preparat przeciwpsychotyczny
Preparat przeciwpsychotyczny (neuroleptyk) to lek stosowany głównie w leczeniu zaburzeń psychotycznych, takich jak schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa czy psychozy organiczne. Działanie tych leków opiera się przede wszystkim na blokowaniu receptorów dopaminergicznych, głównie receptora D2, co prowadzi do redukcji objawów wytwórczych (halucynacji, urojeń).
Leki przeciwpsychotyczne dzieli się na dwie główne grupy: klasyczne (pierwszej generacji) oraz atypowe (drugiej generacji). Neuroleptyki klasyczne, takie jak haloperidol czy chlorpromazyna, charakteryzują się silnym działaniem przeciwpsychotycznym, ale mogą powodować nasilone objawy pozapiramidowe. Leki atypowe (np. olanzapina, kwetiapina, risperidon) mają szerszy profil działania receptorowego, obejmujący także receptory serotoninergiczne, co przekłada się na lepszą skuteczność wobec objawów negatywnych oraz mniejsze ryzyko działań niepożądanych.
Główne wskazania do stosowania preparatów przeciwpsychotycznych obejmują leczenie schizofrenii, zaburzeń schizoafektywnych, epizodów maniakalnych, psychoz organicznych oraz stanów pobudzenia psychoruchowego. Coraz częściej leki te znajdują zastosowanie w leczeniu zaburzeń zachowania w przebiegu otępienia, zaburzeń osobowości czy ciężkich przypadków zespołu Tourette’a.
Najczęstsze działania niepożądane leków przeciwpsychotycznych to objawy pozapiramidowe (parkinsonizm polekowy, akatyzja, dystonia), objawy antycholinergiczne (suchość w ustach, zaburzenia widzenia), sedacja, przyrost masy ciała i zaburzenia metaboliczne. Rzadziej występują zaburzenia hormonalne, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz wydłużenie odstępu QT, które może prowadzić do groźnych arytmii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Aripsan 15 mg
ARIPSAN to preparat zawierający arypiprazol, atypowy lek przeciwpsychotyczny o mechanizmie częściowego agonizmu receptorów dopaminergicznych D₂ i serotoninergicznych 5-HT₁ₐ oraz antagonizmie receptorów 5-HT₂ₐ. Produkt dostępny jest w formie tabletek niepowlekanych o dawkach 5 mg, 10 mg oraz 15 mg arypiprazolu, różniących się kolorem (odpowiednio niebieski, różowy i żółty) oraz oznakowaniem (wytłoczenia „250”, „252” i „253”). Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach: 42,84 mg (5 mg), 40,26 mg (10 mg) oraz 59,894 mg (15 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują m.in. skrobię kukurydzianą, celulozę mikrokrystaliczną, hydroksypropylocelulozę, krospowidon, krzemionkę koloidalną oraz stearynian magnezu.
Aripsan, arypiprazol, atypowy lek przeciwpsychotyczny, celuloza mikrokrystaliczna, działanie agonistyczne, działanie antagonistyczne, hydroksypropyloceluloza, krospowidon, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, preparat przeciwpsychotyczny, receptor 5-HT2A, receptor dopaminergiczny D2, receptor serotoninergiczny 5-HT1A, stearynian magnezu, substancja rozsadzająca, substancja wiążąca, tabletka niepowlekana - Leksykon substancji czynnych
Aspartam – Wskazania do stosowania
Aspartam (E 951) jest stosowany jako substancja pomocnicza w tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej, pełniąc funkcję środka słodzącego poprawiającego smak preparatów farmaceutycznych. Jego zastosowanie jest szczególnie istotne w lekach przeznaczonych do długotrwałej terapii chorób przewlekłych, takich jak schizofrenia oporna na leczenie (preparat Ayupil zawierający klozapinę) oraz epizody dużej depresji u dorosłych (preparat Mirtagen zawierający mirtazapinę). Tabletki te ułatwiają przyjmowanie leku, co może zwiększać adherencję, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami połykania lub ograniczonym wglądem w chorobę. W preparacie Ayupil dawki aspartamu są proporcjonalne do dawki klozapiny: 1,6 mg w tabletce 12,5 mg, 3,1 mg w 25 mg, 12,4 mg w 100 mg oraz 24,8 mg w 200 mg. W Mirtagenie zawartość aspartamu wynosi odpowiednio 3 mg, 6 mg i 9 mg dla dawek mirtazapiny 15 mg, 30 mg i 45 mg.
adherencja do terapii, aspartam, atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba Parkinsona, dysfagia, epizod dużej depresji, klozapina, leczenie depresji, mirtazapina, neurologiczne działanie niepożądane, preparat przeciwdepresyjny, preparat przeciwpsychotyczny, psychoza w chorobie Parkinsona, schizofrenia oporna na leczenie, środek słodzący, substancja pomocnicza, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenia połykania, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Risperidone Teva 37,5 mg
Risperidone Teva w dawce 37,5 mg w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu jest wskazany wyłącznie do podtrzymującego leczenia schizofrenii u dorosłych pacjentów, którzy wcześniej wykazali odpowiedź na doustne leki przeciwpsychotyczne, w tym rysperidon. Preparat podaje się w formie zawiesiny, gdzie 1 ml zawiera 18,75 mg rysperidonu, a jego fizykochemiczne parametry to osmolalność 240-300 mOsm/kg oraz pH 7,0 ± 0,5. Lek stanowi alternatywę dla terapii doustnej, szczególnie u pacjentów z problemami z adherencją do codziennego przyjmowania leków, umożliwiając podawanie iniekcji co dwa tygodnie.
adherencja do leczenia, diagnoza schizofrenii, działanie niepożądane, leczenie schizofrenii, lek przeciwpsychotyczny doustny, nawrót objawów psychotycznych, osmolalność, preparat przeciwpsychotyczny, rysperydon o przedłużonym uwalnianiu, rysperydon w iniekcji, schemat dawkowania, schizofrenia u dorosłych, stabilizacja choroby, stan kliniczny pacjenta, stężenie substancji czynnej, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu