lek profilaktyczny
Lek profilaktyczny to preparat farmaceutyczny stosowany w celu zapobiegania określonym chorobom lub stanom patologicznym, zanim te wystąpią. W przeciwieństwie do leków leczniczych, które są podawane po pojawieniu się objawów choroby, leki profilaktyczne mają na celu niedopuszczenie do rozwoju schorzenia.
Przykładami leków profilaktycznych są szczepionki, które wywołują odpowiedź immunologiczną organizmu i chronią przed infekcjami, leki przeciwzakrzepowe zapobiegające powstawaniu skrzeplin u pacjentów z grupy ryzyka, czy statyny stosowane w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych u osób z podwyższonym poziomem cholesterolu. Do tej kategorii zaliczają się również preparaty stosowane w chemoprofilaktyce chorób zakaźnych, jak leki przeciwmalaryczne u osób podróżujących do regionów endemicznych.
Decyzja o zastosowaniu leku profilaktycznego powinna opierać się na dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając indywidualne czynniki ryzyka pacjenta, potencjalne działania niepożądane oraz koszty terapii. Skuteczność leków profilaktycznych jest zwykle oceniana na podstawie badań epidemiologicznych pokazujących zmniejszenie częstości występowania danej choroby w populacji stosującej profilaktykę.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Ból głowy napięciowy, najczęstszy typ bólu głowy, dotyka około 80% dorosłych, z przewagą kobiet (stosunek 5:4) i szczytem zachorowań w wieku 20-50 lat. Charakteryzuje się tępy, uciskający, niepulsujący ból o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, zwykle obustronny, obejmujący czoło, skronie, potylicę oraz mięśnie karku i barków. Epizodyczne bóle trwają od 30 minut do kilku dni, występując rzadziej niż 15 dni/miesiąc przez co najmniej 3 miesiące, natomiast przewlekłe bóle pojawiają się ≥15 dni/miesiąc przez minimum 3 miesiące, często z towarzyszącą łagodną nudnością, ale bez wymiotów. Ból nie nasila się podczas aktywności fizycznej, a objawy takie jak aura, nudności czy znaczna fotofobia/fonofobia są zazwyczaj nieobecne, co odróżnia go od migreny. Czynniki nasilające to stres, zmęczenie, nieprawidłowa postawa oraz nadużywanie NLPZ (>2 dni/tydzień), które może prowadzić do przewlekłości i obniżenia skuteczności leczenia profilaktycznego.
amitryptylina, biofeedback, ból głowy napięciowy, ból głowy z odbicia, ból obustronny, dysfagia, fonofobia, fotofobia, lek profilaktyczny, lek przeciwbólowy, migrena, mirtazapina, przewlekły codzienny ból głowy, technika relaksacyjna, terapia poznawczo-behawioralna, tkliwość mięśniowa, toksyna botulinowa, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, zaburzenie widzenia -
Leksykon substancji czynnych
Maruna, pozyskiwana z Tanacetum parthenium (L.) Schulz Bip., jest substancją roślinną stosowaną w profilaktyce napadów migreny, co potwierdzają dane dotyczące tradycyjnego produktu leczniczego Marimigran. Preparat ten zawiera 100 mg ziela maruny w kapsułce twardej (rozmiar 1), przeznaczony wyłącznie dla pacjentów dorosłych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie poważnych chorób mogących manifestować się bólami głowy, co zwiększa bezpieczeństwo leczenia i eliminuje ryzyko przeoczenia istotnych patologii. Maruna nie jest wskazana do doraźnego przerywania napadów migreny, a jej efekt terapeutyczny może pojawić się dopiero po dłuższym stosowaniu, zgodnie z doświadczeniem medycyny tradycyjnej.
efekt terapeutyczny, kapsułka twarda, lek profilaktyczny, marimigran, maruna, migrenowy ból głowy, pacjent dorosły, profilaktyka napadów migreny, substancja pochodzenia roślinnego, Tanacetum parthenium, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, weryfikacja diagnozy, ziele maruny, złocień maruna -
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wymiotów cyklicznych (ZWC) to przewlekłe zaburzenie charakteryzujące się nawracającymi epizodami intensywnych wymiotów, poprzedzanymi fazą prodromalną z nudnościami i innymi objawami. Leczenie jest wielokierunkowe i dostosowane do fazy choroby: w fazie prodromalnej stosuje się leki przeciwwymiotne (ondansetron, promethazine), przeciwmigrenowe (sumatriptan), benzodiazepiny (lorazepam, diazepam) oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne. W fazie aktywnej konieczne jest dożylne nawadnianie (płyny z glukozą i elektrolitami), leki przeciwwymiotne, inhibitory pompy protonowej, leki przeciwlękowe i przeciwbólowe (np. ketorolak dożylnie). Leki profilaktyczne, takie jak amitryptylina (10-25 mg/dobę, do 75-100 mg) u dorosłych i dzieci powyżej 5 lat oraz cyproheptadyna u dzieci poniżej 5 lat, są wskazane przy co najmniej 4 epizodach rocznie trwających >2 dni i wymagających hospitalizacji. Alternatywnie stosuje się leki przeciwpadaczkowe, beta-blokery, aprepitant i fenobarbital. Terapia wspomagająca obejmuje także suplementy (koenzym Q10, L-karnityna, ryboflawina) oraz psychoterapię, szczególnie w przypadku współistniejących zaburzeń lękowych i depresyjnych.
