swędzenie skóry

Świąd skóry (pruritus) to nieprzyjemne odczucie prowokujące do drapania, stanowiące jeden z najczęstszych objawów dermatologicznych. Może występować jako objaw pierwotny lub wtórny do różnych chorób skóry i schorzeń ogólnoustrojowych.

Patofizjologia świądu jest złożona i obejmuje aktywację wyspecjalizowanych włókien nerwowych C oraz liczne mediatory, w tym histaminę, proteazy, neuropeptydy, cytokiny i opioidy. Rozróżnia się cztery główne typy świądu: pruritoreceptywny (związany z chorobami skóry), neuropatyczny (wynikający z uszkodzenia układu nerwowego), neurogenny (centralnie mediowany) oraz psychogenny.

Diagnostyka świądu wymaga szczegółowego wywiadu, badania fizykalnego oraz badań laboratoryjnych. Kluczowe jest ustalenie, czy świąd ma charakter miejscowy czy uogólniony oraz czy towarzyszy mu wysypka. Wśród częstych przyczyn ogólnoustrojowych wymienia się choroby wątroby, nerek, choroby tarczycy, cukrzycę, choroby hematologiczne oraz nowotwory.

Leczenie świądu powinno być ukierunkowane przyczynowo. W terapii objawowej stosuje się leki przeciwhistaminowe, miejscowe środki przeciwświądowe (mentol, kamfora), leki modulujące przekaźnictwo nerwowe (gabapentyna, pregabalina), leki przeciwdepresyjne oraz fototerapię UVB. Istotne jest również unikanie czynników zaostrzających, stosowanie emolientów i edukacja pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl