owrzodzenia przewodu pokarmowego
Owrzodzenia przewodu pokarmowego to ubytki błony śluzowej wyścielającej przewód pokarmowy, które sięgają warstwy mięśniowej. Najczęściej występują w żołądku oraz dwunastnicy (wrzody trawienne), rzadziej w przełyku, jelicie cienkim i grubym.
Główne czynniki etiologiczne obejmują zakażenie bakterią Helicobacter pylori, stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), nadmierne wydzielanie kwasu solnego oraz stres. Istotną rolę odgrywają również czynniki genetyczne, palenie tytoniu oraz dieta bogata w ostre przyprawy.
Objawy owrzodzeń mogą obejmować ból w nadbrzuszu, który typowo pojawia się 2-3 godziny po posiłku lub na czczo, zgagę, nudności, wymioty, utratę apetytu oraz spadek masy ciała. Powikłania nieleczonych owrzodzeń to krwawienie, perforacja (przedziurawienie) ściany przewodu pokarmowego oraz zwężenie odźwiernika.
Diagnostyka obejmuje badanie endoskopowe (gastroskopię), testy na obecność H. pylori (test oddechowy, badanie kału, test ureazowy), badania obrazowe oraz laboratoryjne. Leczenie zależy od etiologii i może obejmować eradykację H. pylori, inhibitory pompy protonowej, leki zobojętniające kwas solny, antagonisty receptorów H2 oraz modyfikację stylu życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Opokan max 15 mg
Przedkliniczne badania meloksykamu, substancji czynnej preparatu Opokan max, potwierdzają profil bezpieczeństwa charakterystyczny dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Długotrwałe podawanie wysokich dawek (≥1 mg/kg m.c.) u zwierząt skutkowało typowymi działaniami niepożądanymi, takimi jak owrzodzenia i nadżerki przewodu pokarmowego oraz martwica brodawek nerkowych, wskazując na ryzyko nefrotoksyczności. W badaniach reprodukcji u szczurów zaobserwowano zmniejszenie owulacji i zahamowanie implantacji zarodków, a działanie embriotoksyczne pojawiło się przy dawkach toksycznych dla matek (≥1 mg/kg m.c.). Nie stwierdzono jednak działania teratogennego przy dawkach do 4 mg/kg u szczurów i 80 mg/kg u królików, co stanowi 20-40x i 400-800x wyższe wartości niż dawki kliniczne (7,5-15 mg, ok. 0,1-0,2 mg/kg dla osoby 75 kg).
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, implantacja zarodka, inhibitory syntezy prostaglandyn, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadżerka, nefrotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, Opokan max, owrzodzenia przewodu pokarmowego, profil bezpieczeństwa leku, resorpcja zarodka, toksyczność okołoporodowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan Genoptim 40 mg
Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne przy dawkach terapeutycznych, w tym zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy u zwierząt z prawidłowym ciśnieniem tętniczym. Morfologiczne zmiany nerek u psów obejmowały poszerzenie kanalików nerkowych z zanikiem, co wskazuje na potencjalny nefrotoksyczny wpływ telmisartanu. Dodatkowo, u szczurów i psów stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej żołądka, takie jak nadżerki, owrzodzenia i zmiany zapalne. Te działania niepożądane wynikają z mechanizmu farmakologicznego telmisartanu i są analogiczne do efektów innych leków z grupy antagonistów receptora angiotensyny II oraz inhibitorów ACE, a ich wystąpieniu można zapobiec poprzez doustne uzupełnienie sodu.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt klastogenny, erytrocyty, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, inhibitory konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, kreatynina, nadżerka błony śluzowej, owrzodzenia przewodu pokarmowego, parametry hematologiczne, potas w surowicy, telmisartan, układ renina-angiotensyna, zapalenie błony śluzowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hyzaar 50 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa połączenia losartanu potasowego z hydrochlorotiazydem (lek Hyzaar) obejmowały ocenę farmakologiczną, genotoksyczną, rakotwórczą oraz toksyczność przewlekłą do 6 miesięcy u szczurów i psów. Wyniki nie wykazały istotnego ryzyka dla pacjentów, choć obserwowano zmiany hematologiczne (obniżenie erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu), biochemiczne (wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadycznie kreatyniny w surowicy) oraz zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych. Dodatkowo stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia i krwawienia, głównie związane z działaniem losartanu.
