silnie działający glikokortykosteroid

Silnie działający glikokortykosteroid to syntetyczny hormon steroidowy o znaczącym potencjale przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym. Do tej grupy leków zaliczają się m.in. betametazon, deksametazon, triamcynolon czy flutikazon. Charakteryzują się one kilkukrotnie większą siłą działania w porównaniu do kortyzolu (hydrokortyzonu) – naturalnego hormonu kory nadnerczy.

Silne glikokortykosteroidy wykazują wielokierunkowe działanie na poziomie komórkowym i molekularnym. Hamują ekspresję genów prozapalnych poprzez wiązanie z receptorem glikokortykosteroidowym, blokują syntezę leukotrienów i prostaglandyn, zmniejszają przepuszczalność naczyń krwionośnych oraz hamują migrację leukocytów do miejsc objętych stanem zapalnym.

W praktyce klinicznej silnie działające glikokortykosteroidy stosowane są w terapii ostrych stanów zapalnych, chorób autoimmunologicznych, niektórych nowotworów, ciężkich reakcji alergicznych oraz w leczeniu zastępczym niewydolności kory nadnerczy. Dostępne są w różnych postaciach: doustnej, dożylnej, wziewnej, donosowej oraz miejscowej (maści, kremy, żele).

Stosowanie silnych glikokortykosteroidów wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałej terapii systemowej. Do najczęstszych należą: zaburzenia gospodarki węglowodanowej (hiperglikemia, cukrzyca posteroidowa), osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia elektrolitowe, zwiększona podatność na infekcje, zaćma, jaskra, otyłość typu cushingoidalnego oraz supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.