amitryptylina, antagonista receptora H2, antagonista receptora neurokininy-1, antagonista serotoniny, aprepitant, benzodiazepina, beta-bloker, biofeedback, chlorpromazyna, cyproheptadyna, depresja, diazepam, difenhydramina, dysfunkcja autonomiczna, erytromycyna, faza prodromalna, fenobarbital, glutaminian sodu, infuzja ketaminy, inhibitor pompy protonowej, intensywne wymioty, ketorolak, koenzym Q10, L-karnityna, leczenie wspomagające, lek abortywny, lek profilaktyczny, lek przeciwlękowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwymiotny, lek sedatywny, lewetyracetam, lorazepam, migrena, mirtazapina, nawadnianie dożylne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, onabotulinumtoksyna A, ondansetron, prometazyna, propranolol, przewlekły ból brzucha, risperidon, ryboflawina, sumatryptan, terapia poznawczo-behawioralna, toksyna botulinowa, topiramat, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, tryptan, zaburzenie lękowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zapalenie przełyku, zespół wymiotów cyklicznych, zonisamid -
Leksykon substancji czynnych
Eletryptan, będący selektywnym agonistą receptorów serotoninowych 5-HT1B/1D, jest substancją czynną preparatu Relpax 40 mg, stosowanego w leczeniu ostrego napadu migrenowego bólu głowy zarówno z aurą, jak i bez aury. Lek ten działa interwencyjnie, podawany doraźnie w momencie wystąpienia napadu, a nie profilaktycznie. Migrena z aurą charakteryzuje się przemijającymi objawami neurologicznymi, najczęściej wzrokowymi, natomiast migrena bez aury przebiega bez tych objawów. Eletryptan w dawce 40 mg (w postaci bromowodorku eletryptanu) jest dostępny w formie tabletek powlekanych, które zawierają również 46 mg laktozy oraz 0,072 mg laku żółcieni pomarańczowej (E 110), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy lub nadwrażliwością na barwniki.
agonista receptorów serotoninowych, bromowodorek eletryptanu, eletryptan, lek interwencyjny, lek profilaktyczny, migrena, migrena bez aury, migrena z aurą, nadwrażliwość na barwniki, napad migrenowy, nietolerancja laktozy, objawy neurologiczne, ostry napad migrenowy, tabletka powlekana, tryptan -
Leksykon chorób i schorzeń
Ból głowy z nadużywania leków (MOH) jest powszechnym przewlekłym zaburzeniem bólowym głowy, dotykającym około 1-2% populacji ogólnej, z wyższą częstością w specjalistycznych ośrodkach leczenia bólu głowy (30-50%). MOH występuje głównie u kobiet (stosunek 3-4:1) w wieku 30-50 lat, często jako następstwo migreny lub bólu głowy typu napięciowego. Czynniki ryzyka obejmują wcześniejszą historię pierwotnych bólów głowy, niski status społeczno-ekonomiczny, wyższe BMI, zaburzenia psychiczne, regularne stosowanie leków uspokajających, brak aktywności fizycznej oraz rodzinną historię MOH. Największe ryzyko rozwoju MOH wiąże się z nadużywaniem opioidów (stosowanych >10 dni/miesiąc), leków zawierających barbiturany, tryptanów, ergotaminy oraz leków złożonych zawierających kofeinę. MOH prowadzi do znacznego pogorszenia jakości życia, zwiększonej niepełnosprawności i wysokich kosztów społecznych, głównie z powodu utraty produktywności i hospitalizacji.
acetaminofen, barbiturany, ból głowy typu napięciowego, ból głowy z nadużywania leków, butalbital, chronifikacja bólu głowy, detoksykacja, dysfagia, ergotamina, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek profilaktyczny, lek przeciwgrzybiczny, migrena, morfologia krwi, niepełnosprawność związana z migreną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, objawy odstawienia, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodek leczenia bólu głowy, przewlekły ból głowy, przewlekły codzienny ból głowy, Skala nasilenia zależności, tryptany, uzależnienie od leków