azot mocznikowy, badania genotoksyczne, badania rakotwórcze, badanie teratogenności, działanie teratogenne, hematokryt, hemoglobina, Hyzaar, kreatynina w surowicy, krwinki czerwone, losartan potasowy z hydrochlorotiazydem, nadliczbowe żebra, owrzodzenia przewodu pokarmowego, parametry hematologiczne, śmierć płodowa, testy farmakologiczne, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie błony śluzowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bevimlar 15 mg; 20 mg
Przy kwalifikacji pacjenta do terapii rywaroksabanem (Bevimlar) w dawkach 15 mg i 20 mg należy szczegółowo ocenić przeciwwskazania, aby uniknąć powikłań krwotocznych. Bezimiennie przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem, nadwrażliwością na rywaroksaban lub składniki pomocnicze (tabletki zawierają laktozę: 43 mg w dawce 15 mg i 57 mg w dawce 20 mg). Należy unikać terapii u chorych z patologiami przewodu pokarmowego (czynne lub niedawne owrzodzenia), nowotworami z wysokim ryzykiem krwawienia, niedawno przebytymi urazami lub zabiegami neurochirurgicznymi i okulistycznymi, a także u pacjentów z przebyłym krwotokiem wewnątrzczaszkowym oraz istotnymi patologiami naczyniowymi (żylaki przełyku, tętniaki, wady rozwojowe naczyń). Bezimiennie przeciwwskazane jest łączenie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, z wyjątkiem krótkotrwałej zmiany terapii lub stosowania heparyny niefrakcjonowanej w dawkach do utrzymania drożności cewników.
apiksaban, dabigatran, doustny lek przeciwzakrzepowy, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia wątrobowa, krwawienie aktywne, krwotok wewnątrzczaszkowy, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, nowotwór przewodu pokarmowego, nowotwór złośliwy, owrzodzenia przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, układ krzepnięcia, uraz mózgu, wada żylno-tętnicza, warfaryna, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ibuprom Zatoki Sprint 200 mg + 30 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa leku Ibuprom Zatoki Sprint, zawierającego ibuprofen (200 mg) oraz pseudoefedrynę chlorowodorek (30 mg), wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa poszczególnych składników oraz ich połączenia. Ibuprofen w dawce 60 mg/kg masy ciała podawany szczurzym przez 6 miesięcy nie wykazał szkodliwych działań systemowych, a toksyczność ograniczała się do uszkodzeń przewodu pokarmowego, co jest zgodne z profilem NLPZ. Pseudoefedryna nie była oceniana w badaniach subchronicznych ani długotrwałych, co stanowi ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa. Połączenie obu substancji nie wykazuje działania mutagennego, a ibuprofen nie wykazuje działania rakotwórczego w badaniach na gryzoniach. Dodatkowo, obserwacje u ponad 3000 osób stosujących pseudoefedrynę przez ponad 7,5 roku nie wykazały wzrostu ryzyka karcynogenezy.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Doloxib 60 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Doloxib, jest selektywnym inhibitorem COX-2, wykazującym działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe bez wpływu na COX-1, co minimalizuje ryzyko uszkodzeń żołądka i zaburzeń funkcji płytek krwi. W dawkach klinicznych do 150 mg/dobę hamuje aktywność COX-2, co przekłada się na skuteczność w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów (60 mg/dobę), reumatoidalnego zapalenia stawów (60-90 mg/dobę), ostrych napadów dny moczanowej (120 mg/dobę) oraz zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (90 mg/dobę). Efekty terapeutyczne pojawiają się szybko, często już w 2. dniu leczenia, a w badaniach długoterminowych utrzymują się do 52 tygodni. W leczeniu bólu pooperacyjnego po zabiegach stomatologicznych etorykoksyb 90 mg/dobę wykazuje skuteczność porównywalną z ibuprofenem 600 mg, z szybkim początkiem działania (mediana 28 minut) i mniejszym zapotrzebowaniem na leki doraźne.
