tętniczy incydent zakrzepowy
Tętniczy incydent zakrzepowy (arterial thrombotic event) to poważne zaburzenie naczyniowe polegające na powstaniu zakrzepu (skrzepliny) w świetle tętnicy, co prowadzi do ograniczenia lub całkowitego zablokowania przepływu krwi. Jest to stan nagły, mogący prowadzić do niedokrwienia i martwicy tkanek zaopatrywanych przez zajętą tętnicę.
Najczęstszymi postaciami tętniczych incydentów zakrzepowych są zawał serca (zakrzepica tętnic wieńcowych), udar niedokrwienny mózgu (zakrzepica tętnic mózgowych) oraz ostre niedokrwienie kończyn. Czynnikami ryzyka są miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia, palenie tytoniu, otyłość, wiek, stany nadkrzepliwości oraz choroby zapalne naczyń.
Diagnostyka tętniczych incydentów zakrzepowych obejmuje badania obrazowe (angiografia, angio-CT, angio-MR, USG dopplerowskie), badania laboratoryjne (markery martwicy, D-dimery, parametry układu krzepnięcia) oraz ocenę kliniczną. Leczenie musi być wdrożone natychmiast i obejmuje farmakoterapię przeciwzakrzepową, trombolityczną, a także interwencje wewnątrznaczyniowe lub chirurgiczne.
Profilaktyka tętniczych incydentów zakrzepowych polega na modyfikacji czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, stosowaniu leków przeciwpłytkowych (ASA, klopidogrel) u pacjentów z grup ryzyka oraz odpowiednim leczeniu chorób predysponujących do zakrzepicy. U pacjentów po przebytym incydencie zakrzepowym konieczne jest długotrwałe leczenie przeciwzakrzepowe dostosowane do indywidualnego profilu ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxydyna 90 mg
Etorikoksyb, substancja czynna leku Coxydyna dostępnego w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg i 120 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 17 412 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów oraz innymi schorzeniami reumatycznymi. Stosowanie etorykoksybu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, z bezwzględnym ryzykiem nieprzekraczającym 1% rocznie. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (ból brzucha bardzo często, zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga, biegunka, nudności i wymioty często) oraz układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze często, arytmia, migotanie przedsionków, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca niezbyt często). Ponadto, często obserwuje się podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), a rzadziej poważne powikłania wątroby, takie jak zapalenie czy niewydolność wątroby.
arytmia, białkomocz, ból brzucha, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, tętniczy incydent zakrzepowy, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie nerek, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Napro Fast 220 mg
Apo-Napro Fast zawiera 220 mg naproksenu sodowego (odpowiadającego 200 mg naproksenu) i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do najczęstszych działań należą nudności, ból nadbrzusza lub brzucha oraz zaparcia (bardzo często), ból głowy, zaburzenia widzenia, szumy uszne, obrzęk i niewydolność serca (często). Rzadziej obserwuje się reakcje anafilaktyczne, hiperkaliemię, zapalenie naczyń krwionośnych, eozynofilowe zapalenie płuc, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby (mogące prowadzić do zgonu), łysienie, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona), a także zaburzenia hematologiczne takie jak niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza czy trombocytopenia. Częstość występowania niektórych poważnych działań, jak niedokrwistość aplastyczna, dna moczanowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek czy zaburzenia płodności u kobiet, pozostaje nieznana.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, dna moczanowa, eozynofilowe zapalenie płuc, granulocytopenia, hiperkaliemia, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwiomocz, martwica brodawek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, naproksen sodowy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości na światło, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, szum uszny, tętniczy incydent zakrzepowy, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wymioty krwawe, zaburzenie czynności poznawczej, zaburzenie płodności, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie okrężnicy, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flamexin
Flamexin, zawierający piroksykam z β-cyklodekstryną, wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, z regularną oceną korzyści i ryzyka terapii. Piroksykam, podobnie jak inne NLPZ, może powodować ciężkie działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak krwawienia, owrzodzenia i perforacje, które mogą wystąpić w każdym momencie leczenia i prowadzić do zgonu. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u pacjentów powyżej 70 lat, stosujących jednocześnie kortykosteroidy, SSRI lub leki przeciwpłytkowe. W takich przypadkach zaleca się rozważenie terapii skojarzonej z lekami osłaniającymi błonę śluzową żołądka, np. mizoprostolem lub inhibitorami pompy protonowej. Należy natychmiast odstawić lek przy pierwszych objawach reakcji skórnych lub poważnych działań niepożądanych przewodu pokarmowego.
agregacja płytek, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, dekompensacja czynności nerek, działania niepożądane przewodu pokarmowego, hiperlipidemia, inhibitor pompy protonowej, lek chroniący błonę śluzową żołądka, lek hamujący agregację płytek krwi, marskość wątroby, martwica brodawek nerkowych, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, perforacja ściany żołądka, piroksykam, polekowa reakcja z eozynofilią, rumień trwały polekowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniczy incydent zakrzepowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, zapalenie kłębuszków nerkowych, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pazopanib Accord
Pazopanib Accord wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń sercowo-naczyniowych oraz powikłań zakrzepowo-zatorowych. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby zalecana dawka wynosi 800 mg/dobę, natomiast przy umiarkowanych zaburzeniach dawka powinna być zmniejszona do 200 mg/dobę; lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (bilirubina >3 × GGN). Monitorowanie czynności wątroby jest obowiązkowe przed leczeniem oraz w określonych odstępach czasu (3., 5., 7., 9. tydzień, następnie 3. i 4. miesiąc, a potem okresowo). W przypadku wzrostu aminotransferaz >8 × GGN należy przerwać terapię, a po poprawie wznowić ją w dawce 400 mg/dobę, z dalszym ścisłym monitorowaniem. Wystąpienie jednoczesnego wzrostu aminotransferaz >3 × GGN i bilirubiny >2 × GGN wymaga trwałego odstawienia leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów powyżej 60. roku życia oraz nosicieli allelu HLA-B*57:01.
