test spirali Archimedesa
Test spirali Archimedesa to metoda diagnostyczna stosowana w okulistyce do oceny centralnego pola widzenia i wykrywania wczesnych objawów zwyrodnienia plamki żółtej (AMD). Test polega na obserwacji przez pacjenta spiralnego wzoru, który przypomina spiralę Archimedesa – regularną krzywą, gdzie odległość między kolejnymi zwojami jest stała.
Podczas badania pacjent obserwuje spiralę i zgłasza, czy linie wydają się proste, czy też zniekształcone, faliste lub przerwane. Zniekształcenie linii spirali (metamorfopsja) może wskazywać na obecność patologii w obszarze plamki żółtej, szczególnie w przypadku wysiękowej postaci AMD, gdzie dochodzi do nieprawidłowego rozrostu naczyń krwionośnych pod siatkówką.
Test spirali Archimedesa stanowi prostą, nieinwazyjną metodę przesiewową, która może być wykonywana przez pacjentów samodzielnie w domu jako element samokontroli, szczególnie u osób z grupy ryzyka rozwoju AMD. Wczesne wykrycie zmian w plamce żółtej jest kluczowe dla skutecznego leczenia i zapobiegania nieodwracalnej utracie widzenia centralnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Drżenie rąk – Diagnostyka i diagnoza
Drżenie rąk (tremor) to mimowolne, rytmiczne drgania, które mogą mieć różne etiologie neurologiczne, w tym drżenie samoistne (ET), chorobę Parkinsona, drżenie móżdżkowe czy polekowe. Kluczowa jest szczegółowa diagnostyka kliniczna obejmująca ocenę warunków występowania drżenia (spoczynkowe, posturalne, kinetyczne), lokalizację, częstotliwość (niska ~4 Hz, średnia 4-8 Hz, wysoka >8 Hz) oraz symetrię. Test spirali Archimedesa umożliwia ocenę charakterystyki drżenia, a badania dodatkowe, takie jak badania laboratoryjne (hormony tarczycy, elektrolity, ceruloplazmina), obrazowe (MRI, CT, SPECT z DaTSCAN) oraz elektrofizjologiczne (EMG, akcelerometria), wspomagają różnicowanie przyczyn. Drżenie spoczynkowe jest patognomoniczne dla parkinsonizmu, natomiast drżenie intencyjne wskazuje na uszkodzenie móżdżku. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić także stwardnienie rozsiane, dystonię, chorobę Wilsona, udar mózgu oraz zaburzenia metaboliczne i polekowe.
akcelerometria, ataksja rdzeniowo-móżdżkowa, badanie kliniczne, choroba Huntingtona, choroba mitochondrialna, choroba Parkinsona, choroba Wilsona, drżenie dystoniczne, drżenie fizjologiczne, drżenie Holmesa, drżenie kinetyczne, drżenie móżdżkowe, drżenie ortostatyczne, drżenie polekowe, drżenie posturalne, drżenie rąk, drżenie samoistne, drżenie spoczynkowe, dystonia, elektromiografia, głęboka stymulacja mózgu, hipoglikemia, hormony tarczycy, nadczynność tarczycy, rdzeniowy zanik mięśni, rezonans magnetyczny, stwardnienie rozsiane, test spirali Archimedesa, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, tomografia komputerowa, zespół łamliwego chromosomu X - Leksykon chorób i schorzeń
Drżenie esencjalne – Diagnostyka i diagnoza
Drżenie esencjalne (DE) to najczęstsze zaburzenie ruchowe, charakteryzujące się obustronnym drżeniem kończyn górnych podczas aktywności (kinetyczne i/lub posturalne), utrzymującym się co najmniej 3 lata, bez innych objawów neurologicznych takich jak parkinsonizm czy dystonia. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu neurologicznym, uwzględniającym m.in. charakterystykę drżenia, lokalizację (ręce, głowa, głos), reakcję na alkohol (zmniejszenie drżenia po spożyciu około 2 drinków dziennie) oraz testy funkcjonalne (np. test spirali Archimedesa, próby pisania, próba palec-nos). Badania obrazowe (MRI, CT) i laboratoryjne służą wykluczeniu innych przyczyn, a w trudnych przypadkach stosuje się scyntygrafię DaTscan oraz elektromiografię i akcelerometrię. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić chorobę Parkinsona, drżenie dystoniczne, polekowe, móżdżkowe oraz psychogenne.
akcelerometria, ataksja, badanie kliniczne, badanie neurologiczne, bradykinezja, choroba Parkinsona, choroba Wilsona, DaTscan, drżenie dystoniczne, drżenie esencjalne, drżenie esencjalne plus, drżenie kinetyczne, drżenie móżdżkowe, drżenie polekowe, drżenie psychogenne, drżenie rąk, drżenie spoczynkowe, dystonia, mikrografia, nadczynność tarczycy, parkinsonizm, stwardnienie rozsiane, test spirali Archimedesa, zaburzenie poznawcze, zaburzenie ruchowe