środek słodzący

Środek słodzący to substancja używana do nadawania słodkiego smaku produktom spożywczym, będąca alternatywą dla cukru (sacharozy). W medycynie i dietetyce środki słodzące dzieli się na nutritywne (kaloryczne), takie jak cukier, miód, syrop glukozowo-fruktozowy oraz nienutritywne (niskokaloryczne lub bezkaloryczne), jak aspartam, acesulfam K, sukraloza czy stewia.

Nienutritywne środki słodzące są często zalecane pacjentom z cukrzycą, otyłością lub osobom na diecie redukcyjnej, ponieważ nie powodują znaczących wzrostów stężenia glukozy we krwi i dostarczają minimalnej ilości kalorii. Jednakże ich wpływ na mikrobiom jelitowy, metabolizm glukozy i długoterminowe skutki zdrowotne są przedmiotem badań i kontrowersji w środowisku medycznym.

Warto podkreślić, że stosowanie środków słodzących powinno być rozpatrywane indywidualnie, w zależności od stanu zdrowia pacjenta. Lekarze i dietetycy powinni być świadomi, że niektóre substancje słodzące mogą wchodzić w interakcje z lekami lub wywoływać działania niepożądane u osób z określonymi schorzeniami, jak fenyloketonuria (w przypadku aspartamu) czy choroby zapalne jelit.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Skład i postać leku – INALDIN Gardło 3 mg

Produkt leczniczy INALDIN Gardło to tabletki do ssania zawierające 3 mg benzydaminy chlorowodorku (odpowiadające 2,68 mg benzydaminy) jako substancję czynną, przeznaczone do miejscowego stosowania w jamie ustnej. Tabletki mają charakterystyczny zielony, marmurkowy wygląd, średnicę około 13 mm oraz zapach mięty. Substancje pomocnicze obejmują m.in. mannitol, kwas cytrynowy, hypromelozę, aromat mięty pieprzowej, 7 mg aspartamu na tabletkę oraz barwniki: błękit patentowy V (E 131) i żółcień chinolinową (E 104). Produkt jest konfekcjonowany w blistry PVC/PE/PVDC/Aluminium, dostępne w opakowaniach po 10 lub 20 tabletek, z okresem ważności wynoszącym 2 lata i zalecanym przechowywaniem w temperaturze nieprzekraczającej 30°C.
benzydaminy chlorowodorek, działanie miejscowe, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwzapalne, gardło, jama ustna, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, postać tabletki, regulator kwasowości, środek słodzący, środek wiążący, stan zapalny, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka do ssania
Leksykon leków
Skład i postać leku – Fortrans –

Fortrans to lek w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego, pakowany w saszetkach zawierających 73,690 g substancji. Substancje czynne w jednej saszetce to makrogol 4000 (64,000 g), sodu siarczan bezwodny (5,700 g), sodu wodorowęglan (1,680 g), sodu chlorek (1,460 g) oraz potasu chlorek (0,750 g). Dodatkowo, lek zawiera sacharynę sodową jako substancję pomocniczą poprawiającą smak. Istotne jest, że jedna saszetka dostarcza 2,890 g sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z koniecznością kontroli podaży sodu. Fortrans jest dostępny w opakowaniach zawierających 4, 48 lub 50 saszetek, z okresem ważności wynoszącym 3 lata i nie wymaga specjalnych warunków przechowywania.
chlorek potasu, chlorek sodu, glikol polietylenowy, jony sodu, makrogol 4000, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, produkty lecznicze, roztwór doustny, sacharyna sodowa, siarczan sodu bezwodny, sód, środek słodzący, substancja czynna, substancja pomocnicza, właściwości organoleptyczne, wodorowęglan sodu
Leksykon leków
Skład i postać leku – Auglavin PPH (400 mg + 57 mg)/5 ml