choroba zwyrodnieniowa stawów, cyklooksygenaza, dna moczanowa, działanie przeciwagregacyjne, incydent zakrzepowo-zatorowy, inhibitor cyklooksygenazy-2, izoenzym, koksyby, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas arachidonowy, leki przeciwzapalne, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenia przewodu pokarmowego, owulacja, płytki krwi, prostacyklina, prostanoidy, przewód tętniczy, reumatoidalne zapalenie stawów, stan zapalny, synteza prostaglandyn, tromboksan, zastoinowa niewydolność serca, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dicloberl retard 100 mg
Dicloberl retard, zawierający 100 mg diklofenaku sodowego w kapsułce o przedłużonym uwalnianiu, posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na diklofenak lub składniki preparatu (w tym 67,5 mg sacharozy na kapsułkę), aktywne choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy, krwawienia z przewodu pokarmowego, ciężką niewydolność wątroby i nerek, czynne krwawienia (w tym z naczyń mózgowych), a także schorzenia kardiologiczne takie jak zastoinowa niewydolność serca (klasa II-IV wg NYHA), choroba niedokrwienna serca oraz choroby naczyń obwodowych i mózgowych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u kobiet w III trymestrze ciąży oraz u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia ze względu na ryzyko poważnych powikłań i toksyczności. Diklofenak może nasilać krwawienia poprzez hamowanie agregacji płytek, co wyklucza jego stosowanie w aktywnych krwawieniach.
agregacja płytek krwi, antykoagulant, choroba autoimmunologiczna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cukrzyca, diklofenak sodowy, hiperlipidemia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kortykosteroid, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na diklofenak, napad astmy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewydolność wątroby i nerek, owrzodzenia przewodu pokarmowego, pokrzywka, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, zaburzenia krwiotworzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Movalis 10 mg/ml (15 mg/1,5 ml)
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym, zwłaszcza w terapii wielolekowej. Jednoczesne stosowanie meloksykamu z innymi NLPZ lub kwasem acetylosalicylowym w dawkach ≥ 500 mg jednorazowo lub ≥ 3 g/dobę zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i jest niewskazane. Końcowa ostrożność dotyczy także skojarzenia z kortykosteroidami, lekami przeciwzakrzepowymi, trombolitycznymi, SSRI oraz lekami moczopędnymi, inhibitorami ACE i antagonistami receptora angiotensyny II, ze względu na ryzyko krwawień, owrzodzeń, osłabienia działania hipotensyjnego oraz pogorszenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku i z zaburzeniami nerkowymi. W przypadku inhibitorów kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus) konieczne jest ścisłe monitorowanie funkcji nerek z uwagi na potencjalne nasilenie nefrotoksyczności.
antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, cholestyramina, cytochrom P450, diuretyk oszczędzający potas, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie synergistyczne, hamowanie płytek krwi, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor kalcyneuryny, interakcja farmakokinetyczna, interakcje farmakodynamiczne, klirens kreatyniny, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, mielosupresja, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, owrzodzenia przewodu pokarmowego, pemetreksed, perforacja, pochodna sulfonylomocznika, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie litu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fibralipid 200 mg
Przedkliniczne badania fenofibratu wykazały toksyczność mięśni szkieletowych, głównie włókien typu I, przy dawkach przekraczających 30 mg/kg u szczurów, co odpowiada około 17-krotności maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. Nie stwierdzono toksycznego wpływu na mięsień sercowy przy dawce do 3-krotności dawki maksymalnej dla ludzi, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku. W badaniach na szczurach odnotowano niedokrwistość i spadek masy ciała przy dawkach znacznie wyższych niż terapeutyczne. U psów obserwowano odwracalne zmiany w przewodzie pokarmowym, jednak przy dawce około 5-krotnie wyższej niż maksymalna dawka u ludzi nie stwierdzono uszkodzeń, co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa dla układu pokarmowego. Fenofibrat nie wykazywał potencjału mutagennego, a nowotwory wątroby u gryzoni były związane z proliferacją peroksysomów, mechanizmem specyficznym dla tych gatunków i nieistotnym klinicznie dla ludzi.
degeneracja mięśnia sercowego, embriotoksyczność, fenofibrat, hypospermia, kwas fenofibrynowy, mutagenność, niedojrzałość jajników, niedokrwistość, nowotwór wątroby, owrzodzenia przewodu pokarmowego, potencjał genotoksyczny, potencjał teratogenny, proliferacja peroksysomów, teratogenność, toksyczność mięśni szkieletowych, wakuolizacja jąder, włókna mięśniowe typu I - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lozap HCT 50 mg + 12,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania połączenia losartanu potasowego z hydrochlorotiazydem (50 mg + 12,5 mg) wskazują na brak istotnych zagrożeń dla populacji ludzkiej, potwierdzonych w badaniach farmakologicznych, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksyczności przewlekłej. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach, podawanie leku drogą doustną przez okres do 6 miesięcy wykazało głównie zmiany wywołane przez losartan, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu oraz wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadycznie kreatyniny w surowicy krwi. Zmiany te mają istotne znaczenie kliniczne i są zgodne z farmakologicznym działaniem obu składników. Ponadto, obserwowano zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia, nadżerki i krwawienia, co wymaga uwagi podczas stosowania Lozap HCT.
azot mocznikowy, błona śluzowa, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kreatynina w surowicy, losartan potasowy z hydrochlorotiazydem, Lozap HCT, nadliczbowe żebra, nadżerki przewodu pokarmowego, owrzodzenia przewodu pokarmowego, parametry hematologiczne, przewód pokarmowy, śmiertelność płodowa, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olfen Patch 140 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa diklofenaku sodowego, substancji czynnej leku Olfen Patch 140 mg, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi poza tymi już opisanymi w charakterystyce produktu leczniczego. Badania farmakologiczne, genotoksyczności i rakotwórczości potwierdziły brak istotnych działań niepożądanych. W toksyczności przewlekłej po ogólnoustrojowym podaniu zwierzętom zaobserwowano głównie zmiany i owrzodzenia przewodu pokarmowego oraz zależne od dawki zwiększenie częstości zakrzepów w naczyniach wieńcowych u szczurów. Wpływ na reprodukcję obejmował zahamowanie owulacji u królików, zaburzenia implantacji i wczesnego rozwoju zarodkowego u szczurów oraz przedłużenie okresu ciąży i porodu. Diklofenak został zaklasyfikowany jako związek nieteratogenny, niepowodujący wad wrodzonych przy dawkach nietoksycznych dla matki.
badania farmakologiczne, dawka toksyczna, diklofenak sodowy, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, owrzodzenia przewodu pokarmowego, plaster leczniczy, rozwój zarodkowy, śmierć płodu, toksyczność diklofenaku, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wada wrodzona, właściwości rakotwórcze, zaburzenia implantacji zarodka, zahamowanie owulacji - Leksykon leków
Działania niepożądane – Skudexa 75 mg + 25 mg
Skudexa, zawierająca 75 mg tramadolu chlorowodorku i 25 mg deksketoprofenu w formie granulatu do roztworu doustnego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania, klasyfikowanych zgodnie z MedDRA. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, senność, ból głowy) oraz przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha), występujące bardzo często (≥1/10). Inne działania, takie jak reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (niepokój, splątanie, halucynacje), czy zmiany w morfologii krwi (niedokrwistość, neutropenia, trombocytopenia) mają częstość od rzadkiej do nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko działań niepożądanych u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, chorobami układu krążenia oraz z historią reakcji alergicznych.
astenia, deksketoprofen, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, drgawki, granulat do sporządzania roztworu doustnego, halucynacje, hiperkaliemia, morfologia krwi, nadmierna potliwość, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie mięśni, owrzodzenia przewodu pokarmowego, parestezje, poziom bilirubiny, poziom kreatyniny, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, toksyczność nerkowa, tramadolu chlorowodorek, trombocytopenia, wydłużenie czasu krwawienia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia nastroju, zaburzenia rytmu serca, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół odstawienia