ciśnienie płucne
Ciśnienie płucne to parametr hemodynamiczny określający wartość ciśnienia krwi w tętnicach płucnych. W warunkach prawidłowych średnie ciśnienie w tętnicy płucnej (mPAP) wynosi około 14 ± 3 mmHg, a za górną granicę normy przyjmuje się 20 mmHg. Pomiar ciśnienia płucnego jest kluczowy w diagnostyce nadciśnienia płucnego.
Nadciśnienie płucne (pulmonary hypertension, PH) definiuje się jako stan, w którym średnie ciśnienie w tętnicy płucnej w spoczynku przekracza 20 mmHg. Może ono być spowodowane wieloma chorobami, które według klasyfikacji WHO dzielą się na pięć grup: tętnicze nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne spowodowane chorobami lewego serca, nadciśnienie płucne w przebiegu chorób płuc i/lub hipoksji, nadciśnienie płucne spowodowane przewlekłą chorobą zakrzepowo-zatorową oraz nadciśnienie płucne o niejasnym lub wieloczynnikowym mechanizmie.
Diagnostyka ciśnienia płucnego obejmuje nieinwazyjne metody (echokardiografia, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz cewnikowanie prawego serca, które pozostaje złotym standardem. Podwyższone ciśnienie płucne może prowadzić do przeciążenia prawej komory serca, jej przebudowy i ostatecznie niewydolności, co wiąże się z istotnym pogorszeniem rokowania pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bosentan Ranbaxy 125 mg
Bozentan jest podwójnym antagonistą receptorów endoteliny ETA i ETB, wykazującym wyższe powinowactwo do receptorów ETA (Ki = 4,1-43 nM) niż ETB (Ki = 38-730 nM). Mechanizm działania polega na zmniejszeniu oporu naczyniowego płucnego i ogólnoustrojowego, co prowadzi do zwiększenia pojemności minutowej serca bez wzrostu częstości akcji serca. W badaniach klinicznych u dorosłych pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym (TNP) w klasach III-IV wg WHO, bozentan w dawce 125 mg dwa razy na dobę znacząco poprawiał wydolność wysiłkową, zwiększając dystans w teście 6-minutowego marszu o 44-76 metrów po 12-16 tygodniach leczenia (p ≤ 0,02). W badaniu EARLY u pacjentów z TNP w klasie II, bozentan obniżył naczyniowy opór płucny (PVR) o 22,6% (p < 0,0001) i wykazał tendencję do poprawy dystansu w teście 6-minutowego marszu o 11 metrów (p = 0,0758). Długoterminowa obserwacja wykazała przeżywalność 90% po 3 latach i 85% po 4 latach leczenia. U pacjentów z zespołem Eisenmengera i TNP, bozentan poprawiał saturację tlenem o 1,0% i zwiększał dystans w teście 6-minutowego marszu o 53 metry (p = 0,0079) po 16 tygodniach terapii.
antagonista receptora endoteliny, ciśnienie płucne, ciśnienie w prawym przedsionku, czynnik naczyniokurczący, dysfagia, endotelina-1, epoprostenol, indeks sercowy, kolagen, miażdżyca tętnic, mięśnie gładkie naczyń, naczyniowy opór płucny, nadciśnienie tętnicze systemowe, niewydolność serca, opór naczyniowy, opór naczyniowy płucny, owrzodzenie palców, pojemność minutowa serca, prostanoidy, przerost prawej komory serca, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, receptor endoteliny, septostomia przedsionkowa, test 6-minutowego marszu, tętnicze nadciśnienie płucne, tlenek azotu wziewny, twardzina, twardzina układowa, wada wrodzona serca, wskaźnik oksygenacji, zespół Eisenmengera, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – VasoKINOX 800 ppm mol/mol
VasoKINOX to medyczny gaz sprężony zawierający tlenek azotu (NO) w stężeniu 800 ppm mol/mol w azocie, dostępny w butlach 2-litrowych (0,4 m³ gazu) oraz 11-litrowych (2,1 m³ gazu) pod ciśnieniem 200 barów. Wskazany jest do leczenia noworodków ≥ 34 tygodni życia płodowego z hipoksemiczną niewydolnością oddechową powiązaną z nadciśnieniem płucnym, gdzie NO selektywnie rozszerza naczynia płucne w dobrze wentylowanych obszarach, poprawiając stosunek wentylacji do perfuzji i utlenowanie krwi. Terapia ma na celu także zmniejszenie potrzeby stosowania ECMO u pacjentów z ciężką hipoksemią. Podawanie VasoKINOX wymaga wspomagania oddychania i jest przeznaczone do stosowania wyłącznie w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem specjalistów.
ciśnienie płucne, ECMO, gaz medyczny, hipoksemiczna niewydolność oddechowa, intensywna terapia noworodkowa, nadciśnienie płucne, noworodek donoszony, obciążenie następcze, okołooperacyjne nadciśnienie płucne, operacja kardiochirurgiczna, opór naczyń płucnych, prawa komora serca, przepływ płucny, tlenek azotu, wentylacja mechaniczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Acurenal 40 mg
Chinapryl, substancja czynna leku Acurenal, jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) metabolizowanym w wątrobie do aktywnego chinaprylatu, który hamuje enzym ACE, zmniejszając konwersję angiotensyny I do angiotensyny II. Mechanizm ten prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, aldosteronu, katecholamin, argininy i wazopresyny oraz wzrostu kinin i prostaglandyn rozszerzających naczynia. Efekty hemodynamiczne obejmują redukcję oporu naczyniowego, obniżenie ciśnienia tętniczego, zmniejszenie obciążenia serca, poprawę przepływu nerkowego i zwiększenie objętości wyrzutowej serca, co jest kluczowe w terapii nadciśnienia tętniczego i zastoinowej niewydolności serca. Chinaprylat powoduje także zmniejszenie sekrecji aldosteronu, co skutkuje zwiększonym wydalaniem sodu i zatrzymaniem potasu.
aldosteron, aliskiren, angiotensyna II, antagonista receptora angiotensyny, arginina, chinapryl, chinaprylat, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie płucne, ciśnienie tętnicze, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, inhibitor reniny, katecholaminy, kininy, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, obciążenie serca, objętość wyrzutowa, opór naczyniowy obwodowy, ostre uszkodzenie nerek, prostaglandyny naczyniowe, przewlekła choroba nerek, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazopresyna, wskaźnik sercowy, zastoinowa niewydolność serca, zgon sercowo-naczyniowy - Leksykon chorób i schorzeń
Niewydolność zastawki trójdzielnej – Epidemiologia
Niewydolność zastawki trójdzielnej (TR) jest powszechnym schorzeniem zastawkowym serca, którego częstość wzrasta z wiekiem, szczególnie u osób powyżej 70. roku życia. W populacji ogólnej obecność TR stwierdzono u ponad 80% osób, jednak umiarkowana lub ciężka niewydolność dotyczy około 0,8%, z wyraźną przewagą u kobiet (4,3-krotnie częściej niż u mężczyzn). W grupach wysokiego ryzyka, takich jak pacjenci z niewydolnością serca (10-23%) czy sportowcy (58%), TR jest szczególnie rozpowszechniona. Etiologia TR jest najczęściej wtórna (80-90%), związana z przeciążeniem prawej komory, nadciśnieniem płucnym (65% przypadków) oraz chorobami zastawki mitralnej i dysfunkcją lewej komory. Nasilenie TR koreluje z pogorszeniem rokowania, niezależnie od funkcji lewej komory czy ciśnienia płucnego, z 5-letnim przeżyciem wynoszącym 45% dla umiarkowanej i 34% dla ciężkiej TR u pacjentów z HFrEF.
anomalia Ebsteina, anuloplastyka, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ciśnienie płucne, czynnościowa niewydolność zastawki trójdzielnej, dysfunkcja prawej komory, echokardiografia, echokardiografia przezklatkowa, HFpEF, kardiomiopatia rozstrzeniowa, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, niewydolność prawego serca, niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową, niewydolność zastawki trójdzielnej, skurczowe ciśnienie płucne, zespół rakowiaka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dobutamin Sandoz 250 mg
Dobutamina, dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji zawierającego 250 mg dobutaminy (280 mg dobutaminy chlorowodorku), jest lekiem o działaniu inotropowym dodatnim, stosowanym w celu zwiększenia siły skurczu mięśnia sercowego. Wskazania kliniczne obejmują ostre niewydolności krążenia z upośledzoną kurczliwością mięśnia sercowego, takie jak zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatia, stany po zabiegach kardiochirurgicznych, wstrząs kardiogenny oraz wstrząs septyczny z dysfunkcją miokardium. U pacjentów dorosłych i pediatrycznych (noworodki do 18 lat) dobutamina jest stosowana w sytuacjach zmniejszonego rzutu serca, wymagających szybkiego wsparcia inotropowego, z uwzględnieniem specyfiki wieku i koniecznością ścisłego monitorowania hemodynamicznego.
ciśnienie płucne, ciśnienie tętnicze, ciśnienie w tętnicy płucnej, dobutamina, dysfunkcja miokardium, działanie inotropowe dodatnie, działanie proarytmogenne, hipoperfuzja, intensywna terapia kardiologiczna, kardiomiopatia, kurczliwość mięśnia sercowego, monitorowanie hemodynamiczne, niewydolność serca, ostra niewydolność krążenia, parametry hemodynamiczne, rzut serca, wstrząs kardiogenny, wstrząs septyczny, zabieg kardiochirurgiczny, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – VasoKINOX 800 ppm mol/mol
VasoKINOX, zawierający tlenek azotu w stężeniu 800 ppm mol/mol, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia płucnego, w tym przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) oraz nadciśnienia płucnego po operacjach serca. Terapia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem specjalistycznym, z dostosowaniem dawki do stanu klinicznego pacjenta i wieku, stosując najmniejszą skuteczną dawkę (zwykle początkowo 20 ppm, maksymalnie do 40 ppm u dorosłych, 10-20 ppm u dzieci). Terapia rozpoczyna się jak najwcześniej (4-24 godziny od rozpoznania), a dawkę stopniowo redukuje się do 5 ppm, utrzymując FiO₂ poniżej 60%. Czas trwania terapii jest zmienny, zwykle krótszy niż 4 dni, a pacjenci wymagający dłuższego leczenia powinni być poddani szczegółowej diagnostyce. Nagłe przerwanie terapii jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko reakcji z odbicia; odstawianie odbywa się stopniowo, z monitorowaniem parametrów hemodynamicznych i utlenowania krwi.
anestezja kardiotorakochirurgiczna, błękit metylenowy, ciśnienie płucne, ciśnienie w tętnicy płucnej, dodatnie ciśnienie końcowo-wydechowe, dwutlenek azotu, gaz medyczny, hemoglobina płodowa, intensywna terapia noworodków, methemoglobina, methemoglobinemia, nadciśnienie płucne, parametry hemodynamiczne, przetrwałe nadciśnienie płucne u noworodka, reakcja z odbicia, reduktaza methemoglobiny, surfaktant, tlenek azotu, utlenowanie krwi tętniczej, wentylacja CPAP, wentylacja mechaniczna, wziewny tlenek azotu - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba serca wrodzona – Objawy
Wrodzona choroba serca (CHD) to defekt strukturalny serca obecny od urodzenia, rozwijający się w pierwszych 8 tygodniach ciąży. Objawy mogą manifestować się od okresu noworodkowego do dorosłości i obejmują sinicę, duszność, omdlenia, szmery serca, obrzęki oraz opóźniony wzrost. Wady dzielą się na sinicze i niesinicze, z różnym wpływem na saturację i hemodynamikę. Powikłania to m.in. arytmie, zapalenie wsierdzia, nadciśnienie płucne, niewydolność serca oraz ryzyko udaru. Diagnostyka i leczenie chirurgiczne poprawiają rokowanie, jednak konieczne jest dożywotnie monitorowanie kardiologiczne, zwłaszcza ze względu na możliwość nawrotów objawów i powikłań, w tym u kobiet w ciąży.
ADHD, arytmia, ból w klatce piersiowej, ciśnienie płucne, drgawki, duszność, hipoksja, kołatanie serca, nadciśnienie płucne, nadmierne pocenie, nagła śmierć sercowa, niedowaga, niewydolność serca, obrzęk, omdlenie, sinica, sinicza choroba serca, szmer serca, trudności z karmieniem, trudności z oddychaniem, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, wrodzona choroba serca, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wsierdzia, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biorphen 0,1 mg/ml
Fenylefryna chlorowodorek, substancja czynna leku Biorphen (0,1 mg/ml), jest silnym agonistą receptorów alfa₁-adrenergicznych, wykazującym działanie presyjne poprzez zwężenie naczyń tętniczych i żylnych, co prowadzi do wzrostu ciśnienia skurczowego i rozkurczowego oraz odruchowej bradykardii. Mechanizm molekularny polega na hamowaniu cyklazy adenylowej i zmniejszeniu produkcji cAMP, a także na pośrednim uwalnianiu norepinefryny. Fenylefryna nie stymuluje receptorów beta₁ ani beta₂ w dawkach terapeutycznych, choć większe dawki mogą aktywować beta₁. Farmakodynamicznie obserwuje się niewielkie zmniejszenie rzutu serca, znaczący wzrost oporu obwodowego, nieznaczne wydłużenie czasu krążenia, zwężenie naczyń płucnych i wzrost ciśnienia tętniczego w płucach, a także zmniejszenie przepływu nerkowego i skórnego. Preparat dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, w ampułkach 5 ml (0,5 mg fenylefryny chlorowodorku) oraz fiolkach 50 ml (5 mg fenylefryny chlorowodorku).
bradykardia odruchowa, ciąża, ciśnienie płucne, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, ciśnienie żylne, cyklaza adenylowa, fenylefryna, frakcja wyrzutowa, niedociśnienie, niedociśnienie polekowe, niewydolność krążenia, opór obwodowy, przepływ wieńcowy, receptor alfa-adrenergiczny, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, wazokonstrykcja, wydajność serca, znieczulenie rdzeniowe