żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe

Żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe (ŻPZZ) to grupa chorób obejmująca zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucną (ZP). Stanowią one istotny problem kliniczny ze względu na częstość występowania, powikłania oraz wysoką śmiertelność w przypadku nieleczenia.

Zakrzepica żył głębokich najczęściej dotyczy kończyn dolnych i charakteryzuje się formowaniem skrzepliny w układzie żylnym głębokim. Zatorowość płucna powstaje, gdy fragment skrzepliny oderwie się i przemieści z prądem krwi do tętnic płucnych, powodując ich okluzję i zaburzenia hemodynamiczne.

Czynniki ryzyka ŻPZZ obejmują: unieruchomienie, zabiegi operacyjne (szczególnie ortopedyczne), choroby nowotworowe, ciążę i połóg, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, terapię hormonalną, a także wrodzone i nabyte trombofilie. Triadę objawów ZŻG stanowią: ból, obrzęk oraz zaczerwienienie kończyny, natomiast ZP może manifestować się dusznością, bólem w klatce piersiowej, tachykardią i hipoksemią.

Diagnostyka ŻPZZ opiera się na ocenie klinicznej prawdopodobieństwa, oznaczeniu poziomu D-dimerów oraz badaniach obrazowych (ultrasonografia kompresyjna w ZŻG, angiografia CT lub scyntygrafia wentylacyjno-perfuzyjna w ZP). Leczenie obejmuje stosowanie antykoagulantów (heparyna niefrakcjonowana, heparyny drobnocząsteczkowe, antagoniści witaminy K, nowe doustne antykoagulanty), a w ciężkich przypadkach ZP – trombolizę, embolektomię lub filtry do żyły głównej dolnej.

Profilaktyka ŻPZZ stanowi kluczowy element postępowania u pacjentów z grup ryzyka i obejmuje wczesne uruchamianie, stosowanie pończoch uciskowych, przerywany ucisk pneumatyczny oraz farmakoprofilaktykę heparynami drobnocząsteczkowymi lub nowymi doustnymi antykoagulantami, zależnie od indywidualnego ryzyka.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl