Właściwości farmakodynamiczne leku Acurenal

Acurenal zawiera substancję czynną chinapryl (w postaci chlorowodorku), który należy do grupy farmakoterapeutycznej leków działających na układ renina-angiotensyna, określanych jako inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE). Produkt jest sklasyfikowany według kodu ATC jako C09 AA 06.¹

Mechanizm działania

Chinapryl po podaniu ulega metabolizmowi w wątrobie do swojego aktywnego metabolitu – chinaprylatu, który jest właściwym inhibitorem enzymu konwertującego angiotensynę (ACE). Enzym ten jest odpowiedzialny za przekształcanie angiotensyny I w angiotensynę II.²

Mechanizm działania chinaprylatu polega na hamowaniu aktywności ACE zarówno w surowicy, jak i w tkankach, co powoduje zmniejszenie powstawania angiotensyny II. Jest to szczególnie istotne w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz zastoinowej niewydolności serca.³

Efekty biochemiczne

Zastosowanie chinaprylatu wywołuje szereg zmian biochemicznych w organizmie, które są podstawą jego działania terapeutycznego. Do głównych efektów należą:

• Zmniejszenie stężenia angiotensyny II w osoczu i tkankach
• Obniżenie poziomu aldosteronu
• Redukcja stężenia katecholamin
• Zmniejszenie stężenia argininy i wazopresyny
• Podwyższenie stężenia kinin
• Zwiększenie stężenia prostaglandyn o działaniu rozszerzającym naczynia

Ważnym aspektem działania chinaprylatu jest zmniejszenie sekrecji aldosteronu, co prowadzi do wzmożonego wydzielania sodu z moczem przy jednoczesnym zatrzymaniu potasu w organizmie.⁴

Efekty hemodynamiczne

Chinaprylat wywiera wielokierunkowy wpływ na parametry hemodynamiczne:

• Zmniejsza naczyniowy opór obwodowy
• Obniża ciśnienie tętnicze
• Redukuje ciśnienie w tętnicy płucnej
• Zmniejsza obciążenie wstępne i następcze serca
• Zwiększa objętość wyrzutową serca
• Poprawia przepływ krwi przez nerki
• Zwiększa wartość wskaźnika sercowego

Te efekty hemodynamiczne są kluczowe dla korzystnego działania leku w nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca.⁵

Wyniki istotnych badań klinicznych

Dane kliniczne dotyczące inhibitorów ACE, w tym chinaprylu, zostały rozszerzone przez wyniki dwóch dużych randomizowanych, kontrolowanych badań: ONTARGET i VA NEPHRON-D, które oceniały jednoczesne zastosowanie inhibitora ACE z antagonistami receptora angiotensyny II.⁶

Badanie ONTARGET

Badanie ONTARGET (ONgoing Telmistartan Alone and in combination with Ramipril Global Endpoint Trial) przeprowadzono z udziałem pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, chorobami naczyń mózgowych w wywiadzie lub cukrzycą typu 2 z towarzyszącymi, udowodnionymi uszkodzeniami narządów docelowych.⁷

Badanie VA NEPHRON-D

Badanie VA NEPHRON-D (The Veterans Affairs Nefropathy in Diabetes) objęło pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz z nefropatią cukrzycową.⁸

Wyniki badań ONTARGET i VA NEPHRON-D

Oba te badania nie wykazały istotnego korzystnego wpływu terapii skojarzonej (inhibitor ACE + antagonista receptora angiotensyny II) na parametry nerkowe ani na wyniki w zakresie chorobowości oraz śmiertelności sercowo-naczyniowej. Jednocześnie zaobserwowano zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak:

• Hiperkaliemia (podwyższone stężenie potasu we krwi)
• Ostre uszkodzenie nerek
• Niedociśnienie (spadek ciśnienia tętniczego)

W porównaniu z monoterapią, terapia skojarzona wykazała więc gorszy stosunek korzyści do ryzyka.⁹

Ze względu na podobieństwa właściwości farmakodynamicznych wszystkich leków z grupy inhibitorów ACE, w tym chinaprylu, oraz antagonistów receptora angiotensyny II, wyniki te można ekstrapolować na całą grupę tych leków.¹⁰

Implikacje kliniczne

Na podstawie wyników powyższych badań u pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy jednocześnie stosować inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II.¹¹

Badanie ALTITUDE

Dodatkowe informacje przyniosło badanie ALTITUDE (Aliskiren Trial in Type 2 Diabetes Using Cardiovascular and Renal Disease Endpoints), które zostało zaprojektowane w celu zbadania korzyści z dodania aliskirenu (bezpośredniego inhibitora reniny) do standardowego leczenia inhibitorem ACE lub antagonistą receptora angiotensyny II u pacjentów z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek oraz/lub z chorobą układu sercowo-naczyniowego.¹²

Badanie to zostało przedwcześnie przerwane z uwagi na zwiększone ryzyko działań niepożądanych w grupie otrzymującej aliskiren w porównaniu do grupy placebo. Zaobserwowano:

• Zwiększoną częstość zgonów sercowo-naczyniowych
• Częstsze występowanie udarów mózgu
• Wyższy odsetek poważnych zdarzeń niepożądanych, w tym:
  • Hiperkaliemii
  • Niedociśnienia
  • Niewydolności nerek

Wyniki te dodatkowo potwierdzają zasadność ostrożności przy łączeniu różnych leków działających na układ renina-angiotensyna-aldosteron.¹³