inhibitor MAO typu B
Inhibitory monoaminooksydazy typu B (MAO-B) to selektywne leki, które blokują działanie enzymu monoaminooksydazy B, odpowiedzialnego za rozkład dopaminy w mózgu. Poprzez hamowanie tego enzymu, inhibitory MAO-B zwiększają stężenie dopaminy w synapsach nerwowych, co jest szczególnie istotne w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona.
Do najczęściej stosowanych inhibitorów MAO-B należą selegilina, rasagilina oraz nowsza safinamid. Leki te są stosowane w monoterapii we wczesnych stadiach choroby Parkinsona lub jako terapia uzupełniająca do lewodopy w stadiach zaawansowanych, gdy pojawiają się fluktuacje ruchowe.
W przeciwieństwie do nieselektywnych inhibitorów MAO, inhibitory MAO-B w dawkach terapeutycznych nie wymagają stosowania restrykcyjnej diety ubogiej w tyraminę, co znacząco poprawia bezpieczeństwo i komfort terapii. Wykazują również potencjalne działanie neuroprotekcyjne, choć jego kliniczne znaczenie pozostaje przedmiotem badań.
Profil działań niepożądanych inhibitorów MAO-B jest stosunkowo korzystny, choć mogą one nasilać działania niepożądane lewodopy oraz powodować bezsenność, zawroty głowy czy objawy dyspeptyczne. Przy stosowaniu wysokich dawek selektywność wobec MAO-B może być zmniejszona, co zwiększa ryzyko interakcji z serotoninergicznymi lekami przeciwdepresyjnymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dopamar mite 100 mg + 25 mg
Dopamar mite, zawierający 100 mg lewodopy i 25 mg karbidopy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących nieselektywne inhibitory MAO oraz selektywne inhibitory MAO typu A, które muszą być odstawione co najmniej 2 tygodnie przed terapią. Możliwe jest natomiast jednoczesne stosowanie selektywnych inhibitorów MAO typu B, takich jak chlorowodorek selegiliny, w zalecanych dawkach. Leku nie należy podawać pacjentom z nadwrażliwością na lewodopę, karbidopę lub substancje pomocnicze, a także u osób z jaskrą z wąskim kątem przesączania, ciężką niewydolnością serca, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca oraz w ostrej fazie ciężkiego udaru mózgu. Przeciwwskazaniem jest również podejrzenie zmian nowotworowych skóry oraz historia czerniaka złośliwego ze względu na ryzyko aktywacji procesu nowotworowego.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, czerniak złośliwy, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor MAO, inhibitor MAO typu A, inhibitor MAO typu B, jaskra z wąskim kątem, lek sympatykomimetyczny, lewodopa i karbidopa, lewodopa z karbidopą, monoaminooksydaza, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na lewodopę, niewydolność serca, selegilina, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Duodopa 20 mg/ml + 5 mg/ml
Produkt leczniczy Duodopa, zawierający 20 mg/ml lewodopy i 5 mg/ml karbidopy w postaci żelu dojelitowego, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwnadciśnieniowymi, które mogą prowadzić do objawowego niedociśnienia ortostatycznego, oraz z inhibitorami COMT (tolkapon, entakapon), które zwiększają biodostępność lewodopy, wymagając dostosowania dawki. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą wywoływać nadciśnienie tętnicze i dyskinezy, a leki przeciwcholinergiczne nasilają ruchy mimowolne i zmniejszają wchłanianie lewodopy. Antagoniści receptorów dopaminy, w tym niektóre leki przeciwpsychotyczne i przeciwwymiotne, osłabiają efekt terapeutyczny lewodopy, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Ponadto, selektywne inhibitory MAO typu B (np. selegilina) mogą zwiększać działanie lewodopy, ale jednoczesne stosowanie wiąże się z ryzykiem ciężkiego niedociśnienia ortostatycznego.
amantadyna, antagonista receptorów dopaminowych, biodostępność lewodopy, Duodopa, dyskineza, działanie niepożądane sercowo-naczyniowe, inhibitor COMT, inhibitor MAO typu B, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, katecholo-O-metylotransferaza, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa z karbidopą, niedociśnienie ortostatyczne, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna benzodiazepiny, pochodna fenotiazyny, preparat żelaza, ruch mimowolny, selegilina, środek zobojętniający sok żołądkowy, sympatykomimetyk, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie kontroli impulsów - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dopamar 200 mg + 50 mg
Lek Dopamar, zawierający lewodopę 200 mg i karbidopę 50 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, posiada istotne przeciwwskazania, które muszą być ściśle przestrzegane w terapii choroby Parkinsona. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie nieselektywnych inhibitorów MAO oraz selektywnych inhibitorów MAO typu A, z koniecznością odstawienia tych leków na minimum 14 dni przed rozpoczęciem terapii Dopamarem. Możliwe jest natomiast łączenie z selektywnym inhibitorem MAO typu B (np. selegiliną) w zalecanych dawkach. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, jaskrą z wąskim kątem przesączania, ciężką niewydolnością serca, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, ciężkim udarem mózgu oraz u osób z podejrzeniem lub historią czerniaka, ze względu na ryzyko aktywacji nowotworu. Lewodopa może również wywoływać objawy sympatykomimetyczne, co wyklucza stosowanie u pacjentów z przeciwwskazaniami do leków sympatykomimetycznych.
choroba Parkinsona, czerniak, czerniak złośliwy, działanie sympatykomimetyczne, inhibitor MAO typu B, inhibitory MAO, inhibitory MAO typu A, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem, jaskra z wąskim kątem przesączania, leki sympatykomimetyczne, lewodopa/karbidopa, nadwrażliwość, niewydolność serca, selegilina, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, udar mózgu, układ współczulny, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Betahistine dihydrochloride Accord 24 mg
Betahistyna dichlorowodorek, będąca analogiem histaminy i działająca jako częściowy agonista receptorów H1 oraz antagonista receptorów H3, wykazuje potencjalne interakcje farmakologiczne, głównie oparte na badaniach in-vitro. Nie stwierdzono inhibicji enzymów cytochromu P450 in-vivo, co wskazuje na niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten układ. Istotne jest jednak zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu betahistyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym selektywnymi inhibitorami MAO-B (np. selegilina), ze względu na hamowanie metabolizmu betahistyny i potencjalne zwiększenie jej stężenia w surowicy, co może nasilać działania niepożądane. Zaleca się monitorowanie pacjenta oraz ewentualne dostosowanie dawki betahistyny.
analog histaminy, antagonista receptora H3, betahistyna dichlorowodorek, choroba Parkinsona, cytochrom P450, działanie na OUN, działanie niepożądane, inhibitor MAO typu B, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, lek przeciwhistaminowy, ośrodkowy układ nerwowy, receptor histaminowy, selegilina, stężenie w surowicy, zaburzenie przedsionkowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Duodopa 20 mg/ml + 5 mg/ml
Lek Duodopa, zawierający lewodopę (20 mg/ml) i karbidopę (5 mg/ml) w formie żelu dojelitowego, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, jaskrą z wąskim kątem przesączania, ciężką niewydolnością serca, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, ostrym udarem, guzami chromochłonnymi, nadczynnością tarczycy, zespołem Cushinga oraz u osób z podejrzanymi lub rozpoznanymi zmianami skórnymi, w tym czerniakiem. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania wynikające z interakcji lekowych, zwłaszcza z nieselektywnymi inhibitorami MAO oraz selektywnymi inhibitorami MAO typu A, których jednoczesne stosowanie z Duodopą jest zabronione ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
arytmia, choroba Parkinsona, ciśnienie wewnątrzgałkowe, czerniak, czerniak złośliwy, dysfagia, dysfunkcja mięśnia sercowego, guz chromochłonny, hemodynamika mózgowa, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor MAO typu A, inhibitor MAO typu B, inhibitory MAO, jaskra z wąskim kątem, lek adrenomimetyczny, lewodopa i karbidopa, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancje, niewydolność serca, przełom hipertensyjny, przełom nadciśnieniowy, selegilina, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, żel dojelitowy, zespół Cushinga