sodu pantotenianu
Sodu pantotenianu (panthenian sodu) to sól sodowa kwasu pantotenowego, znanego również jako witamina B5. Jest to substancja szeroko stosowana w preparatach farmaceutycznych i suplementach diety, ze względu na lepszą stabilność i rozpuszczalność w wodzie w porównaniu do wolnej formy kwasu pantotenowego.
Pantothenian sodu pełni kluczową rolę w metabolizmie komórkowym jako składnik koenzymu A (CoA), który uczestniczy w procesach metabolicznych węglowodanów, białek i tłuszczów. Jest niezbędny do syntezy i degradacji kwasów tłuszczowych, a także w metabolizmie cholesterolu, hormonów steroidowych oraz hemoglobiny.
W praktyce klinicznej sodu pantotenianu stosuje się w leczeniu niedoborów witaminy B5, które mogą objawiać się zmęczeniem, zaburzeniami snu, bólami mięśni, parestezjami oraz zmianami skórnymi. Związek ten bywa również składnikiem preparatów stosowanych w terapii chorób skóry (trądzik, wypryski), w przyspieszeniu gojenia ran oraz w poprawie stanu włosów i paznokci.
Dawkowanie sodu pantotenianu zależy od wskazań klinicznych i wieku pacjenta. Preparat jest ogólnie dobrze tolerowany, a działania niepożądane występują rzadko. W przypadku przedawkowania mogą pojawić się biegunka i zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kwas pantotenowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas pantotenowy (witamina B5) jest kluczowym składnikiem preparatów witaminowych stosowanych pozajelitowo, z dawkowaniem dostosowanym do wieku, masy ciała oraz stanu metabolicznego pacjenta. Standardowa dawka dla dorosłych wynosi 15,0 mg na dobę, co odpowiada zawartości jednej fiolki preparatów Soluvit N (16,5 mg sodu pantotenianu) lub Viantan (14,0 mg deksopantenolu). U dzieci dawkowanie zależy od masy ciała i wieku: dzieci ≥10 kg otrzymują pełną fiolkę Soluvit N (15,0 mg), natomiast dzieci <10 kg – 1,5 mg/kg mc./dobę. Viantan jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 11 lat, a młodzież ≥11 lat otrzymuje dawkę 15,0 mg/dobę. U osób starszych dawka standardowa nie wymaga modyfikacji ze względu na wiek, jednak należy uwzględnić współistniejące schorzenia. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek wymagają monitorowania stężenia witamin w osoczu i indywidualnej korekty dawki.
deksopantenol, glukoza, kwas pantotenowy, liofilizowany proszek, osmolalność, podanie dożylne, podawanie pozajelitowe, preparat witaminowy, roztwór do infuzji, roztwór NaCl, sodu pantotenianu, Soluvit N, stężenie witamin, suplementacja witamin, Viantan, witamina B5, woda do wstrzykiwań, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas pantotenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas pantotenowy (witamina B5), obecny w preparatach takich jak Soluvit N (16,5 mg sodu pantotenianu odpowiadającego 15,0 mg kwasu pantotenowego) oraz Viantan (14,0 mg deksopantenolu odpowiadającego 15,0 mg kwasu pantotenowego), wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych. Zarówno toksyczność ostra, jak i przewlekła są bardzo niskie, a dostępne dane nie wskazują na ryzyko mutagenności czy rakotwórczości w warunkach klinicznych. Badania embriotoksyczności na modelach zwierzęcych nie wykazały teratogenności przy dawkach terapeutycznych, choć dawki 10-20-krotnie wyższe wiązały się ze zwiększoną śmiertelnością potomstwa i poronieniami, co jednak nie ma bezpośredniego przełożenia na stosowanie kliniczne.
dawka terapeutyczna, deksopantenol, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, kwas glikocholowy, kwas pantotenowy, mieszane micele, profil toksyczności, śmiertelność potomstwa, sodu pantotenianu, spontaniczne poronienie, suplementacja witaminowa, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, witamina B5, zaburzenie rozwoju płodu