astma indukowana kwasem acetylosalicylowym

Astma indukowana kwasem acetylosalicylowym (AIA), zwana również zespołem Samtera lub nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), stanowi szczególny fenotyp astmy oskrzelowej. Charakteryzuje się triadą objawów: astmą, polipami nosa oraz nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy i inne NLPZ, które hamują aktywność cyklooksygenazy-1 (COX-1).

Patofizjologia AIA wiąże się z zaburzeniami metabolizmu kwasu arachidonowego. U pacjentów występuje nadmierna produkcja leukotrienów cysteinylowych, będąca wynikiem zablokowania szlaku cyklooksygenazy przez kwas acetylosalicylowy i przekierowania metabolizmu kwasu arachidonowego na szlak 5-lipooksygenazy. Leukotrieny te są silnymi mediatorami zapalenia i skurczu oskrzeli.

Objawy kliniczne reakcji nadwrażliwości obejmują skurcz oskrzeli, wyciek z nosa, przekrwienie błony śluzowej, pokrzywkę i/lub obrzęk naczynioruchowy, występujące zwykle w ciągu 3 godzin od przyjęcia NLPZ. Nasilenie objawów może być różne – od łagodnych dolegliwości do zagrażającego życiu skurczu oskrzeli i wstrząsu anafilaktoidalnego.

W diagnostyce AIA kluczową rolę odgrywa dokładny wywiad lekarski oraz testy prowokacyjne z kwasem acetylosalicylowym, wykonywane w warunkach ścisłego nadzoru medycznego. W leczeniu stosuje się unikanie NLPZ hamujących COX-1, stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2, terapię przeciwastmatyczną oraz w wybranych przypadkach desensytyzację na kwas acetylosalicylowy.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl