układ wodno-elektrolitowy

Układ wodno-elektrolitowy stanowi fundamentalny element homeostazy organizmu, odpowiadając za utrzymanie odpowiedniej objętości płynów ustrojowych oraz ich składu elektrolitowego. W skład tego układu wchodzą wszystkie płyny ustrojowe, elektrolity oraz mechanizmy regulujące ich gospodarkę.

Woda stanowi około 60% masy ciała dorosłego człowieka i jest rozproszona w przestrzeniach płynowych: wewnątrzkomórkowej (2/3 całkowitej wody ustrojowej) oraz zewnątrzkomórkowej (1/3), która dzieli się na przestrzeń śródnaczyniową i pozanaczyniową. Główne elektrolity płynu zewnątrzkomórkowego to sód, chlorki i wodorowęglany, natomiast wewnątrzkomórkowego – potas, magnez i fosforany.

Regulacja gospodarki wodno-elektrolitowej zachodzi poprzez szereg mechanizmów fizjologicznych, w których kluczową rolę odgrywają: nerki, układ hormonalny (z wazopresyną, aldosteronem i peptydami natriuretycznymi), układ nerwowy oraz przewód pokarmowy. Zaburzenia tego układu mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak odwodnienie, przewodnienie, hipo- i hipernatremia, hipo- i hiperkaliemia oraz kwasice i zasadowice.

Diagnostyka zaburzeń układu wodno-elektrolitowego opiera się na badaniach laboratoryjnych płynów ustrojowych, ocenie stanu nawodnienia oraz badaniach obrazowych. Leczenie zaburzeń wodno-elektrolitowych polega na wyrównaniu niedoborów lub nadmiarów wody i elektrolitów poprzez odpowiednią podaż doustną lub dożylną, a także na leczeniu przyczyny zaburzeń.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl