obrzęk ślinianki
Obrzęk ślinianki to stan, w którym dochodzi do powiększenia jednego lub więcej gruczołów ślinowych, najczęściej ślinianki przyusznej, podżuchwowej lub podjęzykowej. Może występować jednostronnie lub obustronnie, a jego charakter może być ostry lub przewlekły.
Etiologia obrzęku ślinianek jest różnorodna i obejmuje: infekcje (wirusowe – np. świnka, bakteryjne, grzybicze), stany zapalne (sialodentitis), procesy autoimmunologiczne (zespół Sjögrena), kamicę ślinianek, nowotwory (łagodne i złośliwe), reakcje polekowe, a także stany metaboliczne i hormonalne. Szczególnie istotną przyczyną jest niedrożność przewodów wyprowadzających ślinę.
Diagnostyka obrzęku ślinianki opiera się na dokładnym badaniu klinicznym, badaniach obrazowych (USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, sialografia) oraz w niektórych przypadkach na biopsji cienkoigłowej lub pobraniu materiału do badania histopatologicznego. Badania laboratoryjne mogą być pomocne w rozpoznaniu procesów zapalnych lub autoimmunologicznych.
Leczenie zależy od przyczyny obrzęku i obejmuje antybiotykoterapię w przypadku infekcji bakteryjnych, leczenie przeciwzapalne, usunięcie kamieni ślinowych (sialolitotomia), leczenie chirurgiczne w przypadku nowotworów lub przewlekłych, nawracających stanów zapalnych. Istotne jest również leczenie chorób podstawowych, które mogą powodować dysfunkcję ślinianek.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tiamazol – Działania niepożądane
Tiamazol, stosowany w terapii nadczynności tarczycy, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu. Najpoważniejszym z nich jest agranulocytoza, występująca w 0,3-0,6% przypadków, charakteryzująca się drastycznym spadkiem liczby granulocytów, co zwiększa ryzyko ciężkich infekcji i wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Inne hematologiczne działania niepożądane, choć bardzo rzadkie, to trombocytopenia, pancytopenia oraz uogólniona limfadenopatia. Wśród powikłań endokrynologicznych należy zwrócić uwagę na autoimmunologiczny zespół insulinowy, prowadzący do hipoglikemii. Neurologiczne działania niepożądane obejmują rzadkie zaburzenia smaku, zapalenie nerwu, polineuropatię oraz zawroty głowy. W zakresie układu pokarmowego mogą wystąpić ostry obrzęk ślinianki i ostre zapalenie trzustki, a wątroba może ulec uszkodzeniu manifestującemu się żółtaczką cholestatyczną lub toksycznym zapaleniem wątroby, co wymaga różnicowania z biochemicznymi zmianami w nadczynności tarczycy (np. podwyższone GGT, fosfataza alkaliczna). Skórne reakcje alergiczne są bardzo częste, od łagodnych świądu i wysypki po ciężkie postaci, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i hospitalizacji.
agranulocytoza, artralgia, autoimmunologiczny zespół insulinowy, dysgeuzja, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotranspeptydaza, gorączka polekowa, hipoglikemia, jod radioaktywny, limfadenopatia, nadczynność tarczycy, obrzęk ślinianki, pancytopenia, polineuropatia, reakcja alergiczna skórna, stężenie glukozy, tiamazol, toczeń rumieniowaty polekowy, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Thyrozol 20 mg
Tiamazol, substancja czynna leku Thyrozol, stosowany w terapii nadczynności tarczycy, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najpoważniejszym powikłaniem jest agranulocytoza, występująca u 0,3-0,6% pacjentów, która pojawia się po kilku tygodniach lub miesiącach leczenia i wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Inne rzadkie zaburzenia hematologiczne to trombocytopenia, pancytopenia oraz uogólniona limfadenopatia. Bardzo rzadko obserwuje się autoimmunologiczny zespół insulinowy z hipoglikemią, zapalenie nerwów, polineuropatię, ostry obrzęk ślinianki, żółtaczkę cholestatyczną i toksyczne zapalenie wątroby, które ustępują po odstawieniu leku. Częstość występowania skórnych reakcji alergicznych, takich jak świąd, wysypka i pokrzywka, jest bardzo wysoka (≥1/10), zwykle o łagodnym przebiegu, choć rzadko mogą pojawić się ciężkie postaci, w tym zespół Stevensa-Johnsona, także u dzieci. Bóle stawów występują często (≥1/100 do <1/10), mogą pojawić się po kilku miesiącach terapii.
agranulocytoza, autoimmunologiczny zespół insulinowy, ból stawów, działanie niepożądane, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotranspeptydaza, gorączka polekowa, limfadenopatia, łysienie, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, obrzęk ślinianki, pancytopenia, polineuropatia, produkt leczniczy, reakcja alergiczna skórna, Thyrozol, tiamazol, toczeń rumieniowaty polekowy, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, uogólnione zapalenie skóry, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Thyrozol 5 mg
Thyrozol, zawierający tiamazol, jest stosowany w leczeniu nadczynności tarczycy, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza hematologicznych. Agranulocytoza występuje niezbyt często (0,3-0,6%) i wymaga natychmiastowego odstawienia leku, choć zwykle dochodzi do samoistnej poprawy. Bardzo rzadko obserwuje się trombocytopenię, pancytopenię oraz uogólnioną limfadenopatię. Reakcje skórne, takie jak świąd, wysypka i pokrzywka, występują bardzo często i zazwyczaj mają łagodny przebieg, natomiast ciężkie reakcje alergiczne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, są bardzo rzadkie. Dodatkowo, tiamazol może powodować rzadkie zaburzenia wątroby, takie jak żółtaczka cholestatyczna i toksyczne zapalenie wątroby, które należy różnicować z biochemicznymi objawami nadczynności tarczycy (wzrost GGTP i fosfatazy alkalicznej).
agranulocytoza, autoimmunologiczny zespół insulinowy, ból stawów, działania niepożądane pediatryczne, elementy morfotyczne krwi, farmakoterapia, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotranspeptydaza, gorączka polekowa, hipoglikemia, limfadenopatia, łysienie, małopłytkowość, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, obrzęk ślinianki, pancytopenia, polineuropatia, powiększenie węzłów chłonnych, reakcje alergiczne skórne, Thyrozol, tiamazol, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna