toksyczne wole guzkowe

Toksyczne wole guzkowe (nadczynne wole guzkowe, choroba Plummera) to schorzenie endokrynologiczne charakteryzujące się obecnością autonomicznych guzków tarczycy wydzielających nadmierne ilości hormonów tarczycy, niezależnie od regulacji przez TSH. W przeciwieństwie do choroby Gravesa-Basedowa, w toksycznym wolu guzkowym nie występują przeciwciała przeciw receptorowi TSH.

Choroba częściej dotyczy osób starszych, zwłaszcza kobiet powyżej 60 roku życia, i często rozwija się na podłożu wcześniej istniejącego wola obojętnego. Patofizjologicznie dochodzi do mutacji somatycznych w obrębie guzków tarczycy, prowadzących do autonomicznej produkcji hormonów tarczycy. Wole może być pojedyncze (choroba Plummera) lub wieloguzkowe.

Objawy kliniczne obejmują typowe cechy nadczynności tarczycy: nietolerancję ciepła, nadmierną potliwość, tachykardię, drżenie rąk, utratę masy ciała, niepokój i zaburzenia snu. W badaniu fizykalnym stwierdza się powiększoną tarczycę z wyczuwalnymi guzkami. Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia hormonów tarczycy (podwyższone fT3 i fT4), obniżone TSH oraz scyntygrafię tarczycy ukazującą obszary wzmożonego wychwytu radioznacznika (gorące guzki).

Leczenie toksycznego wola guzkowego obejmuje terapię tyreostatykami (metimazol, propylotiouracyl), terapię jodem radioaktywnym (131I) lub leczenie operacyjne. Ze względu na niskie prawdopodobieństwo remisji po leczeniu farmakologicznym, metody definitywne (operacja lub terapia radiojodem) są często preferowane, szczególnie w przypadku dużych woli lub u pacjentów z objawami uciskowymi.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl