wydzielanie kreatyniny

Wydzielanie kreatyniny to proces fizjologiczny, w którym kreatynina – produkt przemiany fosfokreatyny w mięśniach – jest usuwana z organizmu głównie przez nerki. Jest to jeden z najważniejszych parametrów oceny funkcji nerek, wykorzystywany powszechnie w diagnostyce klinicznej.

Kreatynina jest filtrowana w kłębuszkach nerkowych, a następnie w niewielkim stopniu (około 10-20%) wydzielana w kanalikach proksymalnych. Wydzielanie to jest stosunkowo stałe u danej osoby, co czyni kreatyninę przydatnym markerem przesączania kłębuszkowego. Dzienne wydzielanie kreatyniny zależy głównie od masy mięśniowej i wynosi zazwyczaj 15-25 mg/kg masy ciała u mężczyzn i 10-20 mg/kg u kobiet.

Zaburzenia wydzielania kreatyniny mogą świadczyć o uszkodzeniu nerek. Zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy obserwuje się zwykle przy obniżeniu filtracji kłębuszkowej poniżej 50% normy. Niektóre leki, jak trimetoprim, cymetydyna czy probenecyd, mogą hamować kanalikowe wydzielanie kreatyniny, prowadząc do wzrostu jej stężenia w surowicy bez faktycznego pogorszenia funkcji nerek.

W praktyce klinicznej wydzielanie kreatyniny wykorzystuje się do obliczania klirensu kreatyniny oraz szacowania współczynnika przesączania kłębuszkowego (eGFR) za pomocą wzorów, takich jak MDRD czy CKD-EPI. Pomiary te stanowią podstawę rozpoznawania i monitorowania przewlekłej choroby nerek oraz dostosowywania dawek leków wydalanych przez nerki.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl