bodziec osmotyczny

Bodziec osmotyczny to czynnik wpływający na zmianę stężenia substancji osmotycznie czynnych w płynach ustrojowych, prowadzący do przemieszczania się wody między przedziałami płynowymi organizmu. Jest to jeden z podstawowych mechanizmów regulujących gospodarkę wodno-elektrolitową.

W warunkach fizjologicznych głównym regulatorem osmotycznym jest układ podwzgórze-przysadka, który w odpowiedzi na zmiany osmolalności osocza (wykrywane przez osmoreceptory podwzgórza) moduluje wydzielanie wazopresyny (ADH). Wzrost osmolalności osocza stanowi bodziec osmotyczny stymulujący wydzielanie ADH, co prowadzi do zwiększonej reabsorpcji wody w nerkach.

Klinicznie bodźce osmotyczne wykorzystywane są w terapii, np. w leczeniu obrzęku mózgu stosuje się hipertoniczne roztwory (mannitol, hipertoniczny roztwór NaCl), które tworzą gradient osmotyczny powodujący przemieszczanie się wody z przestrzeni wewnątrzkomórkowej do naczyń krwionośnych. Z kolei niedobór bodźców osmotycznych lub zaburzenia w ich detekcji mogą prowadzić do poważnych zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl