profil bezpieczeństwa przedkliniczny
Profil bezpieczeństwa przedkliniczny odnosi się do kompleksowej oceny bezpieczeństwa substancji farmakologicznej przeprowadzonej przed rozpoczęciem badań klinicznych na ludziach. Jest to kluczowy element procesu rozwoju leków, który dostarcza informacji niezbędnych do oszacowania ryzyka związanego z podaniem badanej substancji pierwszym uczestnikom badań klinicznych.
Ocena przedkliniczna obejmuje szereg badań in vitro oraz in vivo, w tym badania toksykologiczne (toksyczność ostra, podchroniczna i przewlekła), badania genotoksyczności, kancerogenności, toksyczności reprodukcyjnej, a także badania farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Wyniki tych badań pozwalają określić potencjalne zagrożenia, mechanizmy toksyczności oraz zależności dawka-odpowiedź.
Dane z badań przedklinicznych umożliwiają wyznaczenie marginesu bezpieczeństwa oraz określenie dawki początkowej dla badań klinicznych fazy I. Profil bezpieczeństwa przedkliniczny jest niezbędnym elementem dokumentacji składanej do organów regulacyjnych w celu uzyskania zgody na rozpoczęcie badań klinicznych. Kompletne i wiarygodne dane przedkliniczne mają fundamentalne znaczenie dla ochrony uczestników badań oraz dalszego rozwoju substancji o potencjale terapeutycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ursopol 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu ursodeoksycholowego, substancji czynnej preparatu Ursopol (kapsułki twarde 150 mg i 300 mg), nie wykazały istotnych zagrożeń, które nie zostałyby już uwzględnione w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL). Wszystkie kluczowe informacje dotyczące profilu bezpieczeństwa, w tym wskazania, przeciwwskazania, ostrzeżenia, interakcje, wpływ na płodność, ciążę i laktację oraz działania niepożądane, zostały kompleksowo opisane w odpowiednich sekcjach ChPL, co eliminuje potrzebę dodatkowego omawiania danych przedklinicznych w kontekście stosowania tego leku.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ceftriaxone Kalceks 1 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ceftriaksonu wykazały, że podawanie dużych dawek soli wapniowej tego antybiotyku prowadzi do tworzenia się odwracalnych złogów i strątów w pęcherzyku żółciowym u psów i małp. Nie stwierdzono toksycznego wpływu na rozrodczość ani genotoksyczności, co wskazuje na brak negatywnego oddziaływania na funkcje reprodukcyjne oraz materiał genetyczny w modelach zwierzęcych. Należy jednak podkreślić, że nie przeprowadzono badań oceniających potencjał rakotwórczy ceftriaksonu, co pozostawia lukę w pełnej ocenie bezpieczeństwa przedklinicznego tego leku.
ceftriakson, Environmental Risk Assessment, genotoksyczność, ocena ryzyka środowiskowego, odwracalność, pęcherzyk żółciowy, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, ryzyko onkogenne, sól wapniowa ceftriaksonu, strąty w pęcherzyku żółciowym, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, złogi - Leksykon substancji czynnych
Dobutamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dobutaminy, obejmujące standardowe testy farmakologiczne i toksykologiczne, nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami klinicznymi. Nie przeprowadzono kompleksowych badań mutagenności i rakotwórczości, co jest uzasadnione krótkotrwałym charakterem terapii dobutaminą. Badania rozwojowe na szczurach i królikach nie potwierdziły działania teratogennego, jednak w dawkach toksycznych dla ciężarnych samic szczurów zaobserwowano upośledzenie implantacji zarodków oraz przed- i pourodzeniowe opóźnienia wzrostu potomstwa. Nie stwierdzono negatywnego wpływu dobutaminy na płodność u obu płci zwierząt laboratoryjnych.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie inotropowe, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, implantacja zarodka, opóźnienie wzrostu pourodzeniowe, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Busulfan Zentiva 6 mg/ml
Busulfan Zentiva (6 mg/ml) wykazuje wyraźne działanie mutagenne i klastogenne potwierdzone w modelach in vitro i in vivo, obejmujących bakterie Salmonella typhimurium, Drosophila melanogaster, komórki gryzoni i ludzi. U pacjentów stosujących busulfan doustnie obserwowano aberracje chromosomalne. Busulfan jest sklasyfikowany przez IARC jako ludzki karcynogen, co potwierdzają dane epidemiologiczne i badania na zwierzętach, gdzie dożylne podawanie zwiększało częstość guzów grasicy i jajnika u myszy. Teratogenność busulfanu została wykazana w badaniach na szczurach, myszach i królikach, z obserwowanymi wadami układu mięśniowo-szkieletowego, zaburzeniami wzrostu oraz bezpłodnością potomstwa wynikającą z braku komórek rozrodczych.
aberracje chromosomalne, bezpłodność, dimetyloacetyloamid, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, karcynogen, martwica wątroby, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, potencjał karcynogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, przewód tętniczy, rozszczep podniebienia, substancja rakotwórcza, teratogenność, układ mięśniowo-szkieletowy, wady serca, wady szkieletu, wpływ na rozrodczość, wspólny pień tętniczy, zahamowanie spermatogenezy, zmiany histopatologiczne, zwężenie pnia płucnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitaminum E Medana 200 mg
Produkt leczniczy Vitaminum E Medana zawiera 200 mg all-rac-α-tokoferylu octanu w postaci kapsułek elastycznych. W dokumentacji nie odnotowano specyficznych badań przedklinicznych dotyczących tego preparatu, jednak na podstawie dostępnych danych ogólnych witamina E wykazuje niski potencjał toksyczny oraz jest uznawana za bezpieczną przy standardowych dawkach terapeutycznych. Przedkliniczne badania nie wykazały działania teratogennego, co potwierdza brak negatywnego wpływu na rozwój płodu w modelach eksperymentalnych, a także brak działania rakotwórczego i mutagennego, wskazując na brak indukcji mutacji genetycznych lub uszkodzeń materiału genetycznego.
all-rac-α-tokoferylu octan, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kapsułka elastyczna, mutacja genetyczna, potencjał mutagenny, potencjał toksyczny, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, rozwój płodu, rozwój zarodka, uszkodzenie materiału genetycznego, witamina E, właściwość genotoksyczna, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Balsolan 100 mg/g
W przypadku maści Balsolan zawierającej 100 mg/g balsamu peruwiańskiego (Balsamum peruvianum), dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa są niewystarczające. Nie przeprowadzono standardowych badań toksykologicznych, w tym testów genotoksyczności, toksyczności reprodukcyjnej ani badań kancerogenności na zwierzętach, co uniemożliwia pełną ocenę profilu bezpieczeństwa substancji czynnej. Brak jest informacji dotyczących potencjalnego wpływu na płodność, rozwój prenatalny i postnatalny oraz ryzyko teratogenne i nowotworowe. W związku z powyższym, ocena ryzyka stosowania leku Balsolan powinna opierać się przede wszystkim na doświadczeniu klinicznym oraz danych farmakoepidemiologicznych. Decyzja o zastosowaniu preparatu powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza, z uwzględnieniem stosunku korzyści do ryzyka dla konkretnego pacjenta, ze względu na brak kompleksowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa balsamu peruwiańskiego.
badanie toksykologiczne, balsam peruwiański, Balsamum peruvianum, dane farmakoepidemiologiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogeneza, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, rozwój prenatalny i postnatalny, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon substancji czynnych
Fosfomycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fosfomycyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szeroko zakrojonych badaniach przedklinicznych, obejmujących ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. Badania te nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy stosowaniu dawkach terapeutycznych, co potwierdzają analizy parametrów hematologicznych, biochemicznych, histopatologicznych oraz funkcjonalnych narządów. Ponadto, fosfomycyna nie wykazuje działania mutagennego ani teratogennego, a także nie wpływa negatywnie na płodność, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfomycyna, ocena bezpieczeństwa, ocena histopatologiczna, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, substancja czynna, toksyczność okołoporodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ fizjologiczny, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm zawiera 10% kwasu borowego (10 g/100 g maści) jako substancję czynną, jednak dostępne dane przedkliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa są niewystarczające. Brak jest kompleksowych badań toksykologicznych obejmujących toksyczność ostrą, podostrą i przewlekłą, potencjał genotoksyczny, rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa. W związku z tym ocena bezpieczeństwa produktu opiera się głównie na danych klinicznych oraz ogólnej wiedzy o kwasie borowym, co ogranicza pełną ocenę profilu bezpieczeństwa przedklinicznego tego preparatu stosowanego miejscowo.
badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, kwas borowy, maść borna, ocena bezpieczeństwa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy stosowany miejscowo, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xyzal 5 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne lewocetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej preparatu Xyzal, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Ocena farmakologiczna nie ujawniła istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym potwierdziły brak efektów toksycznych przy długotrwałym stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Ponadto, testy genotoksyczności nie wykazały potencjału uszkodzenia DNA, a badania rakotwórczości nie wskazały na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów związane z lewocetyryzyną.
badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, genotoksyczność, kobieta w wieku rozrodczym, lewocetyryzyna dichlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa lewocetyryzyny, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, rozwój embrionalny i płodowy, rozwój potomstwa, rozwój pourodzeniowy, ryzyko rozwoju nowotworów, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fordiab 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy Fordiab, zawierający sytagliptynę (50 mg) w skojarzeniu z metforminą (850 mg lub 1000 mg), nie był poddany kompleksowym badaniom przedklinicznym jako preparat złożony, jednak dostępne dane wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach na psach, 16-tygodniowa terapia skojarzona nie wykazała dodatkowej toksyczności w porównaniu do monoterapii metforminą. Poziom NOEL dla sytagliptyny wynosił około 6-krotność ekspozycji u ludzi, a dla metforminy około 2,5-krotność. Toksyczność narządowa sytagliptyny obserwowano u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotność narażenia klinicznego, natomiast neurotoksyczność u psów pojawiła się przy 23-krotnym przekroczeniu ekspozycji, z objawami takimi jak ataksja, drżenie i ślinienie. Nie stwierdzono genotoksyczności, a zwiększona częstość nowotworów wątroby u szczurów przy wysokich dawkach (>58x) była prawdopodobnie wtórna do hepatotoksyczności, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego przy marginesie bezpieczeństwa 19-krotności ekspozycji.
ataksja, badanie przedkliniczne, dyspnea, działanie rakotwórcze, ekspozycja ustrojowa, Fordiab, genotoksyczność, hepatotoksyczność, margines bezpieczeństwa, metformina, monoterapia metforminą, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, NOEL, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, rak wątroby, rozrodczość, rozwój pourodzeniowy, rozwój siekaczy, sytagliptyna, terapia skojarzona, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątroby, toksyczność wielokrotna, wskaźnik mleko/osocze, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni - Leksykon substancji czynnych
Cyrkon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cyrkon (90Zr) jest stabilnym izotopem powstającym w wyniku rozpadu itru (90Y), który emituje promieniowanie beta o maksymalnej energii 2,28 MeV i ma okres półtrwania 2,67 dnia (64,1 godziny). Itr (90Y) jest wykorzystywany w produktach radiofarmaceutycznych, takich jak ItraPol, zawierających chlorek itru (90Y) w roztworze rozcieńczonego kwasu solnego o aktywności od 0,925 do 37 GBq. Dostępne dane przedkliniczne dotyczące toksyczności chlorku itru (90Y) oraz jego produktu rozpadu, cyrkonu (90Zr), są ograniczone i nie obejmują badań toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, wpływu na zdolności rozrodcze, teratogenności, mutagenności ani rakotwórczości. Brak jest również danych z testów genotoksyczności, takich jak test Amesa czy badania aberracji chromosomowych, co utrudnia pełną ocenę bezpieczeństwa tych substancji na etapie przedklinicznym. Ze względu na brak szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących chlorku itru (90Y) i cyrkonu (90Zr), ocena profilu bezpieczeństwa radiofarmaceutyków znakowanych itrem (90Y) powinna opierać się przede wszystkim na danych klinicznych oraz doświadczeniu z ich zastosowania w praktyce medycznej. Profil bezpieczeństwa końcowego produktu radiofarmaceutycznego zależy w dużej mierze od charakterystyki nośnika, do którego przyłączany jest radioizotop, oraz od całościowej dokumentacji przedklinicznej i klinicznej konkretnego preparatu. W związku z tym, indywidualna ocena ryzyka i korzyści powinna uwzględniać specyfikę danego produktu leczniczego znakowanego itrem (90Y) z ItraPol.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, chlorek itru, działanie teratogenne, izotop stabilny, kwas solny, okres półtrwania, produkt radiofarmaceutyczny, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, promieniowanie beta, radiofarmaceutyk, radioizotop, test Amesa, test genotoksyczności, właściwość rakotwórcza, właściwości mutagenne - Leksykon substancji czynnych
Chlordiazepoksyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza dostępnej dokumentacji przedklinicznej dotyczącej chlordiazepoksydu, substancji czynnej preparatu Elenium (dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg i 25 mg w formie tabletek drażowanych), ujawnia istotne braki w zakresie oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. Brakuje danych z podstawowych testów mutagenności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych in vitro oraz test mikrojądrowy in vivo, które są standardem w ocenie potencjału mutagennego substancji farmaceutycznych. Ponadto, nie przedstawiono wyników długookresowych badań na modelach zwierzęcych (szczury, myszy) trwających 18-24 miesiące, które pozwoliłyby ocenić ryzyko kancerogenne przy przewlekłej ekspozycji na chlordiazepoksyd. Brak jest również danych dotyczących toksyczności przewlekłej, wpływu na rozrodczość oraz rozwój płodu, co ogranicza pełną ocenę profilu bezpieczeństwa tej substancji w kontekście długotrwałej terapii.
aberracja chromosomowa, badanie kancerogenności, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlordiazepoksyd, długotrwała terapia, pochodna benzodiazepiny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, preparat Elenium, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, rozwój płodu, stosunek korzyści do ryzyka, tabletka drażowana, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxycyclinum TZF 100 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa doksycykliny wskazują na istotne luki w ocenie potencjału karcynogennego i mutagennego tego antybiotyku. Brak jest długoterminowych badań na zwierzętach oceniających karcynogenność doksycykliny, jednak dane z innych tetracyklin, takich jak oksytetracyklina i minocyklina, wykazały indukcję nowotworów nadnerczy, przysadki mózgowej oraz tarczycy u szczurów. Podobnie, brak bezpośrednich badań mutagenności doksycykliny, choć tetracyklina i oksytetracyklina wykazały pozytywne wyniki w testach mutagenności in vitro na komórkach zwierzęcych, co sugeruje potencjalne ryzyko mutagenne również dla doksycykliny.