zespół odstawienia leku u noworodka

Zespół odstawienia leku u noworodka (neonatal abstinence syndrome, NAS) to stan kliniczny występujący u noworodków, które były narażone na działanie substancji psychoaktywnych (najczęściej opioidów) w życiu płodowym. Objawy pojawiają się po przerwaniu dostawy tych substancji wraz z porodem.

Manifestacja kliniczna NAS obejmuje zaburzenia neurologiczne (drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, niepokój, bezsenność, drgawki), zaburzenia autonomiczne (pocenie się, kichanie, ziewanie, gorączka), oraz dysfunkcje przewodu pokarmowego (trudności w karmieniu, wymioty, biegunka). Nasilenie objawów zależy od rodzaju substancji, czasu ekspozycji oraz indywidualnej wrażliwości noworodka.

Diagnostyka zespołu odstawienia opiera się na wywiadzie (często trudnym do zebrania), objawach klinicznych oraz zastosowaniu skal oceny (np. skala Finnegana). Leczenie jest dwutorowe – obejmuje postępowanie niefarmakologiczne (zmniejszenie bodźców zewnętrznych, częste karmienie małymi porcjami, kontakt skóra do skóry) oraz farmakoterapię (najczęściej morfina, metadon lub fenobarbital) w przypadkach o średnim i ciężkim nasileniu.

Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie zespołu odstawienia u noworodka są kluczowe dla zmniejszenia chorobowości i śmiertelności. Noworodki z NAS wymagają długoterminowej obserwacji ze względu na potencjalne opóźnienia rozwojowe i zaburzenia behawioralne w późniejszym okresie życia.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Fenactil 5 mg/ml

Chloropromazyna, substancja czynna Fenactilu, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, szczególnie neurologicznych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu terapii oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Do najczęstszych należą ostre dystonie i dyskinezy u dzieci i młodzieży (w pierwszych 4 dniach leczenia), akatyzja po dużych dawkach początkowych oraz parkinsonizm u dorosłych i osób starszych po kilku tygodniach lub miesiącach terapii. Dyskinezy późne mogą pojawić się po długotrwałym stosowaniu dużych dawek, a objawy te mogą utrzymywać się nawet po odstawieniu leku. Istotnym powikłaniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny, objawiający się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi i świadomości. Ryzyko zaburzeń rytmu serca (arytmia przedsionkowa, blok AV, tachykardia komorowa, migotanie komór) wzrasta wraz z dawką i jest wyższe u pacjentów z chorobami serca, w podeszłym wieku, z hipokaliemią oraz stosujących trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.
agranulocytoza, akatyzja, alergia kontaktowa, bezsenność, chloropromazyna, depresja oddechowa, dyskineza późna, ginekomastia, hiperprolaktynemia, impotencja, leukopenia, mlekotok, niedociśnienie tętnicze, niedrożność nosa, obrzęk naczynioruchowy, ostra dystonia, parkinsonizm, pokrzywka, priapizm, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja fotoalergiczna, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, toczeń rumieniowaty układowy, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka skórna, zaburzenie narządu wzroku, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zator tętnicy płucnej, zespół odstawienia leku u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmiana w EKG, żółtaczka, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Lewomepromazyna – Działania niepożądane

Lewomepromazyna, lek przeciwpsychotyczny z grupy fenotiazyn, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania podczas terapii. Najczęstsze objawy to ortostatyczne niedociśnienie tętnicze, zawroty głowy (również błędnikowe) oraz sedacja i zmęczenie, które zwykle ustępują po kilku tygodniach leczenia. Wśród poważnych powikłań hematologicznych należy zwrócić uwagę na agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną, pancytopenię, eozynofilię i trombocytopenię, z agranulocytozą stanowiącą zagrożenie życia i wymagającą natychmiastowego odstawienia leku. Lewomepromazyna może także wydłużać odstęp QT, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii, w tym torsades de pointes, a także prowadzić do nagłych zgonów sercowych. W układzie nerwowym możliwe jest wystąpienie złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN) oraz innych zaburzeń ruchowych, takich jak ostre dystonie, parkinsonizm, akatyzje i późne dyskinezy. Ponadto, lek zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak unieruchomienie czy otyłość.
agranulocytoza, akatyzja, eozynofilia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotermia, jaskra zamkniętego kąta, katatonia, łagodny nowotwór przysadki, leukocytoza, lewomepromazyna, martwicze zapalenie jelit, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowe skurcze macicy, obrzęk krtani, ostra dystonia, otępienie, pancytopenia, parkinsonizm, pochodna fenotiazyny, późna dyskineza, priapizm, reakcja rzekomoanafilaktyczna, retinopatia barwnikowa, tachykardia, tachykardia komorowa, torsades de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia tolerancji glukozy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy błędnikowe, zespół Morganiego-Adamsa-Stokesa, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienia leku u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketilept 300 mg 300 mg

Ketilept, zawierający kwetiapinę w dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg oraz 300 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują senność, zawroty głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, objawy odstawienne, dyslipidemię (wzrost trójglicerydów i cholesterolu LDL, spadek cholesterolu HDL), przyrost masy ciała, zmniejszenie hemoglobiny oraz objawy pozapiramidowe. Istotne są również ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka oraz zespół DRESS. Profil działań niepożądanych obejmuje także zaburzenia hematologiczne (np. leukopenia, neutropenia, agranulocytoza), endokrynologiczne (hiperprolaktynemia, niedoczynność tarczycy), metaboliczne (hiperglikemia, zespół metaboliczny), neurologiczne (drgawki, zespół niespokojnych nóg), kardiologiczne (tachykardia, wydłużenie QT, kardiomiopatia), oraz inne, w tym zaburzenia żołądkowo-jelitowe i wątroby. Zakończenie terapii może wywołać zespół odstawienia z objawami takimi jak bezsenność, nudności i zawroty głowy, które zwykle ustępują po tygodniu.
agranulocytoza, bradykardia, cholesterol LDL, ciężkie skórne działania niepożądane, dysfagia, dyzartria, eozynofilia, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hipertrójglicerydemia, hiponatremia, hipotermia, kardiomiopatia, kinaza fosfokreatynowa, kwetiapina, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedrożność jelit, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, obniżony cholesterol HDL, obrzęk naczynioruchowy, późne dyskinezy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, retencja moczu, rumień wielopostaciowy, senność, somnambulizm, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tabletka powlekana, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, trombocytopenia, udar mózgu, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia rytmu przedsionkowe, zakrzepica żylna, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół metaboliczny, zespół nieprawidłowego wydzielania ADH, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia leku u noworodka, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Zuklopentyksol – Działania niepożądane

Zuklopentyksol, dostępny w Polsce pod nazwą Clopixol, jest neuroleptykiem stosowanym w leczeniu psychoz, dostępnym w formie tabletek powlekanych oraz preparatów do iniekcji (Clopixol Acuphase – octan zuklopentyksolu, Clopixol Depot – dekanian zuklopentyksolu). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia ruchowe, szczególnie w początkowej fazie terapii, które można kontrolować przez zmniejszenie dawki lub podanie leków przeciw parkinsonizmowi, z zastrzeżeniem, że profilaktyczne stosowanie tych leków nie jest zalecane. W przypadku dyskinezji późnych leki przeciw parkinsonizmowi mogą nasilać objawy, dlatego wskazane jest zmniejszenie dawki lub odstawienie zuklopentyksolu. Uporczywa akatyzja może być leczona benzodiazepinami lub propranololem. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000), obejmując m.in. zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia), endokrynologiczne (hiperprolaktynemia), metaboliczne (hiperglikemia, hiperlipidemia), psychiczne (bezsenność, depresja, lęk), neurologiczne (senność, akatyzja, drżenie), sercowo-naczyniowe (tachykardia, wydłużenie QT), oddechowe, żołądkowo-jelitowe (suchość w ustach, zaparcia), skórne (świąd, wysypka) oraz mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni, sztywność).
agranulocytoza, akatyzja, amnezja, anhedonia, apatia, astenia, ataksja, bezsenność, dekanian zuklopentyksolu, drgawki, drżenie, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkinezja, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, hiperrefleksja, hipertonia, hipokinezja, hipotermia, hipotonia, kołatanie serca, kręcz szyi, lęk, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, migrena, mydriaza, nadwrażliwość na światło, neuroleptyk, neutropenia, niedociśnienie, niestrawność, nietypowy sen, octan zuklopentyksolu, omdlenie, parestezja, parkinsonizm, pochodna benzodiazepiny, priapizm, propranolol, przeczulica słuchowa, psychoza, reakcja anafilaktyczna, senność, ślinotok, stan splątania, suchość jamy ustnej, szczękościsk, szumy uszne, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wielomocz, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie akomodacji, zaburzenie ruchowe, zaburzenie wytrysku, zaburzenie wzwodu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zaparcia, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienia leku u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, zuklopentyksol, żylna choroba zatorowo-zakrzepowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levomentis 25 mg

Lek Levomentis, zawierający lewomepromazynę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które różnią się częstością i nasileniem. Najczęściej obserwuje się ortostatyczne niedociśnienie tętnicze, zawroty głowy (zarówno o typie zaburzeń równowagi, jak i błędnikowego pochodzenia), a także uspokojenie i zmęczenie, szczególnie w początkowej fazie terapii. U około 30% pacjentów występuje łagodna leukocytoza lub leukopenia, a ponad 5% doświadcza reakcji skórnych, takich jak pokrzywka, zapalenie skóry czy świąd. Istotne są również poważne, choć rzadkie, zaburzenia hematologiczne, w tym agranulocytoza i niedokrwistość aplastyczna, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, lewomepromazyna może wywoływać poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak wstrząs anafilaktyczny czy obrzęk krtani, co stanowi wskazanie do przerwania leczenia.
agranulocytoza, akatyzja, choroba zakrzepowo-zatorowa, dyskineza późna, dystonia ostra, eozynofilia, ginekomastia, gruczolak przysadki, hiperprolaktynemia, hipotermia, hirsutyzm, leukocytoza, leukopenia, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, obniżenie progu drgawkowego, obrzęk krtani, obrzęk obwodowy, opóźnienie orgazmu, pancytopenia, parkinsonizm, priapizm, promieniowanie UVA, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja skórna, retinopatia barwnikowa, tachykardia, tachykardia komorowa, torsades de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie pamięci, zaburzenie rytmu komorowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wytrysku, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół Morganiego-Adamsa-Stokesa, zespół odstawienia leku u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmętnienie soczewki, żółtaczka zastoinowa

zespół odstawienia leku u noworodka

Powiązane wpisy

Działania niepożądane – Fenactil 5 mg/ml

Lewomepromazyna – Działania niepożądane

Działania niepożądane – Ketilept 300 mg 300 mg

Zuklopentyksol – Działania niepożądane

Działania niepożądane – Levomentis 25 mg