Produkt leczniczy Auglavin PPH to proszek do sporządzania zawiesiny doustnej o stężeniu 400 mg amoksycyliny trójwodnej oraz 57 mg potasu klawulanianu (odpowiadającego 57 mg kwasu klawulanowego) na 5 ml zawiesiny, co przekłada się na 80 mg amoksycyliny i 11,4 mg kwasu klawulanowego na 1 ml. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak maltodekstryna (istotna dla pacjentów z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów), krospowidon, krzemionkę koloidalną, gumę ksantan oraz słodziki (acesulfam potasowy, sacharyna sodowa) i aromat truskawkowy. Produkt wymaga dokładnego sporządzenia zawiesiny poprzez dodanie odpowiedniej ilości wody (np. 32 ml wody do butelki 60 ml, co daje 35 ml zawiesiny) i wielokrotne wstrząsanie, aby zapewnić jednorodność dawki. Dostępny jest w butelkach o pojemnościach 60, 100, 150 i 200 ml, z dołączonym dozownikiem (strzykawka lub łyżka miarowa).
Przechowywanie produktu w formie proszku jest możliwe do 2 lat w temperaturze poniżej 25°C, natomiast sporządzona zawiesina powinna być przechowywana w lodówce w temperaturze 2-8°C i zużyta w ciągu 7 dni, bez zamrażania. Należy zwrócić uwagę na konieczność sprawdzenia nienaruszalności zabezpieczenia korka przed użyciem oraz na dokładne wstrząsanie butelką przed każdym podaniem leku. Pozostałości niewykorzystanego preparatu należy utylizować zgodnie z obowiązującymi przepisami. Auglavin PPH jest wskazany do stosowania doustnego, a jego właściwe przygotowanie i przechowywanie są kluczowe dla zachowania skuteczności i bezpieczeństwa terapii.
acesulfam potasowy, alkohol benzylowy, amoksycylina trójwodna, cytrynian trietylu, dwutlenek krzemu, glikol propylenowy, guma ksantan, karmeloza sodowa, krospowidon, krzemionka koloidalna bezwodna, kwas klawulanowy, maltodekstryna, maltodekstryna kukurydziana, polietylen wysokiej gęstości, potasu klawulanian, sacharyna sodowa, środek rozsadzający, środek słodzący, środek zwiększający lepkość, szkło typu III, zaburzenie metabolizmu węglowodanów, zawiesina doustna
Leksykon leków
Skład i postać leku – Tardysol 20 mg/ml

Tardysol to roztwór doustny zawierający 20 mg/ml jonów żelaza w postaci siarczanu żelaza siedmiowodnego. Preparat charakteryzuje się żółto-pomarańczową barwą i zawiera substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak sorbitol (360 mg/ml), który może wykazywać działanie przeczyszczające w większych dawkach, oraz glikol propylenowy (12 mg/ml) pełniący funkcję rozpuszczalnika i konserwantu. Dodatkowo, lek zawiera aromat pomarańczowy złożony z aldehydów, estrów, terpenów i olejku eterycznego, a także regulatory kwasowości i środki słodzące, co wpływa na akceptowalność preparatu przez pacjentów. Opakowanie zawiera 90 ml roztworu w butelce ze szkła oranżowego z zabezpieczeniem przed dziećmi oraz pipetę dozującą o pojemności 5 ml z podziałką umożliwiającą precyzyjne dawkowanie od 10 do 100 mg jonów żelaza.
aldehyd, działanie przeczyszczające, glikol propylenowy, jony żelaza, niezgodność farmaceutyczna, olejek eteryczny, pipeta dozująca, preparat leczniczy, produkt leczniczy, regulator kwasowości, roztwór doustny, sacharyna sodowa, siarczan żelaza siedmiowodny, sorbitol, środek słodzący, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, terpeny
Leksykon leków
Skład i postać leku – SENOLEK 50 mg

Produkt leczniczy SENOLEK dostępny jest w formie miękkich kapsułek zawierających 50 mg difenhydraminy chlorowodorku (Diphenhydramini hydrochloridum) jako substancję czynną. Kapsułki mają owalny kształt, wymiary 15,5 x 9,5 mm, są niebieskie, transparentne i szczelnie wypełnione płynem. Substancje pomocnicze obejmują m.in. sorbitol ciekły częściowo odwodniony (77,5 mg), makrogol 400, wodę oczyszczoną, żelatynę oraz barwnik Błękit patentowy (E 131). Produkt jest pakowany w blistry PVC/PVDC/Aluminium po 8 kapsułek, przechowywany w temperaturze poniżej 25°C, z okresem ważności wynoszącym 2 lata od daty produkcji.
błękit patentowy, blister PVC/PVDC/Aluminium, difenhydraminy chlorowodorek, makrogol, miękka kapsułka, nietolerancja fruktozy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, podanie doustne, przechowywanie leków, sorbitol ciekły, środek słodzący, substancja pomocnicza
Leksykon leków
Skład i postać leku – Bronchitabs 60 mg + 160 mg

Bronchitabs to lek w formie tabletek powlekanych, zawierający dwa wyciągi roślinne: 60 mg wyciągu suchego z korzenia pierwiosnka (Primula veris L./Primula elatior (L.) Hill, radix) oraz 160 mg wyciągu suchego z ziela tymianku (Thymus vulgaris L./Thymus zygis L., herba). Wyciąg z pierwiosnka charakteryzuje się współczynnikiem DER 6-7:1, ekstraktowany etanolem 47,4% (V/V), natomiast wyciąg z tymianku ma DER 6-10:1, ekstraktowany etanolem 70% (V/V). Tabletki zawierają także substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak 34 mg glukozy ciekłej suszonej rozpyłowo oraz 50 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne w kontekście nietolerancji laktozy u pacjentów. Pozostałe składniki pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, krospowidon, powidon K 25, talk, magnezu stearynian, symetykon oraz składniki otoczki, w tym hypromelozę, poliakrylanu dyspersję, tytanu dwutlenek i aromat miętowy.
blister PVC/PVDC/Aluminium, celuloza mikrokrystaliczna, chlorofilina, dimetykon, dwutlenek tytanu, dyspersja poliakrylanu, etanol, glikol propylenowy, glukoza ciekła suszona rozpyłowo, hypromeloza, kompleks miedziowy chlorofiliny, korzeń pierwiosnka, krospowidon, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, powidon, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, ryboflawina, sacharyna sodowa, środek przeciwpieniący, środek słodzący, stearynian magnezu, substancja poślizgowa, substancja rozsadzająca, symetykon, tabletka powlekana, współczynnik DER, ziele tymianku
Leksykon substancji czynnych
Aspartam – Wskazania do stosowania

Aspartam (E 951) jest stosowany jako substancja pomocnicza w tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej, pełniąc funkcję środka słodzącego poprawiającego smak preparatów farmaceutycznych. Jego zastosowanie jest szczególnie istotne w lekach przeznaczonych do długotrwałej terapii chorób przewlekłych, takich jak schizofrenia oporna na leczenie (preparat Ayupil zawierający klozapinę) oraz epizody dużej depresji u dorosłych (preparat Mirtagen zawierający mirtazapinę). Tabletki te ułatwiają przyjmowanie leku, co może zwiększać adherencję, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami połykania lub ograniczonym wglądem w chorobę. W preparacie Ayupil dawki aspartamu są proporcjonalne do dawki klozapiny: 1,6 mg w tabletce 12,5 mg, 3,1 mg w 25 mg, 12,4 mg w 100 mg oraz 24,8 mg w 200 mg. W Mirtagenie zawartość aspartamu wynosi odpowiednio 3 mg, 6 mg i 9 mg dla dawek mirtazapiny 15 mg, 30 mg i 45 mg.
adherencja do terapii, aspartam, atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba Parkinsona, dysfagia, epizod dużej depresji, klozapina, leczenie depresji, mirtazapina, neurologiczne działanie niepożądane, preparat przeciwdepresyjny, preparat przeciwpsychotyczny, psychoza w chorobie Parkinsona, schizofrenia oporna na leczenie, środek słodzący, substancja pomocnicza, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenia połykania, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne
Leksykon leków
Skład i postać leku – Ambroxol Rivopharm 30 mg/5ml

Ambroxol Rivopharm to roztwór doustny o stężeniu 30 mg/5 ml, zawierający 6 mg chlorowodorku ambroksolu na mililitr. Preparat charakteryzuje się bezbarwnym lub bladożółtym zabarwieniem oraz aromatem truskawkowym, co zwiększa akceptowalność zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych. Ważnym aspektem jest obecność sorbitolu w ilości 0,35 g/ml, co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją fruktozy. Formulacja zawiera także konserwant (sodu benzoesan), środki słodzące (sukraloza, sorbitol), regulator kwasowości (kwas cytrynowy jednowodny), środek żelujący (hydroksyetyloceluloza) oraz rozpuszczalniki i substancje aromatyczne, które zapewniają stabilność i odpowiednie właściwości organoleptyczne preparatu.
chlorowodorek ambroksolu, dysfagia, glikol propylenowy, hydroksyetyloceluloza, konserwant, kwas cytrynowy jednowodny, nietolerancja fruktozy, niezgodność farmaceutyczna, podziałka dawkowania, regulator kwasowości, rozpuszczalnik, roztwór doustny, sodu benzoesan, sorbitol, środek słodzący, środek żelujący, strzykawka doustna, substancja pomocnicza, substancja wypełniająca, sukraloza, utylizacja produktów leczniczych, zamknięcie zabezpieczające przed dziećmi
Leksykon leków
Skład i postać leku – ACC optima Hot 600 mg/3 g

ACC optima Hot 600 mg/3 g to proszek do sporządzania roztworu doustnego, zawierający 600 mg acetylocysteiny w każdej saszetce o masie 3 g. Substancja czynna wykazuje działanie mukolityczne, a preparat jest wzbogacony o substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (2,045 g/saszetkę), kwas askorbinowy, sacharyna sodowa oraz aromaty cytrynowy i miodowy, które poprawiają smak i stabilność leku. Zawartość sacharozy jest istotna w kontekście pacjentów z cukrzycą lub na diecie niskocukrowej. Forma proszku do rozpuszczenia ułatwia podawanie, zwłaszcza u pacjentów z trudnościami w połykaniu tabletek. Produkt jest pakowany w saszetki z materiałów aluminium/papier/polietylen, co zapewnia ochronę przed czynnikami zewnętrznymi, a opakowanie zawiera 10 saszetek po 3 g. Okres ważności wynosi 3 lata, a lek może być przechowywany w temperaturze pokojowej, w suchym miejscu, z zachowaniem standardowych zasad bezpieczeństwa. Nie odnotowano niezgodności farmaceutycznych ani interakcji z opakowaniem, co potwierdza stabilność i bezpieczeństwo stosowania preparatu zgodnie z zaleceniami.
ACC optima Hot, acetylocysteina, aromat cytrynowy, aromat miodowy, dysfagia, kwas askorbowy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, proszek leczniczy, przeciwutleniacz, roztwór doustny, sacharoza, sacharyna sodowa, środek słodzący, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja słodząca
Leksykon leków
Skład i postać leku – Fromilid 125 mg/5 ml

Fromilid w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej zawiera klarytromycynę w stężeniu 125 mg/5 ml gotowej zawiesiny. Preparat charakteryzuje się białymi lub prawie białymi, niejednorodnymi granulkami o zapachu bananowym. Substancje pomocnicze obejmują m.in. karbomer 934 P, powidon, ftalan hypromelozy, talk, olej rycynowy, gumę ksantanową, aromat bananowy, kwas cytrynowy, potasu sorbinian, krzemionkę koloidalną bezwodną, dwutlenek tytanu oraz sacharozę w ilości 1,66 g/5 ml, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą lub na diecie niskocukrowej. Produkt dostępny jest w opakowaniu zawierającym 25 g granulatu, z którego sporządza się 60 ml zawiesiny, wraz z aplikatorem 5 ml do precyzyjnego dawkowania.
barwnik farmaceutyczny, carbomer, cukrzyca, dieta niskocukrowa, dwutlenek tytanu, ftalan hypromelozy, granulat do sporządzania zawiesiny, guma ksantanowa, klarytromycyna, konserwant farmaceutyczny, krzemionka koloidalna, kwas cytrynowy, olej rycynowy, polimer powlekający, powidon, regulator kwasowości, sacharoza, sorbinian potasu, środek przeciwzbrylający, środek słodzący, środek żelujący, substancja poślizgowa, substancja przeciwzbrylająca, substancja wiążąca, woda przegotowana, zagęstnik, zawartość sacharozy, zawiesina doustna
Leksykon leków
Skład i postać leku – Aceflucil 600 mg

Aceflucil 600 mg to lek w postaci tabletek musujących zawierających 600 mg acetylocysteiny jako substancji czynnej. Tabletki są białe, płaskie, o średnicy około 25 mm, i przed podaniem należy je rozpuścić w szklance wody, co ułatwia doustne podanie i wchłanianie. W skład preparatu wchodzą również substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna (1868 mg), aspartam (15 mg) oraz sód (65,714 mg) na tabletkę, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów z nietolerancją tych składników. Dodatkowo lek zawiera kwas askorbinowy, kwas cytrynowy, sodu wodorowęglan, krospowidon, aromaty pomarańczowy i mięty pieprzowej oraz inne substancje pomocnicze, które mogą mieć znaczenie alergologiczne lub metaboliczne.
acetylocysteina, aspartam, butylowany hydroksyanizol, droga doustna, guma arabska, krospowidon, kwas askorbowy, kwas cytrynowy, laktoza jednowodna, przeciwutleniacz, regulator kwasowości, środek poślizgowy, środek rozsadzający, środek słodzący, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka musująca, wodorowęglan sodu