ropień okołopęcherzykowy
Ropień okołopęcherzykowy (periapical abscess) to zlokalizowane nagromadzenie ropy w tkankach otaczających wierzchołek korzenia zęba. Stanowi on zaawansowane stadium procesu zapalnego, który rozpoczyna się jako zapalenie miazgi zębowej (pulpitis), a następnie przechodzi w zapalenie tkanek okołowierzchołkowych (periodontitis apicalis).
Główną przyczyną powstania ropnia okołopęcherzykowego jest infekcja bakteryjna, która przedostaje się do tkanek okołowierzchołkowych przez kanał korzeniowy. Najczęściej do zakażenia dochodzi w wyniku nieleczonej głębokiej próchnicy, urazu zęba lub niepowodzenia leczenia endodontycznego. Dominującymi patogenami są bakterie beztlenowe, m.in. Peptostreptococcus, Prevotella i Fusobacterium.
Klinicznie ropień okołopęcherzykowy objawia się silnym, pulsującym bólem zęba, który nasila się podczas żucia i nagryzania. Charakterystyczna jest również wrażliwość zęba na opukiwanie oraz jego wysunięcie z zębodołu. Pacjenci mogą zgłaszać obrzęk tkanek miękkich, gorączkę, ogólne złe samopoczucie, a w badaniu radiologicznym widoczne jest przejaśnienie w okolicy wierzchołka korzenia zęba.
Leczenie ropnia okołopęcherzykowego obejmuje drenaż przez kanał korzeniowy lub nacięcie zewnętrzne, antybiotykoterapię (szczególnie w przypadku objawów ogólnoustrojowych) oraz leczenie endodontyczne zęba lub jego ekstrakcję. Nieleczony ropień może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak rozprzestrzenienie się infekcji do przestrzeni anatomicznych twarzy i szyi, a w rzadkich przypadkach do zagrożających życiu powikłań, jak zapalenie śródpiersia czy posocznica.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Diagnostyka i diagnoza
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (OZPŻ) to stan zapalny najczęściej wywołany kamicą żółciową, prowadzący do niedrożności przewodu pęcherzykowego. Diagnostyka opiera się na ocenie objawów klinicznych (silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, objaw Murphy’ego o swoistości 87-97%), badaniach laboratoryjnych (leukocytoza, podwyższone CRP, nieznaczne podwyższenie enzymów wątrobowych, bilirubina) oraz badaniach obrazowych. Ultrasonografia jamy brzusznej jest badaniem pierwszego wyboru, charakteryzującym się czułością 72-88% i swoistością 80-95,6%, pozwalającym na wykrycie kamieni, pogrubienia ściany pęcherzyka (>3 mm), płynu okołopęcherzykowego i powiększenia pęcherzyka. W przypadku niejednoznacznych wyników USG, zalecane jest wykonanie scyntygrafii HIDA, która cechuje się czułością 90,9-97% i swoistością 90-95%, lub tomografii komputerowej (czułość 85-90,3%, swoistość 85,7-100%) oraz rezonansu magnetycznego z cholangiopankreatografią (MRCP) o czułości i swoistości powyżej 95%.
badanie ultrasonograficzne, bezkamieniowe zapalenie pęcherzyka żółciowego, białko C-reaktywne, bilirubina, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholecystektomia laparoskopowa, enzym wątrobowy, kamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, kamień żółciowy, kolka żółciowa, leukocytoza, niedrożność dróg żółciowych, objaw Murphy’ego, ostre zapalenie dróg żółciowych, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego, przewód pęcherzykowy, przewód żółciowy wspólny, ropień okołopęcherzykowy, ropień wątroby, scyntygrafia wątrobowo-żółciowa, ultrasonografia jamy brzusznej, Wytyczne Tokijskie, zapalenie otrzewnej żółciowe, zapalenie wątroby, zwieracz Oddiego - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Etiologia i przyczyny
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis acuta) najczęściej wynika z mechanicznej blokady przewodu pęcherzykowego przez kamienie żółciowe (90-95% przypadków), prowadząc do zastoju żółci, wzrostu ciśnienia wewnątrzpęcherzykowego, obrzęku i reakcji zapalnej. W patogenezie istotną rolę odgrywa uwalnianie enzymów zapalnych, niedokrwienie ściany pęcherzyka oraz wtórne zakażenie bakteryjne (Escherichia coli, Klebsiella, Streptococcus, Enterococcus, Clostridium) stwierdzane w 50-75% przypadków. Bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego (5-10% przypadków) jest cięższym stanem klinicznym, związanym z niedokrwieniem i zastojem żółci w przebiegu ciężkich chorób, urazów, długotrwałego żywienia pozajelitowego czy stosowania leków wazopresyjnych, z wysoką śmiertelnością sięgającą 30-50%. Czynniki ryzyka obejmują m.in. płeć żeńską, wiek >40 lat, otyłość, cukrzycę, terapię hormonalną oraz stany immunosupresji.
bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholelithiasis, Escherichia coli, fosfolipaza A, kamienie żółciowe, martwica, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, ostre zapalenie kamicze pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja pęcherzyka żółciowego, posocznica, przetoka pęcherzykowo-jelitowa, przewód pęcherzykowy, ropień okołopęcherzykowy, ropniak, ropniak pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie naczyń, zapalenie otrzewnej, zespół nabytego niedoboru odporności, zgorzel, zwężenie dróg żółciowych - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Patofizjologia i mechanizm
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (OZPŻ) jest stanem zapalnym rozwijającym się w ciągu kilku godzin, najczęściej na tle niedrożności przewodu pęcherzykowego, głównie spowodowanej kamicą żółciową (90-95% przypadków). Patomechanizm obejmuje zatrzymanie żółci, wzrost ciśnienia wewnątrzpęcherzykowego, zaburzenia ukrwienia ściany pęcherzyka oraz uwolnienie fosfolipazy A, która przekształca lecytynę w toksyczną lizolecytynę. Proces zapalny jest podtrzymywany przez mediatory, takie jak prostaglandyny, prowadząc do obrzęku, martwicy i ropnego zapalenia. Niedokrwienie ściany pęcherzyka, szczególnie dna, skutkuje martwicą, a nieleczone OZPŻ może przejść w fazy obrzękową (2-4 dni), martwiczą (3-5 dni) i ropną (7-10 dni), z ryzykiem perforacji, ropni okołopęcherzykowych i przetok żółciowych.
acalculous cholecystitis, bakteria Gram-ujemna, cholecystokinina, emphysematous cholecystitis, fosfolipaza A, kamica żółciowa, kolka żółciowa, lizolecytyna, mediator zapalny, niedokrwienie tkanek, niedrożność przewodu pęcherzykowego, ostre zapalenie kamicze pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja pęcherzyka żółciowego, prostaglandyna, przekrwienie żylne, ropień okołopęcherzykowy, ropniak pęcherzyka żółciowego, tętnica pęcherzykowa, wstrząs septyczny, zakażenie bakteryjne, zapalenie otrzewnej żółciowe, zatrzymanie żółci, zespół Mirizziego, zgorzel pęcherzyka żółciowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie pęcherzyka żółciowego – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis) to stan zapalny pęcherzyka żółciowego, którego rozpoznanie opiera się na objawach klinicznych (ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, objaw Murphy’ego o swoistości 87-97%), badaniach laboratoryjnych (leukocytoza, podwyższone CRP, umiarkowane podwyższenie enzymów wątrobowych ALT, AST, GGTP, fosfatazy alkalicznej oraz bilirubiny) oraz badaniach obrazowych. Ultrasonografia (USG) jest badaniem pierwszego wyboru, wykazującym czułość około 71% i swoistość 85%, z charakterystycznymi cechami takimi jak pogrubienie ściany pęcherzyka >3 mm, obecność złogów, płyn okołopęcherzykowy i sonograficzny objaw Murphy’ego. W przypadku niejednoznacznych wyników USG, cholescyntygrafia HIDA, cechująca się czułością 90-97% i swoistością około 90%, stanowi badanie drugiego rzutu. Tomografia komputerowa (TK) i rezonans magnetyczny (MR/MRCP) są wykorzystywane głównie do oceny powikłań i diagnostyki różnicowej, z czułością i swoistością TK przekraczającą 95% w niektórych badaniach.
acalculous cholecystitis, amylaza i lipaza, białko C-reaktywne, bilirubina, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholecystektomia, cholecystitis, emphysematous cholecystitis, endoskopowa ultrasonografia, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, kamica przewodowa, kolka żółciowa, krwotoczne zapalenie pęcherzyka żółciowego, leukocytoza z przesunięciem w lewo, objaw Murphy’ego, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie wątroby, perforacja pęcherzyka żółciowego, perforacja wrzodu trawiennego, pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego, posocznica, próby wątrobowe, przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego, rezonans magnetyczny, ropień okołopęcherzykowy, ropień wątroby, Tokyo Guidelines, tomografia komputerowa, ultrasonografia, zapalenie opłucnej, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka robaczkowego, zawał serca, zgorzel pęcherzyka żółciowego - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Objawy
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis acuta) to nagły stan zapalny, najczęściej wywołany zablokowaniem przewodu pęcherzykowego przez kamień żółciowy, objawiający się silnym, ciągłym bólem w prawym górnym kwadrancie brzucha trwającym ponad 6 godzin, nasilającym się przy głębokim wdechu (objaw Murphy’ego). Towarzyszą mu objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka powyżej 38°C (u około 33% pacjentów), nudności i wymioty (około 75%), utrata apetytu (około 70%), tachykardia oraz wzmożona potliwość. W badaniu fizykalnym stwierdza się tkliwość i obronę mięśniową w prawym górnym kwadrancie, powiększony i bolesny pęcherzyk (u 30-40% pacjentów) oraz objaw Murphy’ego. U osób starszych i z cukrzycą objawy mogą być mniej wyraźne, co utrudnia diagnozę. W około 15% przypadków może wystąpić żółtaczka, sugerująca blokadę przewodu żółciowego wspólnego.
bezkamieniowe zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholangitis, cholecystektomia, cholecystektomia laparoskopowa, dyspepsja, kamień żółciowy, kolka żółciowa, leukocytoza, objaw Murphy’ego, obrona mięśniowa, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie trzustki, pęcherzyk żółciowy, perforacja pęcherzyka żółciowego, przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego, przewód pęcherzykowy, przewód trzustkowy, przewód żółciowy wspólny, ropień okołopęcherzykowy, ropniak pęcherzyka żółciowego, sepsa, tachykardia, wstrząs septyczny, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie otrzewnej, zgorzel pęcherzyka żółciowego, żółtaczka