allel HLA-B*5701, aminotransferazy, białkomocz, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, inhibitor VEGF, krwioplucie, krwotok do mózgu, krwotok z przewodu pokarmowego, mięsak tkanek miękkich, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, perforacja przewodu pokarmowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, śródmiąższowa choroba płuc, tętniczy incydent zakrzepowy, torsade de pointes, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół Gilberta, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pazopanib Zentiva
Pazopanib wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń czynności serca oraz incydentów zakrzepowo-zatorowych. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby dawka wynosi 800 mg/dobę, natomiast przy umiarkowanych zaburzeniach (bilirubina >1,5 do 3 × GGN) zaleca się redukcję do 200 mg/dobę; stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (bilirubina >3 × GGN) jest niewskazane. Monitorowanie wskaźników czynności wątroby powinno odbywać się przed leczeniem, w 3., 5., 7., 9. tygodniu, następnie w 3. i 4. miesiącu oraz okresowo po 4. miesiącu. W przypadku wzrostu aminotransferaz >8 × GGN konieczne jest przerwanie terapii, a przy wznowieniu dawka powinna zostać zmniejszona do 400 mg/dobę. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów >60 lat oraz nosicieli allelu HLA-B*57:01, u których ryzyko hepatotoksyczności jest zwiększone.
allel HLA-B*5701, aminotransferazy, białko oporności raka piersi, białkomocz, bilirubina niesprzężona, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciężkie zakażenie, fosfataza zasadowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikoproteina p, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, incydent krwotoczny, inhibitor VEGF, izoenzym CYP3A4, krwioplucie, krwotok do mózgu, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przetoka przewodu pokarmowego, rozwarstwienie tętnicy, śródmiąższowa choroba płuc, tętniak, tętniczy incydent zakrzepowy, torsade de pointes, transferaza UGT1A1, udar niedokrwienny mózgu, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wskaźniki czynności wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności serca, zakrzepica żył, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół Gilberta, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pazopanib STADA
Pazopanib STADA, dostępny w dawkach 200 mg i 400 mg, wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym niewydolności wątroby zakończonej zgonem. Dawkowanie powinno być dostosowane do stopnia zaburzeń czynności wątroby: 800 mg/dobę u pacjentów z łagodnymi nieprawidłowościami, 200 mg/dobę przy umiarkowanych zaburzeniach, a stosowanie jest przeciwwskazane przy ciężkich zaburzeniach (bilirubina >3× GGN). Monitorowanie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) i bilirubiny jest obowiązkowe przed leczeniem oraz w 3., 5., 7., 9. tygodniu, a następnie okresowo. W przypadku wzrostu AlAT >8× GGN należy przerwać terapię, a po powrocie do normy rozważyć wznowienie w dawce 400 mg/dobę z cotygodniowym monitorowaniem. Wzrost AlAT >3× GGN z bilirubiną >2× GGN wymaga trwałego odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów powyżej 60. roku życia oraz nosicieli allelu HLA-B*57:01, u których ryzyko hepatotoksyczności jest zwiększone.
AlAT, allel HLA-B*5701, aminotransferazy, białkomocz, bilirubina, bilirubina niesprzężona, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, inhibitor CYP3A4, krwioplucie, mięsak tkanek miękkich, mikroangiopatia zakrzepowa, naczyniowy czynnik wzrostu śródbłonka, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, pazopanib, perforacja i przetoka, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, śródmiąższowa choroba płuc, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, tętniczy incydent zakrzepowy, torsade de pointes, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół Gilberta, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kostarox 60 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Kostarox, był szeroko badany w licznych badaniach klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem okolicy lędźwiowo-krzyżowej oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Profil działań niepożądanych jest spójny w różnych wskazaniach i dawkach (30 mg, 60 mg, 90 mg, a także 120 mg w krótkotrwałym leczeniu ostrego zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból brzucha (≥10%), obrzęk/zatrzymanie płynów, zawroty głowy, kołatanie serca oraz nadciśnienie tętnicze (≥1%). Rzadziej występują niedokrwistość, leukopenia, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne, niewydolność wątroby i nerek, a także poważne incydenty sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, choć ryzyko ich wystąpienia powyżej 1% rocznie jest mało prawdopodobne. W trakcie terapii należy monitorować ciśnienie tętnicze, funkcję wątroby i nerek oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego.
astma indukowana kwasem acetylosalicylowym, białkomocz, choroba wrzodowa żołądka, choroba zwyrodnieniowa stawów, ciężka reakcja skórna, cyklooksygenaza-2, dna moczanowa, etorykoksyb, hiperkaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie błony śluzowej, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniczy incydent zakrzepowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, wykwit polekowy, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxitex 120 mg
Profil bezpieczeństwa etorykoksybu, substancji czynnej leku Coxitex, został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. W badaniach tych stosowano dawki 30 mg, 60 mg, 90 mg, a w ostrym przebiegu dny moczanowej 120 mg przez okres od kilku dni do ponad roku. Profil działań niepożądanych był spójny we wszystkich wskazaniach i obejmował często występujące zapalenie wyrostka zębodołowego, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zatrzymanie płynów i obrzęki. Często obserwowano także ból brzucha (≥1/10), zaparcia, nudności, wymioty, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) oraz wybroczyny. Rzadziej występowały poważne zdarzenia, takie jak reakcje anafilaktyczne, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zespół Stevensa-Johnsona, niewydolność wątroby i nerek.
bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, białkomocz, ból pooperacyjny, choroba wrzodowa żołądka, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniczy incydent zakrzepowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka