosłych wcześniej nieleczonych pacjentów to 800 mg darunawiru raz na dobę z posiłkiem. U pacjentów wcześniej leczonych, bez mutacji DRV-RAM i z wiremią HIV-1 RNA <100 000 kopii/ml oraz liczbą CD4+ ≥100 x 10^6/l, stosuje się ten sam schemat, natomiast u pozostałych pacjentów zalecane jest 600 mg darunawiru dwa razy na dobę z rytonawirem 100 mg dwa razy na dobę. U dzieci i młodzieży (3-17 lat, masa ciała ≥40 kg) dawkowanie jest analogiczne, z zastrzeżeniem, że kobicystat stosuje się tylko u młodzieży ≥12 lat. Nie ustalono dawkowania kobicystatu u dzieci <12 lat, a produkt nie jest zalecany u dzieci <3 lat lub o masie <15 kg. W przypadku pominięcia dawki, jeśli nie minęło więcej niż 12 godzin, należy przyjąć lek z posiłkiem jak najszybciej; jeśli więcej, kontynuować schemat bez dawki pominiętej. Wymioty do 4 godzin od podania wymagają powtórzenia dawki.
darunawir, dializa, dipiwoksyl adefowiru, dysfagia, emtrycytabina, genotypowanie HIV-1, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, lamiwudyna, lek przeciwretrowirusowy, mutacje DRV-RAM, okres półtrwania darunawiru, oporność na darunawir, rytonawir, skala Child-Pugh, stężenie kreatyniny w osoczu, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Synoptis
Darunavir Synoptis, stosowany doustnie w skojarzeniu z rytonawirem w dawce wzmacniającej oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi, wymaga ścisłego monitorowania odpowiedzi wirologicznej i badań oporności w przypadku niewystarczającej supresji HIV. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z mutacjami DRV-RAM, wiremią ≥100 000 kopii/mL oraz liczbą CD4+ <100 x 10⁶/L w schemacie raz na dobę. Produkt jest przeciwwskazany u dzieci <3 lat lub <15 kg oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W trakcie terapii należy monitorować funkcję wątroby, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C, ze względu na ryzyko zapalenia wątroby indukowanego lekiem (0,5% w badaniach klinicznych). W przypadku ciężkich reakcji skórnych (0,4% pacjentów), w tym zespołu DRESS i Stevensa-Johnsona (<0,1%), konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Darunavir wiąże się głównie z kwaśną glikoproteiną α1, co może prowadzić do interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami.
aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, enzymy wątrobowe, glikoproteina p, hemofilia, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby typu B, supresja wirusa, wiremia HIV-1, wirus opryszczki, wirus półpaśca, zapalenie płuc Pneumocystis, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Accord
Podczas terapii produktem Darunavir Accord, zawierającym darunawir w skojarzeniu z rytonawirem, konieczna jest regularna ocena odpowiedzi wirologicznej, a w przypadku braku lub utraty odpowiedzi zaleca się badania oporności. Schemat z darunawirem i rytonawirem podawany raz na dobę nie jest zalecany u pacjentów z mutacjami DRV-RAM, wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/mL lub liczbą komórek CD4+ <100 x 10⁶/L. U dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała <15 kg stosowanie jest niewskazane ze względu na brak danych. W ciąży darunawir z rytonawirem stosuje się tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko, z uwzględnieniem interakcji z innymi lekami. U osób powyżej 65. roku życia zaleca się ostrożność ze względu na częstsze współistniejące choroby i obniżoną czynność wątroby. W trakcie terapii obserwowano ciężkie reakcje skórne (0,4%), w tym zespół DRESS i Stevensa-Johnsona (<0,1%), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergią na sulfonamidy, gdyż darunawir zawiera ugrupowanie sulfonamidowe.
alergia na sulfonamidy, AspAT AlAT, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, czynnik VIII, darunawir, dehydrogenaza alkoholowa, glikoproteina p, hemofilia, hiperlipidemia, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, komórki CD4, lek przeciwretrowirusowy, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mutacja DRV-RAM, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, odpowiedź wirologiczna, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, podwyższona aktywność transaminaz, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, rytonawir, terapia przeciwretrowirusowa, ugrupowanie sulfonamidowe, wiremia HIV-1, wylew śródskórny, wysypka polekowa, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie płuc Pneumocystis, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Synoptis
Darunavir Synoptis, stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, wymaga podawania wyłącznie doustnie w skojarzeniu z rytonawirem w dawce wzmacniającej oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Zaleca się regularną ocenę odpowiedzi wirologicznej i badania oporności w przypadku utraty skuteczności. Nie stosować u pacjentów z mutacjami DRV-RAM, wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/mL lub liczbą CD4+ <100 x 10⁶/L przy schemacie raz na dobę. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (zwłaszcza przewlekłym zapaleniem typu B lub C) konieczne jest częstsze monitorowanie AspAT/AlAT, a w przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby darunavir jest przeciwwskazany. U pacjentów z niewydolnością nerek nie wymaga się zmiany dawkowania. W trakcie terapii obserwowano ciężkie reakcje skórne (0,4%), w tym zespół DRESS i Stevens-Johnsona (<0,1%), co wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Darunavir zawiera ugrupowanie sulfonamidowe, co wymaga ostrożności u pacjentów z alergią na sulfonamidy.
alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, dializa otrzewnowa, eozynofilia, hemodializa, hemofilia typu A, immunosupresja, inhibitor proteazy, kortykosteroidy, kwaśna glikoproteina α1, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pneumocystis jirovecii, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reaktywacja immunologiczna, supresja wirusa, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Darunavir Synoptis 400 mg
Leczenie produktem Darunavir Synoptis powinno być prowadzone przez doświadczonych specjalistów w terapii HIV, z uwzględnieniem konieczności stosowania go wyłącznie w skojarzeniu z farmakokinetycznym wzmacniaczem – kobicystatem (150 mg raz na dobę) lub rytonawirem (100 mg raz na dobę), podawanymi podczas posiłku. U dorosłych nieleczonych wcześniej terapią przeciwretrowirusową zalecana dawka darunawiru wynosi 800 mg raz na dobę. U pacjentów wcześniej leczonych, bez mutacji DRV-RAM i z wiremią HIV-1 RNA <100 000 kopii/mL oraz liczbą komórek CD4+ ≥100 x 10^6/L, stosuje się ten sam schemat dawkowania. W pozostałych przypadkach dawka wynosi 600 mg dwa razy na dobę z rytonawirem 100 mg dwa razy na dobę. U dzieci i młodzieży (3-17 lat, ≥40 kg) nieleczonych wcześniej stosuje się 800 mg darunawiru z 100 mg rytonawiru raz na dobę, nie zaleca się stosowania kobicystatu w tej grupie. Produkt nie jest wskazany u dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała <15 kg.
czynność wydzielnicza nerek, darunawir, dializa, ekspozycja na lek, genotypowanie HIV-1, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, lek przeciwretrowirusowy, mutacja DRV-RAM, okres półtrwania, oporność na darunawir, rytonawir, skala Child-Pugh, stężenie kreatyniny, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wydzielanie kreatyniny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Synoptis 800 mg
Darunawir, inhibitor proteazy HIV-1 o kodzie ATC J05AE10, wykazuje wysoką skuteczność przeciwwirusową poprzez hamowanie dimeryzacji i aktywności katalitycznej proteazy HIV-1 (KD = 4,5 x 10⁻¹² M). Mechanizm działania polega na selektywnym blokowaniu rozszczepienia poliprotein Gag-Pol, co uniemożliwia powstawanie dojrzałych, zakaźnych cząsteczek wirusa. W badaniach in vitro mediana EC₅₀ mieściła się w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/mL), potwierdzając wysoką aktywność wobec różnych szczepów HIV-1 (grupy M i O) oraz HIV-2. Darunawir wykazuje szerokie spektrum działania na modele komórkowe, w tym limfocyty T, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej oraz monocyty/makrofagi, z wysokim wskaźnikiem selektywności i marginesem bezpieczeństwa (stężenia toksyczne 87–>100 μM).
aktywność przeciwwirusowa, HIV-1 grupa M, inhibitor dimeryzacji, inhibitor proteazy, komórki jednojądrzaste, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, krotność zmian EC50, leczenie pierwszego rzutu, lek przeciwwirusowy, limfocyty T, monocyty/makrofagi, niepowodzenie wirologiczne, oporność krzyżowa, oporność na darunawir, proteaza HIV-1, replikacja wirusa, selekcja in vitro, stężenie skuteczne EC50, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczność komórkowa, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Aurovitas 800 mg
Darunavir Aurovitas to lek przeciwretrowirusowy zawierający 800 mg darunawiru w postaci tabletek powlekanych, stosowany wyłącznie w terapii skojarzonej zakażeń HIV-1. Lek jest wskazany dla dorosłych i młodzieży (≥12 lat, ≥40 kg) oraz dzieci od 3 lat (≥40 kg), zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i tych z doświadczeniem terapeutycznym, pod warunkiem braku mutacji oporności DRV-RAM, wiremii HIV-1 RNA <100 000 kopii/ml oraz liczby komórek CD4+ ≥100 x 10⁶/L. Przed wdrożeniem terapii u pacjentów z doświadczeniem leczenia zaleca się wykonanie badania genotypowania w celu wykluczenia oporności na darunawir. Tabletki mają charakterystyczny wygląd (ciemnoczerwone, owalne, 20,2 mm x 10,1 mm) i zawierają 111,12 mg glikolu propylenowego jako substancję pomocniczą.
darunawir, genotypowanie HIV, HIV-1, kobicystat, komórki CD4, lek przeciwretrowirusowy, mutacje DRV-RAM, oporność na darunawir, pacjent experienced, pacjent naïve, parametry immunologiczne, parametry wirusologiczne, profil oporności, rytonawir, schemat terapeutyczny, tabletka powlekana, terapia skojarzona, wiremia HIV-1 RNA, wzmacniacz farmakokinetyczny, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Darunawir – Wskazania do stosowania
Darunawir, będący inhibitorem proteazy HIV-1, jest stosowany wyłącznie w terapii skojarzonej z niską dawką rytonawiru lub kobicystatu (w przypadku Darunavir Zentiva) jako wzmacniaczem farmakokinetycznym. Lek jest wskazany do leczenia zakażeń HIV-1 u dorosłych, dzieci i młodzieży spełniających określone kryteria wiekowe i wagowe (wiek >3 lat, masa ciała ≥15 kg; dla kobicystatu – wiek ≥12 lat i masa ciała ≥40 kg). Preparaty darunawiru dostępne są w dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg, 400 mg, 600 mg i 800 mg, co umożliwia indywidualne dostosowanie schematów dawkowania. Szczególną uwagę zwraca się na pacjentów wcześniej leczonych terapią przeciwretrowirusową, zwłaszcza tych intensywnie leczonych, u których konieczne jest wykluczenie mutacji oporności DRV-RAM oraz ocena wiremii HIV-1 RNA (<100 000 kopii/ml) i liczby limfocytów CD4+ (≥100 x 10⁶/l) przed rozpoczęciem terapii.
badanie genotypowe HIV, darunawir, genotypowanie HIV, inhibitor proteazy, kobicystat, komórki CD4, mutacje DRV-RAM, oporność na darunawir, replikacja wirusa, rytonawir, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV, wiremia HIV-1, wirus HIV-1, wzmacniacz farmakokinetyczny, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Darunavir Sandoz 600 mg
Darunawir, podawany w skojarzeniu z rytonawirem, wykazuje zwiększoną ekspozycję u pacjentów z HIV-1 w porównaniu do zdrowych ochotników, co jest związane z podwyższonym stężeniem kwaśnej α₁-glikoproteiny (AAG) i zwiększonym wiązaniem z białkami osocza (około 95%). Metabolizm darunawiru odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, a rytonawir, jako inhibitor CYP3A, znacząco hamuje jego metabolizm, co prowadzi do około 14-krotnego wzrostu ekspozycji na darunawir. Po podaniu doustnym darunawir osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 2,5-4 godziny, a jego biodostępność wzrasta z 37% do około 82% w obecności 100 mg rytonawiru podawanego dwa razy na dobę. Obecność pokarmu zwiększa biodostępność o około 30%, dlatego lek należy podawać z posiłkiem i rytonawirem. Objętość dystrybucji wynosi 88,1 ± 59,0 l (bez rytonawiru) i wzrasta do 131 ± 49,9 l w jego obecności. Darunawir jest wydalany głównie z kałem (79,5%) i moczem (13,9%), z okresem półtrwania około 15 godzin przy podaniu z rytonawirem.
biodostępność leku, biotransformacja wątrobowa, dystrybucja leku, ekspozycja na darunawir, izoenzym CYP3A, klirens kreatyniny, komórki CD4, kwaśna α1-glikoproteina, mutacje DRV-RAM, okres półtrwania, oksydacja, oporność na darunawir, schemat dawkowania, skala Childa-Pugha, terapia przeciwretrowirusowa, wiązanie z białkami osocza, wiremia HIV-1 RNA, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Synoptis 800 mg
Darunavir Synoptis jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii zakażeń HIV-1, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 400 mg i 800 mg. Lek należy stosować wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, w dwóch podstawowych schematach: z rytonawirem w małej dawce lub z kobicystatem (tylko u dorosłych). Preparat jest wskazany zarówno u dorosłych, jak i u młodzieży powyżej 3 lat i masie ciała ≥40 kg. Wskazania różnią się w zależności od historii leczenia: u pacjentów ART-naive stanowi element pierwszej linii terapii, natomiast u ART-experienced wymaga spełnienia kryteriów takich jak brak mutacji oporności DRV-RAM, wiremia HIV-1 RNA <100 000 kopii/mL oraz liczba limfocytów CD4+ ≥100 × 10^6/L. Przed rozpoczęciem terapii u pacjentów wcześniej leczonych konieczne jest wykonanie badania genotypowego w celu oceny oporności na darunawir.
