Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cyrkon

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania cyrkonu

Cyrkon (90Zr) jest stabilnym izotopem, który powstaje w wyniku rozpadu itru (90Y), emitującego promieniowanie beta o maksymalnej energii 2,28 MeV. Itr (90Y) ma okres półtrwania wynoszący 2,67 dnia (64,1 godzin) i sam powstaje w wyniku rozpadu strontu (90Sr). W kontekście oceny bezpieczeństwa przedklinicznego cyrkonu, należy więc przede wszystkim ocenić dane dotyczące jego prekursora – itru (90Y), który jest wykorzystywany w produktach radiofarmaceutycznych jako ItraPol.¹

Ograniczenia danych przedklinicznych

Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania cyrkonu jako produktu końcowego rozpadu itru (90Y) stosowanego w preparacie ItraPol są ograniczone. W dokumentacji produktu ItraPol, który zawiera chlorek itru (90Y) w roztworze rozcieńczonego kwasu solnego w zakresie aktywności od 0,925 do 37 GBq, brakuje bezpośrednich danych odnoszących się do toksyczności chlorku itru (90Y).²

Ocena toksyczności

W aktualnie dostępnej literaturze oraz dokumentacji produktu ItraPol nie odnotowano szczegółowych badań przedklinicznych dotyczących toksyczności chlorku itru (90Y), który rozpada się do stabilnego cyrkonu (90Zr). Nie przedstawiono danych z badań toksyczności ostrej, podostrej ani przewlekłej, które byłyby specyficzne dla tego radioizotopu lub jego produktu rozpadu.³

Wpływ na rozrodczość

Dokumentacja produktu ItraPol nie zawiera danych przedklinicznych dotyczących wpływu chlorku itru (90Y), a w konsekwencji cyrkonu (90Zr) na zdolności rozrodcze zwierząt. Brak jest badań oceniających potencjalne działanie teratogenne, wpływ na płodność czy rozwój pourodzeniowy potomstwa u zwierząt laboratoryjnych eksponowanych na działanie tych substancji.⁴

Właściwości mutagenne i rakotwórcze

W dostępnej dokumentacji produktu ItraPol nie przedstawiono informacji na temat badań oceniających właściwości mutagenne i rakotwórcze chlorku itru (90Y), a co za tym idzie, również cyrkonu (90Zr) jako produktu jego rozpadu. Brak jest danych z testów genotoksyczności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy badania in vivo, a także długoterminowych badań rakotwórczości na modelach zwierzęcych.⁵

Zależność bezpieczeństwa od znakowanego produktu

Warto podkreślić, że właściwości toksykologiczne produktów leczniczych znakowanych itrem (90Y), uzyskanych w wyniku znakowania produktem leczniczym ItraPol przed ich podaniem, zależą przede wszystkim od rodzaju znakowanego produktu leczniczego. Oznacza to, że profil bezpieczeństwa przedklinicznego będzie różny w zależności od tego, jaki produkt leczniczy zostanie znakowany itrem (90Y).⁶

Wnioski z danych przedklinicznych

Z uwagi na brak szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania chlorku itru (90Y) w preparacie ItraPol, a w konsekwencji również cyrkonu (90Zr) jako produktu jego rozpadu, nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków odnośnie do profilu bezpieczeństwa tych substancji na podstawie badań przedklinicznych. Należy zatem opierać się na danych klinicznych oraz doświadczeniu z zastosowaniem itru (90Y) w praktyce medycznej, a także na właściwościach fizycznych i chemicznych tych pierwiastków.⁷

Profil bezpieczeństwa końcowego radiofarmaceutyku znakowanego itrem (90Y) z ItraPol należy oceniać w kontekście specyficznych właściwości nośnika, do którego przyłączany jest radioizotop, oraz całościowej dokumentacji przedklinicznej i klinicznej tego konkretnego preparatu radiofarmaceutycznego.⁸