ucisk tętnicy
Ucisk tętnicy to zabieg medyczny polegający na czasowym lub kontrolowanym zamknięciu światła naczynia tętniczego poprzez wywieranie zewnętrznego nacisku. Jest to jedna z podstawowych technik hemostazy, czyli zatrzymywania krwawienia, stosowana zarówno w warunkach przedszpitalnych, jak i w trakcie zabiegów medycznych.
W sytuacjach nagłych, ucisk tętnicy może być stosowany jako pierwsza pomoc przy silnych krwawieniach tętniczych. Najczęściej wykonuje się go w miejscach, gdzie tętnica przebiega powierzchownie i można ją ucisnąć do twardego podłoża kostnego, np. tętnicę promieniową przy nadgarstku, tętnicę ramienną przy kości ramiennej czy tętnicę udową przy kości miednicy.
W praktyce klinicznej ucisk tętnicy stosuje się podczas różnych procedur diagnostycznych i terapeutycznych, takich jak cewnikowanie tętnic, angiografia, angioplastyka czy embolizacja. Po takich zabiegach miejsca nakłucia tętnicy wymagają odpowiedniego ucisku, aby zapobiec krwawieniu i tworzeniu się krwiaków. Zbyt silny lub długotrwały ucisk tętnicy może jednak prowadzić do niedokrwienia tkanek zaopatrywanych przez dane naczynie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespolenie tętnicy podkolanowej – Epidemiologia
Zespół tętnicy podkolanowej (PAES) to rzadka, naczyniowa patologia charakteryzująca się uciskiem tętnicy podkolanowej przez nieprawidłowe lub przerostowe struktury mięśniowo-powięziowe, prowadząc do ograniczenia przepływu krwi. Częstość występowania PAES w populacji amerykańskiej szacuje się na 0,17%-3,5%, z przewagą u młodych, aktywnych fizycznie mężczyzn (ok. 85%), głównie w trzeciej dekadzie życia (średni wiek rozpoznania 32 lata). PAES może mieć charakter anatomiczny (częściej u mężczyzn >40 r.ż.) lub funkcjonalny (częściej u wytrenowanych kobiet 20-29 lat). Objawy często są niespecyficzne, co prowadzi do opóźnień diagnostycznych (mediana 12 miesięcy), a schorzenie bywa mylone z innymi zespołami, np. kompartmentowym wysiłkowym. W diagnostyce kluczowe są badania obrazowe, zwłaszcza dynamiczne: CT, MRI, angiografia z manewrami prowokacyjnymi oraz ultrasonografia. PAES stanowi około 0,17%-3,5% przypadków niedokrwienia kończyn dolnych o etiologii niemiażdżycowej, a w 30-67% przypadków może mieć charakter obustronny.
angiografia cewnikowa, angiografia CT, angiografia rezonansu magnetycznego, arteriografia, chromanie przestankowe, diagnostyka różnicowa, dół podkolanowy, endarterektomia, krytyczne niedokrwienie kończyn, mięsień brzuchaty łydki, niedrożność przeszczepu, ograniczenie przepływu krwi, okluzja tętnicza, rezonans magnetyczny, stenoza tętnicy, tętniak, tomografia komputerowa, ucisk tętnicy, uraz tętnicy podkolanowej, zakrzepica tętnicza, zakrzepica tętniczo-żylna, zespolenie tętnicy podkolanowej - Leksykon chorób i schorzeń
Zespolenie tętnicy podkolanowej – Patofizjologia i mechanizm
Zespół tętnicy podkolanowej (PAES) to rzadka patologia naczyniowa, stanowiąca 0,17%-3,5% przypadków, charakteryzująca się kompresją tętnicy podkolanowej przez struktury mięśniowo-powięziowe, głównie przyśrodkową głowę mięśnia brzuchatego łydki. Patogeneza ma podłoże embriologiczne, związane z nieprawidłowym rozwojem i migracją tętnicy oraz mięśni, co prowadzi do sześciu typów PAES (I-V anatomiczne, VI funkcjonalny). Kompresja tętnicy powoduje ograniczenie przepływu krwi, objawiające się chromaniem przestankowym u młodych, aktywnych fizycznie pacjentów bez klasycznych czynników ryzyka miażdżycy. Powtarzający się ucisk prowadzi do uszkodzenia ściany tętnicy, przedwczesnej miażdżycy, zwężenia, niedrożności, a także powikłań takich jak tętniaki i zakrzepica. Typ VI, związany z przerostem mięśnia, cechuje się gorszym rokowaniem po leczeniu chirurgicznym. W diagnostyce kluczowe są angiografia rezonansu magnetycznego (MRA), angiografia tradycyjna oraz badanie Dopplera, które uwidaczniają ucisk i zmniejszony przepływ przy zgięciu podeszwowym stopy.
angiografia rezonansu magnetycznego, badanie Dopplera, chromanie przestankowe, dół podkolanowy, dysplazja włóknisto-mięśniowa, endarterektomia, miażdżyca, miażdżyca przedwczesna, mięsień brzuchaty łydki, nadciśnienie żylne, przepływ turbulentny, rekonstrukcja naczyniowa, tętniak, tromboliza, ucisk tętnicy, uraz reperfuzyjny, zapalenie naczyń, zatorowość zakrzepowa, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespolenie tętnicy podkolanowej, zgięcie podeszwowe, żyła podkolanowa