darunawir, darunawir z glikolem propylenowym, genotypowanie, glikol propylenowy, kobicystat, komórki CD4, laktoza jednowodna, lek przeciwretrowirusowy, nietolerancja laktozy, oporność, oporność na darunawir, rytonawir, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wirus HIV-1, zakażenie, zakażenie HIV-1, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Glenmark 600 mg
Darunawir, inhibitor proteazy HIV-1 o wysokiej selektywności (KD = 4,5 x 10⁻¹² M), hamuje dimeryzację i aktywność katalityczną proteazy, uniemożliwiając dojrzewanie zakaźnych cząsteczek wirusa. Wykazuje silną aktywność przeciwwirusową wobec szerokiego spektrum szczepów HIV-1 (grupy M i O) oraz HIV-2, z medianą EC50 w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/ml), co jest znacznie niższe od toksycznego stężenia komórkowego (87–>100 μM), wskazując na szeroki indeks terapeutyczny. Rozwój oporności na darunawir jest powolny (>3 lata), a kluczowe mutacje proteazy (m.in. V11I, V32I, I50V, I54L/M) wpływają na zmniejszoną wrażliwość, ocenianą za pomocą krotności zmian (FC) EC50, gdzie FC ≤ 10 oznacza wrażliwość, FC 10–40 zmniejszoną wrażliwość, a FC > 40 oporność. Terapia darunawirem z rytonawirem (600/100 mg dwa razy dziennie) wykazuje skuteczność u pacjentów z wcześniejszym leczeniem przeciwretrowirusowym, potwierdzoną w badaniach fazy III (TITAN, ODIN) oraz IIb (POWER 1 i 2), z utrzymującą się supresją wirusową (<50 kopii/ml) u 80% pacjentów po 96 tygodniach.
aktywność przeciwwirusowa, HIV-1 RNA, indeks terapeutyczny, inhibitor proteazy HIV, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, kompleks poliproteinowy Gag-Pol, krotność zmian EC50, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, monocyty/makrofagi, mutacje oporności, niepowodzenie wirologiczne, odpowiedź wirusologiczna, oporność na darunawir, profil bezpieczeństwa, profil farmakokinetyczny, proteaza HIV-1, przeniesienie zakażenia z matki na dziecko, stężenie skuteczne, stężenie toksyczne, supresja wirusowa, szczep typu dzikiego, terapia przeciwretrowirusowa, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Darunavir Synoptis 75 mg
Leczenie produktem Darunavir Synoptis powinno być prowadzone przez doświadczonych specjalistów w terapii HIV, z uwzględnieniem skojarzonego podawania darunawiru z rytonawirem w małej dawce, co poprawia farmakokinetykę darunawiru. U dorosłych pacjentów wcześniej leczonych przeciwretrowirusowo zalecana dawka wynosi 600 mg darunawiru dwa razy na dobę wraz z 100 mg rytonawiru, podawane zawsze z posiłkiem. U dzieci i młodzieży (3-17 lat) o masie ciała ≥15 kg dawkowanie jest dostosowane do masy ciała, np. 600 mg darunawiru/100 mg rytonawiru raz na dobę dla masy 15-30 kg, z możliwością stosowania schematów raz lub dwa razy na dobę w zależności od historii leczenia i obecności mutacji oporności DRV-RAM. W przypadku pominięcia dawki, jeśli upłynęło mniej niż 6 godzin, należy ją przyjąć natychmiast z posiłkiem; jeśli więcej, kontynuować schemat bez podwójnej dawki.
darunawir, dysfagia, fachowy pracownik opieki zdrowotnej, farmakokinetyka darunawiru, genotyp HIV, inhibitor proteazy HIV, komórki CD4, mutacja DRV-RAM, okres półtrwania darunawiru, oporność na darunawir, rytonawir, schemat dawkowania, skala Child-Pugh, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie wirusem HIV